Światy braci Strugackich - Czas uczniów

Na mgnienie oka zabrakło powietrza i przestrzeni. Ala rozejrzała się niemal w panice. Głazy przestrzeni jak kawały niewidocznego lodu pogrzebały ją, oddzielając od żyjących. Lodu nie dało się pokonać… Patrzyła i widziała wszystko, jakby z ogromnej wysokości, z nieskończoności, stamtąd, gdzie nie ma ani powietrza, ani światła. Obrazy ciał i przedmiotów, płaskie i niewyraźne, lekko poruszały się i wydawały niepotrzebne dźwięki. To nazywało się życiem i do niczego innego nie było przeznaczone.

Potem powrócił oddech — gorący i grzmiący. Powietrze podzieliło się i ujawniło, że kryje się za nim biały płomień. Każdy dźwięk pomnożony przez płomień wybuchał pod czaszką, rozbijając ją i krusząc. Ogromna płonąca dłoń opadła na twarz i ściskała, ściskała, gniotąc kości, oczy, mózg. Jeszcze trochę, pomyślała, jeszcze trochę. Poczucie finału, poczucie bliskości wielkiego celu.

Oszałamiający zapach rozżarzonych róż. Triumf płomieni. Wszystko ginie w białym świetle, chwilowe czerwone kontury, błękitny popiół…

— Mamo, mamo, co ci jest? Źle się czujesz? Słyszysz mnie? — Lariska stała obok, Tamarka doskoczyła do niej i obie szarpią

Alę za ręce, za ramiona, zaniepokojone gęby Toniego-Mirona na drugim planie i ogromna połowa elipsy w kolorze czarnych wiśni za ich plecami, błękitny sierp do góry rogami nad głową, i miodowo-chlebowy zapach kwitnących drzew, niewidocznych w ciemności, i szelest miękkich skrzydeł za membraną, i lekkie drżenie podłogi w rytmie dalekich miarowych kroków, i znikąd powrót do własnego „ja” — jakie to wspaniałe. Nikt naprawdę nie wie, jakie to wspaniałe…

— To nic, wszystko w porządku, jestem zmęczona, trzeba spać, spać… — Język posłuszny i to wystarczy. Wystarczy na dziś. — Wy też musicie iść spać. Wszyscy spać.

— Słusznie — mówi gdzieś z daleka Toni-Miron — tylko proszę wziąć coś na sen, bo się pani zbudzi w środku nocy, a noce tu długie. Co będzie pani wtedy robić?

— Wezmę, wezmę — mówi język — ale i bez środków nasennych…

— Nie, nie. — Toni-Miron macha w powietrzu ogromnym jak balon palcem. — Pandora ma swoje dziwactwa, bez środków nasennych nijak nie można…

My też mamy swoje bębny, chce powiedzieć język, ale Ala ujarzmia go i kieruje do nory, i pozwala dziewczynkom wziąć ją pod ręce i prowadzić, prowadzić, prowadzić; droga daleka, a noc księżycowa, trzy księżyce, i w ciemności, daleko stąd, Toni-Miron mówi do siebie, myśląc, że nikt go nie słyszy: to był insite. I zgadzając się sam ze sobą, kiwa głową.

Już siedząc w helikopterze i zataczając pożegnalny krąg nad żółtym kwadratem z pstrym żuczkiem glidera na skraju i trzema ludzikami rzucającymi nieprzyjemnie długie cienie, Ala poczuła, że opuszcza coś, co nie ma nazwy i miejsca styku, ale jest mocne, wyraziste i nie daje się odczepić. Jak gdyby wyrywały się korzeniami wrośnięte w ciało — w nocy, bez szmeru — nici.

Wolność — pojawiło się słowo.

— A on ci się podobał — złośliwie powiedziała Lariska. — Widziałam, jak na niego patrzyłaś.

— No to co? — Ala potrząsnęła głową, usuwając z oczu przeszkadzające pasmo włosów. — Czy to on jeden mi się podoba?

— Jest fajny — wtrąciła się Tamarka. — Tylko przez cały czas o czymś myśli.

— Dużo wie — rzekła Lariska. — I bardzo dobrze wszystko tłumaczy. Ja na przykład nie rozumiałam, jak czas może być wielowymiarowy…

— Wy to przerabiacie w szkole? — zdziwiła się Ala.

— Zajęcia intermettywne — wyjaśniła poważnie i niezrozumiałe Lariska.

— Zwariować można — powiedziała Ala. Dawno temu, w minionym życiu, Kamil usiłował wyłożyć Lamondoix, Prozorowskiemu i jej, smarkuli, która się przypadkowo nawinęła, właśnie to: wielowymiarowość czasu. Potem Kamil poszedł sobie. Zaróżowiony i spocony Lamondoix wodził palcem po stole, potem, nie podnosząc oczu, mruknął: „Jak myślisz, Lew, wezmą nas do zoo?” „Mnie wezmą” — odparł Prozorowski.

Fajne to były czasy…

I nagle przypomniała sobie. Z nicości wypłynął nie obraz, ale jakiś cień, posmak, półdźwięk… właśnie z tych fajnych czasów. Ala niecierpliwym cmoknięciem uciszyła dziewczynki.

I ostrożnie, żeby nie stracić wątku, zaczęła sięgać ku temu, o czym dopiero co sobie przypomniała. Prozorowski… nie. Zoo… nie. Lamondoix… n-nie… chyba nie. Kamil…

Kamil.

Otóż to. Ala dopiero co zaczęła pracować w Centrum Gutenberga i ktoś — Amet-chan? — kilka razy zapraszał Kamila do konsultacji, i ze dwa razy Kamil odpowiedział na te zaproszenia; a pytania, które skręcały Amet-chana w ciasny supeł, pochodziły od niejakiego Popowa… W ogóle powstało takie powiedzonko: „Pracować dla Popowa”, które oznaczało szukanie i znajdowanie czegoś, o czym wszyscy już zapomnieli albo czego nigdy nie wiedzieli. Dla Ali Popów był czystą abstrakcją…