Паэтыка Алеся Разанава: між медытацыяй і рацыяй

Калі тым, хто следам за А. Разанавым пачынаў працаваць на сумежжы паэзіі і прозы даводзілася сцвярджаць права версэта і іншых «маргінальных» жанраў на жыццё, то для паэтаў пазнейшай генерацыі версэт стаецца ўжо даволі-такі звыклым жанрам. Верлібравая творчасць А. Разанава нават сталася аб’ектам для іранічнага пераасэнсавання выдаўцоў часопісу «Nihil» за 2002 г. – друкаванага органу сяброў творчых суполак «Новы фронт мастацтваў» (што пазней эвалюцыянуе ў «Другі фронт мастацтваў») і «Schmerzwerk», дзе пад прозвішчам паэта змешчаныя «Вытрымкі з асноўных правіл вядзення рознічнага гандлю і гандлёва-вытворчай дзейнасці на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь», графічна разбітыя на радкі на манер верлібру. Гэтым маладыя творцы, большасць з якіх працуе ў жанравым рэчышчы, пракладзеным А. Разанавым, як бы адпрэчвалі «традыцыю».

Сярод прадстаўнікоў суполкі «Другі фронт мастацтваў», што звяртаюцца ў сваёй творчасці да версэтавай формы, найбольш заўважныя дасягненні Змітра Вішнёва, Віктара Жыбуля, Вальжыны Морт, Вольгі Гапеевай і інш., хаця, як правіла, і канцэптуальнай агульнасці з метафізічнай засяроджанасцю версэта А. Разанава тут мы не знойдзем. Названыя творцы распрацоўваюць поле постмадэрновага творчага дыскурсу, дзе адбываецца гульня сэнсаў і кантэкстаў. Дзеля прыкладу прывядзем тэкст З. Вішнёва «Зачараваныя бландзінкі» з кнігі «Фараон у заапарку», які мае толькі фармальныя адносіны да версэта: «Вецер шкрабецца ў посудзе. Рэкі бурбуляцца прасамі. Вакол нас – самалёты. Гэткія маленькія аэрапланы – на лапавых пальцах. На далонях – зігзагі кратаў. На вуснах – ліпавы мёд. // Рукі свецяцца неонам. А вулей – быццам папона. А пад ёй... поні. // Рукі працягваюць белую цукровую цаглінку. // Зачараваную бландзінку». Як бачым, тэкст трымаецца на ўнутранай рыфмоўцы (неона/папона/поні, цаглінку/бландзінку). Рызыкнем выказаць меркаванне, што і сэнсавая яго частка цягнецца за гукапісам і абумоўленая найперш формай.