Віхры на скрыжаваннях
- Автор: Федосеенко Владимир Константинович
- Год: 2014
- Язык: белорусский
- ISBN: some
- Жанр: Советская классическая проза
Электронная книга - «Віхры на скрыжаваннях». Краткое содержание книги:
- Дзядуля, ціха, ціха.
Дзядуля ўжо сядзеў на тапчане, пальцамі церабіў сваю доўгую бараду і з жахам з ног да галавы аглядаў голага партызана.
- Я хачу, каб вы асядлалі мне кабылу, - сказаў Валодзя.
- А хто вы будзеце?
- Вам не ўсё роўна? Што вы толькі фашыстам яе сядлаеце?
- Не, я так пытаю, адкуль вы, сынок?
- Я ўцёк са Жлобіна з-пад расстрэлу, мне трэба конь.
- Трэба дык трэба, - устаў дзядуля. - Толькі ж, сынок, што мне заўтра скажуць, мяне ж заб'юць.
- Вам могуць нічога не зрабіць, а цяпер маўчыце, бо страляю адразу ж.
- Добра, я асядлаю кабылу, толькі вы мяне тады замкніце адтуль. Я буду сядзець у варыўні да раніцы і скажу, што нехта ўкраў.
- Малайчына, дзядуля, пайшлі.
Валодзя адышоў у куток, узяў ліхтар і ззаду падсвечваў старому. У таго дрыжалі рукі, і ён ледзь ускінуў сядло на спіну кабылы. Пяшчотна пагладзіў яе, адчапіў ад шула і выцягнуў з-пад аброці грыву. Было відаць, што дзядуля не так баіцца немцаў, як прывык да жывёліны і шкадуе яе. Але хутка перадаў повад у рукі Валодзю і пайшоў у варыўню. Партызан начапіў клямку на прабой і заціснуў палку. Адчыніў болей вароты, вывеў кабылу, але ў сядло адразу не садзіўся, і толькі ля рэчкі ён ускочыў на каня. Кабыла смела пайшла ў ваду і, выцягнуўшы ўперад шыю, паплыла да другога берага.
Анатоль напалохаўся, калі заўважыў, што плыве хтосьці на кані. Ён схаваўся за куст і падрыхтаваў аўтамат. Але на беразе Валодзя саскочыў з каня і аклікнуў сябра.
- Каня ўзяў? - абрадавана падбег Анатоль.
- Мне далі. На, патрымай, а я апрануся.
Анатоль узяў павады і падышоў да кабылы. Даўгашыяя, яна высока трымала галаву, стрыгла вушамі, нервова грызла цуглі.
- Супакойся, ты ўжо на нашым баку, паслужыш партызанам, - гладзіў мокрую шыю кабылы Анатоль.
Ён быў вельмі рады, што Валодзя набыў сабе такую кабыліцу. Цяпер Вараны будзе канчаткова замацаваны за ім.
- Пойдзем, - сказаў камандзір.
- Дык ты сядай ды едзь.
- Не, яна тады пачне танцаваць, а тут грузка. Ды і Федзя насцярожыцца, падумае - хто гэта на кані?
- Хаця, праўда...
Федзя сустрэў хлопцаў, глянуў на кабылу і здзівіўся:
- Дзе гэта вы яе захапілі?
- У хляве. Дзядуля асядлаў і ўручыў мне.
- Добра, дык ён жа зараз можа сказаць немцам, што партызаны былі. Тыя ў пошукі не кінуцца, але вартавых паставяць.
Валодзя ў той час, калі быў у дзядулі, пра гэта нават не падумаў. І атрымалася выпадкова, што ён не назваў сябе партызанам.
- Я так зрабіў, што немцы і ўявіць не змогуць, што там партызан быў. Бо голы зачыніў дзядулю ў варыўні і кабылу ўкраў. Яны падумаюць, што трапіў туды бадзяга нейкі, і супакояцца.
- Хіба толькі, - сказаў Федзя.
- Вы ідзіце ў двор, а я да астатніх забягу, скажу, каб хуценька збіраліся.
Валодзя забег у пуню. Некаторыя хлопцы ўжо спалі. Ён напаўголаса скамандаваў:
- Пад'ём!
Зашамацела сена, і партызаны адзін за адным з'яўляліся перад камандзірам.
- Каб праз пяць хвілін усе былі на конях. Віктар, ты паедзеш з Валяй на калёсах па вёсцы. Будзе менш падазронасці, бо ў аб'езд па кустах будуць тарахцець калёсы. Вартавы на мосце пачуе. Свайго гнядога дай Паўлу, няхай вядзе, - на хаду гаварыў Валодзя.
На двары ўжо ля хлопцаў стаяў гаспадар і ўсё хваліў кабылу:
- За ўсё сваё жыццё не бачыў такіх коней. Ай, афіцэр завые. Ён жа па вёсцы тут не адзін раз гарцаваў. Вы ўдзень гэтай кабылы не бачылі, яна ж колеру сонца.
- Пабачым, бацька, - сказаў Валодзя і ўзяў у рукі павады. - Ну, дзякуем вам за ўсё, бывайце.
Камандзір спрытна ўскочыў у сядло, і кабыла пачала тупаць доўгімі нагамі, прысядаць, нібы лябёдка, выгінаць шыю.
Ён першым выехаў са двара і туга нацягнуў павады, каб ціха пакінуць вёску.
Валодзя Байкач быў задаволены сваёй разведкай. Гэты маленькі поспех яму нібы адчыніў дзверы да здзяйснення вялікага подзвігу. Падрывам моста яны спыняць далейшае аднаўленне чыгункі, на якой немцы ў апошні час так заўзята пачалі працаваць. Цяпер яму трэба многа ўзрыўчаткі, бікфордава шнура, гранат. Не знойдзе ў сваім атрадзе, дык дойдзе да штаба брыгады, там сабяруць. Валодзя ехаў па палявой дарозе, а ў думках ужо пабываў і ў сваёй брыгадзе, і праехаў на нямецкім цягніку, і паспяхова закончыў баявую аперацыю, і, здавалася, наблізіў канец вайны.