Бесплатная библиотека
Читайте книгу на сайте или телефоне
READ-E-BOOK » Прочая поэзия » Маўчанне травы: Паэма лёсу
Маўчанне травы: Паэма лёсу - Читать Любимую Русскую Полную Книгу 👉 Read-E-Book.com

Маўчанне травы: Паэма лёсу

Электронная книга - «Маўчанне травы: Паэма лёсу». Краткое содержание книги:

 Гэты твор пра лёс чалавека, селяніна, які праз усё жыццё нясе праўду сваёй мірнай працы, праўду хлеба. Нялёгкі і няпросты шлях героя, як нялёгкая і няпростая сама гісторыя, на скрыжаваннях якой — часцінкай народа — жыве невялікая беларуская вёсачка Ўзбор'е.
1 ... 38 39 40 41 42 43 44 45 46 ... 51
Перейти на страницу:
Цяжка, цяжка немцу гаспадарыць У дзікунскай гэтай чарадзе. Дзе сістэма? Дзе які рэжым? Ні табе законаў, ні парадку... Нос прыкрыеш — стукнуць па азадку,— Стой над кулямётам і дрыжы: Ці адтуль, куды нацэлен ён, З тых кустоў, прасуне хтосьці рулю, Ці з-за тыну ўсодзіць раптам кулю?.. Не жыццё, a д'ябальскі праклён. Цыгарэтку немец суне ў рот, Пальцы зябка гнуцца для паслугі, Падае з пачырванелай глюгі Кропля на застылы кулямёт. Ды пагрэцца ёсць усё ж намер У абодвух: немцу й кулямёту Атрымаць спаўна сваё ахвота: Ці кажух, ці спапялення звер. Ён ужо абнюхвае страху, I вуглы, і сцены крайняй хаты. А за ёй — над кожнаю дзесятай Вогненную вызначыў вяху. Крайняй — значыць, нашай, як заўжды. Потым перабраць было ўжо лёгка: На другі дзесятак падаў Ёха, Сілівей — на трэці... А тады... Ды лічыць далей Васіль не змог: Ля варот спынілася фурманка, I, штурхнуўшы дзверы, проста з ганку Трыханок гукнуў цераз парог: — Што — чакаеш пеўня пад страху?! Падпякуць!.. Як жабу на агнішчы. Ці табе ладней на папялішчы Будзе зімаваць у кажуху? — Дзе кажух? Які цяпер кажух? Быў, ды ў немца абмяняў на газу. — Ты мне не адбрыквайся, зараза, Лепш нясі, пакуль дабром кажу,— I пабег. Як уцякаў з агню, Як пачуў, што ўжо нясе гарэлым, На каня галёкнуў азвярэла...
А Васіль пайшоў на паграбню.
Цеплынёй дыхнула жарало, Як з накрыўкі пацягнуў кажару: Будзь што будзе — мабыць, ад пажару Неяк і ўратуецца сяло. На дрывотню кінуў і дручком Вытрасаў кастру і пыл з аўчыны, Быццам шлункі выбіваў з нямчыны, Што качаўся перад ім нічком. То каротка ўрэжа па гарбе, То ніжэй лапатак перацягне,— Хто ён там: ці Кант які, ці Вагнер — Кожнаму загрывак паскубе! Водгулле за вёскаю плыло, Бы дручком нямецкі дух адвейваў. Хто ён там: ці з фугай, ці з ідэяй — Ix для Васіля як не было. Ix не знаў Васіль. Адно крыху «Пакуміўся» з немцам у акопах. Ды цяпер яшчэ во...— І з прыхлопам Зноў дручок хадзіў па кажуху. І душу адводзіў і руку — Біў Васіль, як цешыўся: ca смакам. Прымаўляў: — Так і стрыгуць сабаку: За хваста — ды палкай па баку.
I пад пахай — на абшчынны воз, Што стаяў ля Лосікавай хаты, Нёс Васіль аўчынную адплату, Водкуп нёс — ваенны той узнос. Па дарозе Ёха супыніў, Задзівіўся: — Дык і ты на пару З Трыханком здаваць апратку шпарыш? — Шпару, каб не скварыцца ў агні. — Што ж, пагрэй дублёнкай немчуру, I яны цябе, глядзіш, прыгрэюць. А па мне — няхай там дзервянеюць: З гэтакіх лягчэй здымаць кару. — Ды заткнуць жа глотку гадаўю Хоць ашмоццем трэба?.. Па сакрэту... Плюнуў Еха і расцёр: — А гэтак З кажухом і душы прадаюць. — Ды паслухай ты: во развяжу Свой сакрэт — глядзі... Чырвоны грэбень Каб не ўскінуў певень, я з прыгрэб'я Накрыўку нясу, а не кажух,— І Васіль той скрутак разгарнуў, Збіты з дзюрак, дзюр і латак дробных.— Ён ім адагрэе ўсім вантробы, Ён паможа завяршыць вайну. — А дарэмна з пограба валок... — Ну а ты як? Падпякуць жа мігам. Засмяяўся: — Падпякуць? А фігу! Я лічыў: дзесяты Трыханок. — То хіба ж сябе падпаліць ён? Не, брат, песню ты пяеш не тую. Ды і хто твой хорам уратуе Ад пажару — дзе такі заслон? — Во! І я кажу: адзін клубок,— Ухапіўся за падказку Ёха.— Тут ужо абодвух спляжыць чохам. Хай пячэ!.. I свой падсмаліць бок.
Павярнуўся Ёха і на двор — Як бы нават весела — пакрочыў, Як сказаў: паддайся так аднойчы, Пусцяць, нібы ліпку, на абдзёр. Не сцярпеў, з-за веснічак дадаў: — То нясі, калі нясеш,— ратуйся. Толькі ўжо хоць гэтак не пластуйся: Не галоўная яшчэ бяда... Як для нас, яно, і тут вайна, Ну а мой жа там, пад малацьбою... Што ж ты хочаш, каб і я з табою Супраць сына немца апранаў? Трыханок таксама панясе: Цэлы воз дабра прыгнаў з блакады. Ды спажыць ці ўдасца?.. Як ад гада, Людзі адварочваюцца ўсе. Вунь да Мотры ўнаначкі палез, Хустку прывалок на падарунак, Дык турнула з хаты: — Свой рабунак Іншым пасулі на інтарэс!.. Нават Мотра!..
1 ... 38 39 40 41 42 43 44 45 46 ... 51
Перейти на страницу:
0
Сюжет
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
0
Атмосфера
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
0
Главный герой
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
0
Общее впечатление
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
Итоговая оценка: 0.0 из 10 (голосов: 0 / История оценок)