Віхры на скрыжаваннях

- Дзе знайсці машыніста? - запытаў Валодзя.

Усе здзіўлена глядзелі на камандзіра і маўчалі. Толькі Грыша паціснуў плячамі і запытаў:

- А якога класа?

- Няхай самага апошняга, толькі каб паравоз умеў пусціць і спыніць.

- Дык гэта і я ўмею. Я ж да вайны Жлобінскае чыгуначнае вучылішча скончыў і крыху памочнікам паездзіў, але захварэў і пасля таго на паравоз не вяртаўся, - сказаў Грыша.

- А я сёння ўсю дарогу толькі і думаў, дзе машыніста знайсці. Шанцуе, яй-богу, шанцуе. Цяпер і вам раскажу, навошта ён. Праз тры дні тут, у вёсцы, у бацькоў Войціка для ўсіх нас будзе падрыхтавана форма паліцэйскіх. Павязкі, усё як мае быць. Нам ужо вядома, што прыгарадны цягнік раніцай ідзе да Слабады і адразу ж вяртаецца назад у Жлобін. У ім звычайна едзе трое немцаў і чацвёрты машыніст. На кожным паўстанку цягнік спыняецца і ў яго садзяцца людзі, якія працуюць на чыгунцы ці на іншай рабоце ў Жлобіне. Вось мы ў форме паліцэйскіх і сядзем. Войцік кажа, што немцы ніякай падазронасці на паліцэйскіх не маюць. З бясшумкі на хаду цягніка знішчаем трох немцаў. Грыша з пісталетам прабіраецца на паравоз і распраўляецца з машыністам. Каля моста ў тым драўляным доміку, вы бачылі яго, знаходзіцца шаснаццаць гітлераўцаў, адзін з іх пад грыбком на страсе. Гэта ўжо развіднее, але яшчэ рана, уся ахова будзе спаць. Грыша спыняе цягнік на мосце, а мы адразу ж з бясшумкі здымаем вартавога і кідаем у вокны доміка гранаты і шашкі толу. Затым мініруем мост і падрываем разам з цягніком.

- А як жа з людзьмі, што будуць у цягніку? - запытаў хтосьці з хлопцаў.

- Калі пачуюць выбухі, дык яны ўсе самі ўцякуць з вагонаў. Што яны - дурныя, не зразумеюць? Мяне турбуе іншае: Войцік каля гэтага доміка быў з месяц таму назад. Ніякіх байніц і вартавога ля ўвахода, кажа, няма. А што, калі цяпер ужо ёсць?

- Не можа быць, каб немцы ўмацоўвалі ахову іменна тут. Няма такой патрэбы, бо ўперадзе, у партызанскай зоне, многа іхніх салдат. Ну, гэтых, што аднаўляюць чыгунку, - заўважыў Анатоль.

- Так, правільна, - згадзіўся камандзір. - Потым у хляве, што ля доміка, ёсць пакойчык, дзе жыве нейкі стары. Ён нарыхтоўвае немцам дровы, зімой паліць печы, даглядае пару коней, кабылу начальніка аховы. Мы яе ўчора бачылі. Гэта яна, малочнага колеру, танцавала там на двары. Войцік гаварыў, што не кабыла, а жар-птушка. Я думаю сёння ноччу зрабіць разведку ля доміка. Калі аховы няма, дык і небяспекі не будзе, а калі ёсць, тады трэба план падрыву моста па-іншаму распрацаваць. Можа, давядзецца спыніць цягнік і аднаму ісці да доміка і там зняць вартавога. Карацей кажучы, я на месцы там сарыентуюся.

- А як ты перабярэшся цераз рэчку? - запытаў Грыша.

- Пераплыву!

- Я думаю, не трэба сёння лезці туды, - сказаў Анатоль.

- Не трэба, - падтрымаў Анатоля Федзя.

- Не трэба, - ціха сказаў Пыліла.

Камандзір на нейкі момант задумаўся, а потым адказаў:

- Не, я з вамі не згодзен. Сем разоў адмерай, раз адрэж. Нельга ўсляпую наступаць. Уявіце, што адтуль па нас зроблены адзін стрэл. Трывога - і ў пятнаццаці чалавек, якія сядзяць ва ўкрыцці, у руках зброя. Завяжам бой, у іх тэлефонная сувязь ёсць, адразу ж дапамогу выклікаюць. І тады нам не ўцячы.