Забіць нягодніка, альбо Гульня ў Альбарутэнію. Сутарэнні Ромула

А то яшчэ — ён жа вучоны! — змайструе ў сваім трыццаць трэцім атамную бомбачку ды ірване ворагаў сваіх.

Карацей, ачуняе Скаловіч — ніякай інфармацыі не даваць! Сьветлую будучыню не паказваць! Ніякіх сотавых, тэлевізараў, кампутараў…

А што з ім у такім выпадку рабіць?

Ня ведаў ніхто. Падазраю, што ўсе мы былі ўпэўненыя, што тым і скончыцца. Паляжыць непрытомны — і аднойчы зьнікне. Гэтак жа нечакана, як зьявіўся. У нас жа няма для яго “цудадзейнага Электуарыя па шэсьць пенсаў за пінту”, якім ў шаснаццатым стагоддзі ратавалі паміраю­чых. Па-добраму, яго б у бальніцу, у рэанімацыю…

Адна Даліла ўпарта ня верыла, што яе высілкі дарэмныя. Можа, праз месяц нешта зьменіцца… Праз год… Скаловіч не павінен вярнуцца! Часам мне падавалася, што мая сяброўка кідае на хворага крыважэрныя позіркі. Думаеце, я перабольшвала? Не было ў мяне пэўнасьці, што мы не пераступім “мяжу ягняці”... Гэта калі ператвараешся з ахвяры ў драпежніка. Мы ж тады са сьмерцю зжыліся, як лялькі ў беларускай батлейцы.

А яшчэ пры поглядзе на выснажаны твар хіміка, на яго рукі з доўгімі вытанчанымі, але моцнымі пальцамі — у вене тырчэла голка кропельніцы — мне рабілася страшна. Містычны страх — найгоршы ад усіх. І гэта не прывід у цёмным калідоры. Гэта звычайная рэч у неўласьцівых ёй абставінах, якая паводзіць сябе ня так, як трэба. Акно адчыняецца само, спрацаваная рука дэхканіна высоўваецца з калоны мячэці… Чалавек, якога расстралялі шмат гадоў таму, ляжыць перад табой на ложку ў жаночым фланэлевым халаціку.

І, між іншым, выбачайце за фізіялагічную падрабязнасьць, яму трэба час ад часу мяняць памперсы (Даліла прывалакла цэлы пачак са шпіталю — адмыслова для ляжачых старых). А штучнае кармленьне… Ад аднаго ўспаміну ўва мне прачынаецца гарачая малітва аб тым, што калі надыдзе маё ўласнае скананьне, каб было яно хуткім і без такога вось “абслугоў­ваньня”.

А верасень нават у горадзе быў прыгожы. Гэткі месяцатвары паніч у залатых ботах, жупане і з завушніцай. Чаму? Таму што мне цікава ўяўляць моду часоў французскага караля Генрыха Трэцяга, які трохі пакіраваў Рэччу Паспалітай, пакуль ня зьбег ад дзікуноў-сарматаў уночы, не разьвітваючыся… Дваране насілі завушніцы, парыкі, пудрыліся, фарбавалі вусны, паліравалі пазногці, апраналіся ў аксаміт і атлас, расшытыя перлінамі… І кожнае імгненьне маглі выхапіць шпагу, маглі гэтак жа лёгка, як таньчылі ці сьпявалі рандэлі, забіць ці быць забітымі, альбо па­трапіць у катавальню… А пад бліскучым адзеньнем ва ўсіх — нават у караля — хаваліся шнары ад “самабічаваньня”: каталікі лічылі абавязковым падобнае “ўціхамірваньне плоці”.

Пад залатым убраньнем восені таксама ёсьць крывавыя таямніцы. Увогуле люблю восень. Адзін малады паэт на літсуполцы, куды я хадзіла, пакуль не псіханула на заўвагі, напісаў верш, які пачынаўся: “Верасень, Кастрычнік, Лістапад”… І далей абыгрываў тое, што першыя літары гэтых слоў утвараюць “ВКЛ”. Вялікае княства Літоўскае. Прыўкрасны, залаты наш міф, адабраны суседзямі. Разумееце, і нічога прыдумваць ня трэба — у саміх восеньскіх назвах ужо паэзія, гісторыя і трывога.