Światy braci Strugackich - Czas uczniów

Stas

Na początku było słowo.

— …już po ich wojnie domowej, kiedy Murzyni dostali wszelkie prawa i takie tam; emancypacja, słyszał pan? Więc wtedy Murzyni zaczęli zajmować się handelkiem. Z powodu nędzy musieli otwierać swoje stragany w ciemnych spichlerzach i piwnicach. Olej do lamp był wtedy drogi, więc Murzyni bardzo oszczędzali na oświetleniu. A sklep to po angielsku również shop, więc najpierw się mówiło: „Ciemno jak u Murzyna w szopie”, a forma wybrana przez pana, to są nic innego jak…

— Jest.

— Co „jest”?

— Nie „są”, lecz „jest”. „Są” to liczba mnoga.

— Myli się pan, kolego! „Są” to krótka forma od „sądzono”, co z kolei oznacza…

— Cicho. Chyba się ocknął.

— A pan widzi w ciemnościach?

— Nie, po prostu dobrze słyszę. Hej, nowy! Ocknął się pan?

— Jeszcze nie wiem — powiedziałem. — Nie mam z czym porównać.

— Nasz człowiek — powiedział ktoś.

— I muszę zauważyć — podniosłem się — że w Ameryce za czasów wojny domowej do taniego oświetlenia stosowano nie olej, lecz naftę.

— Nafta to właśnie jest nazwa bawełnianego oleju do lamp.

— Cicho! — sapnął ktoś na granicy zdenerwowania. — Nowy! Ktoś ty?

— Stas Popów…

— Stas! Niemożliwe!

— Niemniej jednak to fakt. A ty kim jesteś?

— Nie poznajesz?

— Na razie nie. Powiedz coś spokojnie.

— Do diabła ze spokojem! Jestem Espada!

— Kostia… — Na chwilę straciłem głos. — Więc ty żyjesz… — Ostrożnie — syknął ktoś, a potem zwyczajnie zostałem stłamszony. Kostia miał fantastycznie długie ręce i był przy tym silny.

Kiedy w sześćdziesiątym siódmym zaczęło się to świństwo na stacji Arka, Espada był jednym z pierwszych zaginionych — jeszcze zanim pojawiły się upiory i odmieńce. Tak więc nawet nie wiedział, co przeżyliśmy my, pozostali, i czym się to wszystko skończyło.

Zresztą mówiąc: „skończyło się”, pewnie się mylę.

Była ich tu piątka: Espada, który zaginął niemal jednocześnie ze mną; Wadim Dubrowin, jeden z odkrywców Sauły — właśnie on bawił towarzystwo tłumaczeniami zwrotów; Wolfgang Svensson, zero-stroiciel, Patrick Dempsey — pilot, i Eryk Kołotilinski, progresor, specjalista od Gigandy. Wszyscy zostali porwani z miejsc odosobnienia przez nie znanych ludzi; wszyscy, jak i ja, zaginęli niegdyś w głębinach kosmosu, a potem nieznanym sposobem ukazywali się na Pandorze, nieopodal uzdrowiska Diuna, nadzy, z początku niemal pozbawieni pamięci… Patrick posiadał zdolności podobne do moich: w jego obecności w metalowych przewodnikach gwałtownie zmieniała się rezystancja; od samopoczucia Patricka zależało w jaką stronę. Inni niczego specjalnie dziwnego w sobie nie zauważali prócz tego, rzecz jasna, że nie przepuszczały ich — nas — membrany drzwi, traktując jak pandoriańską faunę. Cóż z tego, że wszelakie badania kodu genetycznego — mojego przynajmniej — dawały identyczną odpowiedź: człowiek. Membrany miały w nosie wyniki badań…