Wszyscy jesteśmy podejrzani

Sama wiedziałam, że nie ma na niego siły. Batalie z wyobraźnią zawsze przegrywałam. Patrzyłam na niego z obrzydzeniem, aż nagle przyszło mi do gło­wy, że przecież nie jestem przywiązana do tego miejs­ca. Niech sobie siedzi to bydlę do sądnego dnia!

— Do widzenia — powiedziałam zimno. — Wyp­chaj się trocinami i tłuczonym szkłem. Nie mam powodu być dla ciebie uprzejma.

Wstałam z krzesła, zabrałam papierosy i godnie opuściłam pokуj. Na wszelki wypadek wolałam się nie oglądać, bo zawsze istniała możliwość, że diabeł pуjdzie za mną.

Niepewność co do Zbyszka była dla mnie nie do zniesienia, więc udałam się wprost do gabinetu. Wit­ka nie było, Zbyszek siedział sam i robił wrażenie nieco przygnębionego. Właściwie od pewnego czasu był to jego normalny stan ducha, spowodowany nie tylko jego prywatnymi kłopotami, ale także losami pracowni, ktуrej bliskim upadkiem był ogromnie przejęty. Postanowiłam teraz rozstrzygnąć sprawę i zyskać wreszcie jakąś pewność.

— Panie Zbyszku — powiedziałam cicho. — Zwa­żywszy wszystkie wypowiedzi, ktуre swymi czasy między nami padły, nie ma pan chyba wątpliwości, że gdyby pan nawet wymordował pуł miasta, z mo­jej strony nie spotkałby się pan z potępieniem.

Zbyszek spojrzał na mnie znad rуżnych szparga­łуw i w oczach błysnęło mu zainteresowanie.

— Rzeczywiście, nie mam takich wątpliwości. Pa­ni ma odwrуcone pojęcia dobrego i złego. Do czego pani zmierza?

— Zamordowanie Stolarka jest, moim zdaniem, nie przestępstwem, a czynem społecznym, godnym najwyższej pochwały — ciągnęłam dalej. — Zabуjca powinien zostać nagrodzony, a nie ukarany. Wyś­wiadczył przysługę społeczeństwu i pan o tym wie rуwnie dobrze, jak ja. Mуwię to wbrew własnym stratom, na jakie mnie ta zbrodnia naraziła. Niech mi pan powie prawdę: czy to pan go załatwił? Zbyszek wzdrygnął się gwałtownie.

— Wie pani co — powiedział gniewnie. — Ja na­prawdę mam dość denerwujących zajęć i kłopotуw. Niech mi pani nie zawraca głowy.

— No to niech pan posłucha. Z całej pracowni zostały tylko trzy osoby, ktуre miały pełną możli­wość i dostateczne powody, żeby go udusić. W tej liczbie jest pan, i to na czele. Chciałabym usłyszeć od pana prawdę i wierzę, że pan ją powie. Muszę wiedzieć, bo jeżeli to pan, to nie tylko poniecham wspуłdziałania z milicją, ale zrobię, co tylko się da, żeby całą hecę dokładnie zagmatwać.

Zbyszek nagle spoważniał i popatrzył na mnie w zamyśleniu.

— Na jakiej podstawie pani tak twierdzi?

— Szczegуłowego badania naszych poczynań, ktуre milicja rуwnież przeprowadza. Zresztą… przy­czyny pańskiej ewentualnej niechęci do Tadeusza są chyba bardziej warte ukrycia niż sama zbrodnia jako taka, prawda? Jeśli będą dalej grzebać, to dogrzebią się stanowczo za głęboko. A jeśli to nie pan, to niech mi pan już spadnie z głowy i niech ja mogę spokoj­nie przyczepić się do kogoś innego. Mam pana prze­konywać? Sam pan wie najlepiej…

Zbyszek milczał długą chwilę, patrząc przed sie­bie niewidzącym spojrzeniem. Potem nagle jakby się ocknął i podjął decyzję. Poczułam, jak mi się robi wewnątrz dziwnie głupio, i czekałam w okropnym napięciu.

— To pani jest wszystkiemu winna — powiedział z wyrzutem. — Zanim panią poznałem, żyłem sobie spokojnie i drętwo…

— A ja obudziłam w panu ludzkie uczucia. Powi­nien mi pan być wdzięczny.

— I chyba jestem. Z jednej strony mam do pani głęboki żal, a z drugiej dużą wdzięczność. Przewi­duję potworne kłopoty. Ale to jedno mogę pani po­wiedzieć: daję pani słowo honoru, że to nie ja go zabiłem. Czy to pani wystarczy?

— O, chwała Ci, Panie — powiedziałam z ulgą, bo piramida kamieni młyńskich zleciała mi z serca. Zna­łam Zbyszka dostatecznie dobrze i dostatecznie dob­rze on znał mnie, żebym mogła się pozbyć wszelkich wątpliwości. — Czy w razie czego potrafi pan to udowodnić?

— Potrafię — odparł zimno, udając, że się pilnie wpatruje w rozłożone przed nim papiery. — Po pros­tu nie miałem powodu.

No, to nie miało żadnego sensu! Musiałam prze­cież znaleźć coś, żeby mуc go oczyścić także w oczach oficjalnych władz. Spojrzałam na niego krytycznie i wytrzymałam chwilę potępiającego milczenia.

— Komu pan to mуwi? Mnie? Pan wie i ja wiem, że pan wie, że ja wiem, że chodziło o Ankę.

— Pomiędzy mną a Anką nigdy nie było nic ta­kiego, co by trzeba było ukrywać — zaprotestował Zbyszek tak stanowczo, że niemal byłam bliska uwierzenia. Pokiwałam głową z uznaniem.

— Bardzo dobrze pan to robi i niewątpliwie wszys­cy w to uwierzą, opierając się na pańskiej nieskala­nej cnocie. Ale ja mam swoje wiadomości. Mam pa­nu przypomnieć?

Pilnie zważając na to, żeby nie podnosić głosu, powiedziałam kilka rzeczy, wymieniłam kilka dat, opisałam drobne sceny…

— Wie pan dobrze, że żadna siła nie wydobędzie ze mnie na ten temat ani słowa, ale jeśli Tadeusz wiedział tyle samo? Albo nawet tylko połowę tego? I jeśli oni zdołają stwierdzić, co on wiedział?…