Уладар Пярсьцёнкаў: Дзьве вежы

Павольна цягнуўся шлях, віўся ўніз па даліне. То бліжэй, то далей плынеў Ізен у камяністым ручве. З гор прыпаўзла ноч. Туманы растачыліся. Задзьмуў пранізьлівы вецер. Поўня запоўніла нябёсы на ўсходзе няяркім халодным зьзяньнем. Праваруч высокае адгор'е зьмянілася шэрагам голых схілаў. Шэрай прасьцінаю разьвінуліся наперадзе роўнядзі.

Нарэшце прыпыніліся. Збочылі з шляху на чыстую пругкую траву. Праехалі на захад зь вярсту й сягнулі лагчавіны, якая ўразалася ў паўднёвы схіл акруглага Дол-Берэну, апошняга пагорку, зялёнага, з купаю ядлоўцу, рыхтык карона, на вяршыні. Схілы лагчавіны калмаціліся леташняй папарацьцю, між якой ужо выбіраліся з салодкай вясновай глебы пругкія сьвежыя парасткі. На версе невысокіх схілаў расьлі калючыя кусты. Пад імі й зладзілі лягер, гадзіны за дзьве да паўночы. Расклалі вогнішча ў паглыбленьні паміж каранямі буйнога глогу, амаль дрэва, старога й пакурчанага гадамі, але ж моцнага кожным суком. На ўсіх кончыках галінаў ужо набрынялі пупышкі.

Выставілі двох вартавых. Астатнія, павячэраўшы, загарнуліся ў плашчы й коўдры й паклаліся спаць. Хобіты ляжалі крыху воддаль на кучы старой папараці. Мэры ўжо быў заснуў, але Піпіну ня спалася, штосьці непакоіла. Папараць храбусьцела й шаргацела, калі ён круціўся й варушыўся.

– Што здарылася? – спытаў Мэры нарэшце. – Ты што, лёг на мурашнік?

– Не, але мне нейк няўтульна, – адказаў Піпін. – Цікава, як даўно я ня спаў у ложку?

– На пальцах падлічы! – пазяхнуў Мэры. – Толькі трэба згадаць, калі мы пакінулі Лорыйн.

– Ды не. Я меў на ўвазе – у сапраўдным ложку.

– Ну, тады лічы ад Долага Яру, – пазяхнуў Мэры. – Але ж я сёньня дзе заўгодна засну.

– Пашанцавала табе, Мэры, – вымавіў Піпін ціха пасьля доўгага маўчаньня. – Ты з Гэндальфам ехаў.

– Ну дык што?

– Ці вызнаў ты якія зьвесткі, навіны ад яго?

– Так, і нямала. Болей як зазвычай. Але ж ты ўсё чуў, ці амаль усё. Бо ехаў побач, і мы не шапталіся, не сакрэтнічалі. Калі жадаеш, сам едзь зь ім раніцою. Мо сапраўды выцягнеш болей – калі ён захоча цябе ўзяць, вядома.

– Дзякуй! Файна! Але ён утойлівы, ці ня так? Зусім не зьмяніўся.

– Не, зьмяніўся, і яшчэ як! – запярэчыў Мэры, крыху стросшы санлівасьць і дзівячыся, што ж такое турбуе сябра. – Ён нібыта вырас, ці накшталт таго. Ён можа быць і больш строгім, і добрым, і радасным, і сумным за ранейшае, так мне падаецца. Ён зьмяніўся. Але ж пакуль не было дзе пабачыць, у якой ступені. Узгадай, як ён скончыў размову з Саруманам! Саруман стаяў калісьці вышэй за Гэндальфа, быў галавою Рады, што тое ні значыла б. Ён быў Саруман Белы. А цяпер Белы – Гэндальф. Саруман выйшаў, пачуўшы загад, і быў пазбаўлены кія. А тады папросту выслухаў загад ісьці прэч і пайшоў!

– Калі ён зьмяніўся, дык зараз сама час высьветліць, у якой ступені, – не здаваўся Піпін. – Рэч у тым, што ён бліжэй, чым раней. Напрыклад, гэны шкляны шар. Падаецца, Гэндальф надта задаволены, што атрымаў яго. Мабыць, ведае нешта пра яго ці здагадваецца. А ці кажа нам? Не, ні слоўка. А гэна ж менавіта я падхапіў шар, ня даў скаціцца ў калюжыну. "Гэй, хлопча, я гэта вазьму!" – вось і ўсё ад яго. Дзіўна, што ж гэта такое? Такі цяжкі, – Піпінаў голас зусім сьцішыўся, быццам Піпін размаўляў сам з сабою.