Віхры на скрыжаваннях

- У вайсковых штанах, ботах і ў картовай палінялай сарочцы. На галаве была пілотка з зорачкай.

- А зброя?

- З нямецкай вінтоўкай.

- Нехта з групы Байкача. Але ж чаго ён не зайшоў разам з жанчынай да нас? - разважаў Ядловец.

Сяргееў маўчаў. Ён помніў, што ў групе ніхто ў пілотцы, апрача Валодзі, не хадзіў. Напэўна, перад тым як яго павінны былі расстраляць, ён аддаў яе некаму або потым хто падабраў. Няўжо так і застанецца тайнай, хто прывёў сюды Шабліну і хто ведаў, дзе яна жыве.

- Дык вы сцвярджаеце, што гэта не ваш муж? - звярнуўся да жанчыны камбрыг.

- Я яго не бачыла, а таварыш камісар, паглядзеўшы вось на гэта фота, не прызнаў, што ваш Шаблін - мой муж.

Жанчына падала фотакартку Ілью Карпавічу. Той узяў, доўга трымаў яе ў руках і аддаў назад.

- Гэта горш, што вам давялося расчаравацца, камісар мае рацыю. Наш Шаблін іншы.

- Я лічу, што вам, паважаная Шабліна, пашанцавала. Ваш муж, напэўна, больш сумленны чалавек. Бо гэты ўжо не мог быць вашым мужам: ён здрадзіў вам, залез у душу маладой дзяўчыне і забіў яе друга, а нашага лепшага воіна. Я за таго хлопца нікому б не дараваў.

- Тут, Ілья Карпавіч, і мы... - хацеў папракнуць Сяргееў камбрыга і сябе, але змаўчаў.

Відаць, падумаў, што і так аб многім з жыцця брыгады даведалася гэта невядомая нікому жанчына. Пакуль не раскрыюць Шабліна, нельга будзе адпускаць і яе дадому. Хаця залішняя пільнасць і дэзарганізуе чалавека, забівае яму галаву дробязямі, адцягвае ад галоўнага, але нічога не зробіш... Недагляд у галоўным - назначэнне на пасаду камандзіра роты невядома якога Шабліна прымушала і Сяргеева стаць насцярожаным.

- Што ж мы сядзім, жанчына нябось прагаладалася, - сказаў камбрыг. - Недзе скажа: «Вось і пабывала ў гасцях». Вінаваты ў гэтым калега вашага мужа - Сяргееў.

На гэты раз Сяргееў чамусьці не пажадаў сцвярджаць, што ён з'яўляецца калегам яе мужа. Але прапанаваў жанчыне пайсці з ім на кухню.

Усе выйшлі з зямлянкі. Цёплае паветра лагодна абдало твары, а сонечныя праменні, што прабіваліся паміж галінак дрэў, нібы цісканулі павекі. Сяргееў прыжмурыўся і паглядзеў увысь. Сонца ўжо вісела на захадзе небасхілу, а камісару здавалася, што дзень толькі пачынаўся. У напружанні час ляцеў хутка. Не паспелі яшчэ ўсе адысці ад зямлянкі, як да іх падбег Анатоль Зубёнак. Ён быў мокры, пот раўчукамі бег па твары. Хлопец часта і глыбока дыхаў. Ён спыніўся і рукавом сарочкі выцер лоб. Глянуў на незнаёмую жанчыну, а потым на Сяргеева і сказаў:

- Я да вас, таварыш камісар!

Сяргееў паклікаў партызана, які праходзіў непадалёку ад іх, і загадаў правесці жанчыну да кухні. А сам уважліва глядзеў на Анатоля і з нецярпеннем чакаў, што ён скажа.

Камбрыг таксама стаяў побач і не зводзіў вачэй з маладога партызана.

- Шаблін уцёк, - ціха сказаў Зубёнак.

- Як гэта ўцёк? - запытаў Сяргееў.

- Запрог пару коней, пасадзіў Зіну і паехаў. Я думаў, што ён сюды ў штаб паедзе, але забег да яго ў зямлянку і ўбачыў, што яна пустая. Забраў усё.

- Чаго ж ты не затрымаў? - усміхнуўся Ядловец.

- Такога вар'ята!.. Ён бы мог забіць. Валодзю хацеў пры ўсіх расстраляць, але мы заступіліся, дык ён пайшоў на хітрасць, загадаў партызанам нібы да вас весці і па дарозе забіць. Тыя так і зрабілі. Дайце мне дазвол, я з хлопцамі даганю, і мы... Бо ўсё роўна мы хацелі яго забіць.