Забіць нягодніка, альбо Гульня ў Альбарутэнію. Сутарэнні Ромула
- Автор: Рублевская Людьмила Ивановна
- Год: 2012
- Язык: белорусский
- Год: Кнігазбор
- ISBN: 978-985-7007-66-0
- Жанр: Современная русская и зарубежная проза
Электронная книга - «Забіць нягодніка, альбо Гульня ў Альбарутэнію. Сутарэнні Ромула». Краткое содержание книги:
Я першы раз пабачыла, як Даліла разгубілася. Яна нават павярнулася і абвяла вачыма нас, нібыта чакала падказкі.
— Вы зусім хворы. Вам трэба ляжаць…
— Давайце я сам буду вырашаць, як сябе адчуваю. — Скаловіч пацягнуўся і прыўзьняўся на ложку. Я заўважыла, што ён сьціснуў сківіцы — відаць, ад болю. Паглядзеў на іголку ў вене.
— Быў бы ўдзячны, каб вы гэта дасталі.
Я паслухмяна падбегла. А Валяр’ян Іванавіч ужо круціў у пальцах катэтар.
— Цікавы матэр’ял… Што за рэчыва?
Даліла імгненна падскочыла і выхапіла з пальцаў Скаловіча тонкую празрыстую трубачку. У ягоным часе такія палімеры яшчэ ня вынайшлі.
Скаловіч насьмешна зірнуў на Далілу. Потым адкінуў трохі коўдру і агледзеў Разалін халат.
— Гэта таксама… “мода”?
— Разумееце, мы не маглі знайсьці для вас іншага адзеньня… — замармытала я.
— Цікавая афарбоўка… — Скаловіч зноў мацаў сваймі доўгімі пальцамі прадмет з “сакрэтнай інфармацыяй”, дакладней, фланэль з малюнкам у жоўтыя зайчыкі. — Да бавоўны нейкі дамешак... Пакуль не магу вызначыць.
Я чамусьці ўспомніла сярэднявечных алхімікаў, якія маглі, паводле летапісу, неяк зачытанаму Максам у кавярні “Лондан”, “ракавіны ад вустрыцаў ператвараць у вочы краба, просты алей у салодкі міндальны, ваду з ракі ў aqva cinnamoni”. Погляд прафесара далей “сканаваў” хату… Генусь нават пасунуўся наперад, нібыта спадзяваўся захіліць рэаліі нашага часу. А цёмныя вочы госьця трохі пашырыліся ад зьдзіўленьня: на чорнай майцы Тэрмінатара красаваўся Ленін у навушніках, перад мікрафонам, і надпіс па-чэшску: “Рэвалюцыя рок-н-ролу”.
Скаловіч адкінуўся на падушку, заплюшчыў вочы і прамовіў фразу, якая нас дабіла:
— Які гэта год?
Вось і ўся кансьпірацыя. Супраць такога інтэлекту мы былі, як удзельнікі турніру дваровых хакейных каманд “Залатая шайба” сярод гульцоў НХЛ.
У выніку давялося распавядаць больш-менш праўдзівую гісторыю… Патлумачылі і тэорыю Едруся. Чалавек з мінулага ляжаў, заплюшчыўшы вочы і сурова падціснуўшы вусны. Нарэшце мы выказаліся і змоўклі. Маўчаньне рабілася ўсё больш трывожным.
— Выдатна… — Скаловіч зноў прыўзьняўся і абвёў вачыма кампанію. — Купка самаўпэўненых маладых асобаў узялася вырашаць чужыя лёсы. Ведаў я такіх… І бачыў, чым скончылася. Якая безадказнасьць! Гэта вы! — погляд, востры, як скальпель, упёрся ў Далілу. — Што гэтак пераклініла вашыя вартыя жалю мазгі, калі вы цягнулі мяне сюды? З чаго б такі подзьвіг?
Голас прафесара гучаў цяпер амаль напоўніцу — каб тут была школьная парта, я б схавалася пад яе ад гэтых грымотаў. Нават Генусь толькі паперхваў ды мыкаў, нібыта рыхтуючыся і не наважваючыся запярэчыць. Адна Даліла зрэагавала як ёй было ўласьціва. Гэта значыць — ня так, як усе. Разьюшылася і выкрыкнула:
— А што, вам так падабалася ў катавальні? Я забрала вас, каб не губілі людзей! Вы — даносчык! І я не дапушчу, каб вы вярнуліся!
Скаловіч нечакана супакоіўся, нібыта пачуў правільны адказ на іспыце, і зьедліва пасьміхнуўся.
— У такім выпадку, вам варта было ад мяне зусім пазбавіцца. Што, сьмеласьці не хапіла?
Даліла зьнямела ад абурэньня. Вось цяпер было цалкам зразумела, чаму гэтага чалавека так не любілі і лёгка верылі ў ягоную падступнасьць. Гэтак цьвеліць кожнага сустрэчнага! Але я памятала Антаніну…
— Паслухай, Даліла… Хіба з таго, што мы ўсе бачылі, вынікае, што Валяр’ян Іванавіч даносчык? Яго катавалі… Яго паказвалі вязьням, каб тыя ненавідзелі яго — ня катаў. Скажыце, прафесар, — зьвярнулася я да Скаловіча,— вы сапраўды даносілі на ўсіх гэтых людзей? На Кадуру, на Замоцкага, на Нічыпаровіча? На іншых з універсітэту?
— Толькі ня трэба маніць, — раптам вельмі сур’ёзна прагаварыў з-за маёй сьпіны Генусь.
— Калі ласка, скажыце… — умольна прамовіла я. — Гэта… вы рабілі?
Скаловіч зноў ляжаў на падушцы, заплюшчыўшы вочы, і маўчаў. Потым яго вусны варухнуліся:
— Не.
І ганарліва паглядзеў на Далілу.
— Але гэта ня мае значэньня.
І дадаў невыносна загадным тонам.
— Падайце мне вады. Думаю, шклянкі ў вас яшчэ самі ня лётаюць.
І — дзіва — Даліла моўчкі рушыла ў бок кухні.
А прафесар, гледзячы ў чорную, быццам абгарэлую, драўляную столь, прагаварыў, як працытаваў:
— У вашым часе можна набыць нацельны крыжык? Спадзяюся, гэта вас не збанкруціць? І кнігі мне прынясіце! Усё роўна, якія. Толькі не бульварныя раманы і не кулінарыю.
Па-за гульнёй-3