KORONACJA,czyli ostatni z Romanowów

- Podajcie te, które są „ostatnim szykiem” - zadecydował Fandorin i zapłacił dziewiętnaście rubli i pięćdziesiąt kopiejek.

Z liliowym pudełkiem w ręku ruszyliśmy dalej. Widok tego eleganckiego kartonowego opakowania przypomniał mi o innym pudle, którego nie widziałem od wczorajszego wieczoru.

- A gdzie jest szkatułka? - spytałem, nagle zaniepokojony. - W życiu wszystko się zdarza, a nuż włamią się złodzieje. Mało to w Moskwie wszelkich łachudrów?

- Nie d-denerwujcie się, Ziukin. Szkatułkę schowałem t-tak, że cały wydział śledczy jej nie znajdzie - uspokoił mnie.

Suknię i kapelusik kupiliśmy bez większych kłopotów, w sklepie „Beau Brummel - Towary Londyńskie”. Obu nam przypadła do gustu jasnopaliowa sukienka z bareżu chambery, ze złotą nitką i narzutką. Fandorin stracił na nią sto trzydzieści pięć rubli, ale niech skonam, warta była takich pieniędzy. Kapelusik z koronkowego tiulu ze szkockim fanszonem (mój wybór) kosztował dwadzieścia pięć rubli. Erastowi Piotrowiczowi zbędne się wydały bawełniane fiołki na denku, ale moim zdaniem doskonale pasowały do oczu Emilii.

Ciężkie chwile przeżyliśmy w sklepie z damską bielizną. Nie potrafiliśmy sensownie odpowiedzieć na żadne z pytań sprzedawczyni. Fandorin wyglądał na speszonego, a ja byłem gotów zapaść się pod ziemię - szczególnie gdy bezwstydna pannica zaczęła się dopytywać o rozmiar biustu.

Właśnie w tym sklepie podsłuchałem rozmowę, która zupełnie zepsuła mi nastrój, tak że przestałem interesować się zakupami, całkowicie zdając się na Erasta Piotrowicza.

Rozmawiały dwie damy - półgłosem, ale wszystko było doskonale słychać.

- ...a najjaśniejszy pan zapłakał i rzekł: „To znak z góry, że nie powinienem panować. Złożę koronę i pójdę do monasteru, żeby przez resztę swoich dni modlić się za dusze tych, którzy zginęli” - powiedziała jedna, okrągła i ważna, ale, sądząc z wyglądu, z nie najwyższego towarzystwa. - Mój Serż słyszał to na własne uszy, ponieważ wczoraj był przy jego cesarskiej mości dyżurnym kancelistą.

- Co za szlachetność duszy! - zachwyciła się rozmówczyni, dama młodsza i bardziej prosta, patrząca na grubaskę z szacunkiem. - A co Symeon Aleksandrowicz? Czy prawdę powiadają, że to właśnie on namówił cesarza i cesarzową, by mimo wszystko pojechali na ten nieszczęsny bal?

Po cichu podszedłem bliżej, udając, że jestem zajęty oglądaniem jakichś koronkowych pantalonów z falbaneczkami.

- To czysta prawda - zniżyła głos pierwsza. - Serż słyszał, jak jego wysokość powiedział: „Też mi ważna sprawa! Bydło zadeptało się w ogonku po darmochę. Dosyć wygłupów, Niki, bierz się do panowania”.

Wątpliwe, aby okrągłej damie wystarczyło fantazji coś takiego wymyślić. Jakie to podobne do Symeona Aleksandrowicza: powtórzyć słowo w słowo zdanie, które Aleksander Błogosławiony usłyszał niegdyś z ust zabójcy swego koronowanego ojca!

- Ach, Filippo Karłowna, ale po cóż było w taki wieczór jechać na bal do posła francuskiego!

Filippa Karłowna westchnęła żałośnie, nie kryjąc rozgoryczenia.

- Co ja mogę wam odpowiedzieć, Polińko? Jedynie powtórzyć słowa Serża: „Kogo Bóg zechce ukarać - tego pozbawi rozumu”. Wiecie, hrabia Montebello specjalnie na ten bal polecił przywieźć z Francji sto tysięcy róż. Gdyby bal przełożono, róże by zwiędły. Dlatego ich cesarskie mości pojawiły się na raucie, ale na znak żałoby nie tańczyły. A w Moskwie wśród prostego ludu już chodzą plotki, że car ze swoją Niemką tańczyli i radowali się, że tyle prawosławnych dusz zgubili. Koszmar, po prostu koszmar!

Boże - pomyślałem - cóż za niewybaczalna lekkomyślność! Z powodu byle róż zapewnić sobie niechęć całej Rosji! Tragedię na Chodynce można było jeszcze wyjaśnić nieszczęśliwym zbiegiem okoliczności, przygotować pokazowy proces organizatorów festynu - cokolwiek, żeby tylko zachować autorytet najwyższej władzy. A teraz powszechna nienawiść skieruje się nie na moskiewskiego generała-gubernatora, lecz na cara i carycę. I wszyscy będą powtarzać: róże są im droższe niż ludzie.