Маўчанне травы: Паэма лёсу

— Мы з табой, Васіль, адной вяроўкай Звязаны. Не разарве і чорт,— Трыханок да бацькі будзьздароўкнуў.— І ніхто не выкіне за борт. Без такіх, як мы з табой, улада Ні адна яшчэ не пражыла. На гарбе вязём любы парадак,— За шчакой у Трыхана жаўлак З агурком хадзіў... — Але не густа Возчыкаў такіх, як паглядзець... — А чаму? — рот захліпнуўся хрустам.— Бо ў запечку хочам прасядзець. Вось і ты грабешся ў дэзерціры,— Я прыкмеціў хітры твой шлагбаум: Старшынёй служыў не для блізіру, А парадак новы занядбаў. Толькі адкрудіцца ў нас не проста, Станеш супраць — вывернем каўбы. — Помніцца, сёй-той і старшынёўствам Васілёвым недавольны быў. — Ну-у, ты снег залеташні не згадвай. Ды і хто цяпер рассудзіць нас? Можа, ўсё рабілася для чаду, Каб не так стараўся на калгас. — Я стараўся для зямлі, для хлеба, Для жыцця стараўся. А цяпер, Пагляджу, дык і яны пад небам Не заўжды шануюць мой намер. Пошасці такой нагадавалі, Што за цэлы век не разграбеш... — Гэта ўсё тры грошы за міндалі. Час цяпер такі, што рэж ды еш. — Біць ды рэзаць — не мая навука. — Што, ...размаць, становішся на ўлік У святыя? Выціраеш рукі? — Не, у кроў макаць ix не прывык. — Кроў не кроў, а грэбаваць уладай Не рэкамендую. Кожны так Затуліць у кут ахвоч азадак. — Хопіць... Не для гандлю я пятак. Здаў падатак, нават і сабачы, I пясок на грэблю адцягаў, На абшчыну Лосік вунь прызначан,— Так што я вам болей не слуга. — Го! Паслужыш — ды яшчэ з прысвістам: Як мышэй, усіх пацягнем з нор. Кажаш вунь — падаткі здаў начыста, А ці чуў ты пра ваенны збор? Не? Дык знай: не сёння — заўтра новы Па абшчынах давядзём загад. Не застанься ж дурнем базгаловым I да ўлад не паварочвай зад. Во і Зіну ўзяць: чаму ж у дзеўках Ёй сядзець ды марнаваць узрост? — Трыханок да справы неўспадзеўку — Да галоўнай — павярнуў наўпрост.— Ці няма дастойных кавалераў? Думаю, што ёсць,— і Трыханок — Збоку — сам сваю паставу змераў, Даланёй прыгладзіўшы чубок.— Дык чаму во нам не парадніцца? Чым не зяць? Але Васіль на жарт: — Ты мяне тут сватаеш як быццам? — Жаніхоў перакруціў азарт.— Я ж не дзеўка. І твае ўгаворы Для мяне — як аб сцяну гарох. Я ў замужжы вунь ссівеў і спорна Працу гэту ладзіў, бачыць бог. Так што выбачай... — Не тую песню Запяяў і закруціў хвастом Не туды,— ca злосцю Трыхан трэснуў Кулаком, аж пахіснуўся стол.— Я канкрэтна. — Можна і патрэтна, Як ты кажаш... Зараз і патрэт Намалюю: смерць вісіць над светам — Не відаць, дзе той, дзе гэты свет. Што патрэт — крывёю рукі пахнуць. Тут не да вяселля... Трыханок Захлібнуўся нейкім п'яным жахам: — Я памыў. I ем во агурок. — Еш сабе, калі яшчэ ён лезе. Закусіць жа трэба: гэткі баль!.. — I балюю. Мне за Падбярэззе, Калі хочаш, выпадзе медаль,— Зноў на весялейшы троп узбіўся Трыханок і з твару памякчэў.— Я б, глядзі во, з ёю і злюбіўся I па-людску зажылі б яшчэ... Лялькаю была б. Павідла б ела, Розную там панскую яду... Мне зямлі цяпер хоць тры надзелы Выбірай — любую аддадуць. Ды і ты б, каб галавой кумекаў I трымаўся за мяне ямчэй, Стаў бы не апошнім чалавекам. — Дзе ўжо мне... Не для маіх плячэй Гэткія шнуры ды эпалеты... — Дбай пра Зіну, покуль у цане. Ці ў яе надзея на Саветы? Думае, што вернуцца? О не! Не дапусцім. А яна хай знае: Ёсць яшчэ і гэткі варыянт: З пункта А да пункта Б — прамая Напрасткі дарога ў фатэрланд. — Ну і што табе ў вясковай дзеўцы? На тваім бы месцы я не браў Згарача: далі пасаду немцы, То падкінуць нейкую і фраў. A ў цябе вакансіі не будзе... — Ты мялі паменей языком, Дык паменей, можа, напаскудзіш Сам сабе, бо Я цяпер закон.