Віхры на скрыжаваннях

- Вы кабылу забярыце, - сказаў Федзя.

- Няхай ён падавіцца ёй. Я сабе каня набуду.

Каля зямлянкі барадаты партызан сядлаў кабылу, а ўбаку над акопчыкам стаялі Шаблін, Бізунок і Пінчук.

Шаблін павярнуўся, паглядзеў на дыверсантаў і ўзмахам паклікаў да сябе Валодзю:

- Ты куды гэта?

- Як куды? Нам заўтра абавязкова трэба чыгуначны мост падарваць і вярнуць сувязным паліцэйскую форму, у якой мы будзем дзейнічаць.

- А ты не ведаеш, што заўтра або паслязаўтра наша рота пераходзіць на новую базу?

- Не, а пяройдзе, дык што, не знойдзем? У штабе брыгады будуць ведаць яе месцазнаходжанне.

- Я не таму звярнуўся, што ты не знойдзеш роту. У вас добрая зброя, і група павінна ісці ў бакавой ахове роты.

- А вы дурней нічога прыдумаць не маглі? Я вас яшчэ буду ахоўваць. Самі сябе ахоўвайце!

- Маўчаць! Зазнаўся!

- Пайшоў ты... - пабялеў і засоп Валодзя.

- Здавай зброю! - пацягнуўся да аўтамата Шаблін.

- На! - Валодзя выхапіў з-пад рэменя гранату, і яна трэснула, пагрузіўшыся ў мокрую зямлю пад нагамі. Пінчук схапіў яе за ручку і адкінуў у заліты вадою акоп. Выбух - і ўгару ўзняўся жоўты фантан. Шаблін выхапіў з кабуры пісталет. Але дыверсанты кінулі коней, наставілі зброю, і нехта крыкнуў:

- Ссячом!

- Рота, да бою! - шалёна закрычаў Шаблін. - Абяззброіць Байкача!

Некалькі партызан кінуліся на Валодзю, ён адступіў і накіраваў на іх свой аўтамат.

- Не падыходзьце, заб'ю! Страляць буду...

Старыя партызаны, якія добра ведалі хлопца, апусцілі зброю. Раптам з-за зямлянкі выскачыў Верабейчык і з голымі рукамі кінуўся на дыверсанта.

- Што ты робіш, апамятайся.

Верабейчык толькі дакрануўся да Валодзі рукамі, як той адразу ж кінуў пад ногі аўтамат, зняў рэмень і склаў усю зброю перад сабой.

Усе разышліся хто куды.

Шаблін чамусьці аблаяў Верабейчыка і пайшоў у зямлянку. А праз нейкі момант выйшаў з паперкай у руцэ і сказаў Пінчуку вылучыць трох партызан, якія раней не ведалі Байкача, каб яны адканваіравалі яго ў штаб брыгады.

- Байкач! - падышоў Шаблін да Валодзі. - Зараз пойдзеш у штаб брыгады. Партызаны, якія будуць праводзіць цябе, перададуць вось гэты ліст Ядлоўцу. Няхай судзіць ён.

- Мы будзем праводзіць, - сказаў Анатоль.

- Без вас знойдуцца праважатыя. А група пасля сённяшняга ўчынку не існуе. Я вас усіх разганю па ўзводах, - грозна сказаў Шаблін.

- Разганяй, - нахмурыўся Пыліла.

Пінчук падвёў да зямлянкі трох партызан. Шаблін паспяшаўся да іх. Ён зноў нешта сказаў камандзіру ўзвода, і той пайшоў. А Шаблін яшчэ доўга размаўляў з трыма партызанамі. Нарэшце яны сцвярджальна заківалі галовамі і накіраваліся да Валодзі.

- Пайшлі, - сказаў Валодзю чарнявы, невысокага росту партызан з французскім карабінам за плячамі.

Валодзя развітаўся з сябрамі і пайшоў. Ён не ўяўляў, якое рашэнне прымуць камандзір брыгады, камісар. Але спадзяваўся, што яны разбяруцца дэталёва і суровага спагнання яму не будзе. Няхай пашлюць на самае складанае і адказнае заданне. Ну і што ж, ён яго выканае, а потым? За любы подзвіг яго ўжо не прадставяць да ўзнагароды. Ён толькі скупіць сваю віну. Але ўсё гэта яго не палохала. Галоўнае, каб усе ведалі, як ён ваюе з ворагамі. Больш за ўсё Валодзя баяўся, каб яго не прызначылі пасвіць коней ці кароў. Для маладога чалавека, які ўжо аднойчы пабываў у зеніце баявой славы, такое рашэнне з'явіцца маральным расстрэлам. Але Валодзя спадзяваўся, што камандзіры не зробяць яго пастухом, бо ведаюць: у арміі за цяжкі ўчынак пасылаюць у штрафную роту. І яму накшталт гэтага нешта прыдумаюць. Але ж Сяргееў павінен разабрацца добра, бо ён ведае Валодзю болей, як хто. Галоўнае, што яго засланілі ад кулі Шабліна, а цяпер ён будзе жыць, і калі давядзецца загінуць, дык толькі ў бітве з ворагам. «Скажу Ядлоўцу, што на такі ўчынак мяне вымусіў сам Шаблін. І інакш я зрабіць не мог», - падумаў Валодзя. Партызан, што з французскім карабінам за плячамі, ішоў уперадзе. Ён быў у выдатным настроі, то высвістваў мелодыі прыпевак, то напяваў: «Эх, Дуня, Дуня я, Дуня ягадка мая...» Валодзю не спадабаўся ён адразу: хітрыя рудыя вочкі пад маршчыністым нізкім ілбом пераможна свідравалі дыверсанта. Чамусьці ён часта азіраўся і глядзеў на Валодзевы боты, штаны, гімнасцёрку.