Віхры на скрыжаваннях

- Няхай Бог дапамагае. А інакш, хаця і застануцца вокны - дык мне праз іх не глядзець.

Афіцэры крыху ажывіліся, павярнуліся да перакладчыка і з задавальненнем хацелі паслухаць яго меркаванні, бо яны якраз адпавядалі іх настрою: калі і давядзецца глядзець на свет, дык праз якія ж вокны? Але Данілаў не распаўсюджваўся.

Генерал зноў пачаў гаварыць, але ўжо пра асабістыя цяжкасці. Раней сапёрная дывізія зусім іншым займалася, а цяпер што робіцца... Мясцовых улад у размяшчэнні дывізіі няма, а нарыхтоўка хлеба і іншых прадуктаў харчавання, мабілізацыя (як яны называлі) працаздольных людзей у Германію - усё павінны рабіць яны. Генерал падкрэсліў, што асабліва можа праявіць сябе ў выкананні гэтых задач перакладчык.

- Я вось сёння вырашыў і афармляю ліст, каб цябе, Данілаў, узнагародзіць крыжам для Ўсходніх народаў.

- Служу фюрэру і яго вялікай Германіі! - устаў перакладчык.

- Хайль Гітлер! Хай Гітлер, - перагаркнуліся ўсе перад Данілавым.

Моўчкі ўсеўшыся ў свае крэслы, гітлераўцы не зводзілі вачэй з перакладчыка.

«Раней яны так не цягнуліся за дапамогай да здрадніка», - падумаў Данілаў.

- Сёння, - пачаў генерал, - ты з нашым лекарам пройдзеш па хатах і складзеш спіс, каго мы павінны адправіць зараз жа. Хламу не ўлічваць! Пасля мы паставім вакол гэтай вёскі вартавых і збяром людзей. А навакольныя вёскі будзем акружаць, браць хлеб і асабіста загадваць, каму яго везці на станцыю. Такім чынам мы адбяром патрэбных нам рабочых, і яны не зразумеюць, што назад не вернуцца.

Данілаў імгненна падумаў, што ён у такім выпадку не пагаворыць з палоннымі, і ўся аперацыя можа праваліцца.

- Пан генерал, - пачаў перакладчык, - не трэба забываць і пра галоўнае. Сёння пяцьдзесят падвод паехала ўжо на вывазку лесу. Там самыя моцныя людзі, іх трэба ўзяць на ўлік. Ды яны ўпершыню паехалі на такую работу, ім трэба растлумачыць усё. А нам дзень добра арганізаванай працы - гэта поспех. Давайце перапіс зробім заўтра. Ранічкай, калі ўсе будуць у сваіх хатах, я пачну.

- Заўтра ў нас плануецца выезд у Дубовую Граду, - прачытаў на карце генерал.

- Я да выезду перапішу, а што мы зробім у Дубовай Градзе - чуткі не так хутка сюды дойдуць. Па іншых вёсках яны могуць разляцецца хутчэй.

- Добра, згодзен.

- Можна ісці?

- Так.

Данілаў хуценька выйшаў з хаты і пайшоў да сябе ў двор. Там ён агледзеў свой матацыкл, засунуў глыбей у нос люлькі сумку з падрыхтаванымі гранатамі, сеў, ліха выехаў са двара і памчаў па вуліцы. Туман ужо рассеяўся, і за матацыклам доўгім хвастом цягнуўся пыл. Сонца свяціла Данілаву ў спіну, і ён увесь час рэзаў свой цень. Раптам цень знік: пачалася лясная дарога са свежа выбітымі каляінамі.