Уладар Пярсьцёнкаў: Дзьве вежы

– Я не дазваляў табе сысьці, – прамовіў Гэндальф сувора. – Я ня скончыў. Ты страціў розум, Саруман. Але ж ты варты жалю. Цябе яшчэ магчыма павярнуць ад глупства й ліха, ты яшчэ здольны рабіць карыснае. Аднак твой выбар – застацца ў пастцы й разьдзіраць старыя злосьці й здрады. Дык заставайся! Але папярэджваю: табе нялёгка будзе выбрацца адсюль. Хіба толькі чорныя рукі з усходу працягнуцца, каб ухапіць цябе. Саруман! – выгукнуў Гэндальф, і голас ягоны ўзмацнеў, загучаў уладна й неадольна. – Зірні! Я болей ня той Гэндальф Сівы, якога ты прадаў. Я – Гэндальф Белы, які вярнуўся зь сьмерці! А ў цябе цяпер няма колеру. Я выганяю цябе з Ордэну й зь Сьветлай Рады!

Ён узьняў руку й вымавіў ясным халодным голасам:

– Саруман, твой кій – зламаны!

Пачуўся храскат. Канчар кія адламіўся й упаў ля Гэндальфавых ног.

– Прэч! – загадаў Гэндальф.

Саруман скочыў з крыкам, адсунуўся прэч. У гэты момант цяжкая бліскучая рэч абрынулася зьверху. Сьлізнула па парэнчах – праз момант пасьля таго, як Саруман адхіліўся ад іх, і, прасьвісьцеўшы побач з Гэндальфавай галавой, урэзалася ў прыступку, на якой ён стаяў. Парэнчы, зазьвінеўшы, лопнулі. Прыступка трэснула, раскалолася, пырснуўшы бліскучымі аскепкамі. Але рэч – цяжкі крышталёвы шар, цёмны, з палымяным водбліскам у глыбіні, – засталася непашкоджанай.

Шар пакаціўся па прыступках да калюжыны. Піпін пабег за ім і падхапіў яго.

– Здрадны забойца! – выгукнуў Эямэр.

Але ж Гэндальф не варухнуўся.

– Не, тое кінуў не Саруман, – вымавіў ён. – I, мяркую, нават не паводле ягонага загаду. Разьвітальны падарунак ад спадара Зьмеяротага – толькі кепска нацэлены.

– Магчыма, дрэнна пацэліў, бо ня мог вырашыць, каго ненавідзіць болей – цябе ці Сарумана, – сказаў Арагорн.

– Магчыма, – пагадзіўся Гэндальф. – Невялікую радасьць набудуць тыя два, няспынна катуючы адзін аднога скаргамі й кпінамі. Але ж яны заслужылі. Зьмеяротаму надта пашанцуе, калі ён выберацца з Ортанку жыўцом.

– Гэй, хлопча, я гэта вазьму! Я цябе не прасіў кранаць! – выгукнуў чараўнік раптам, павярнуўшыся й пабачыўшы, як Піпін падымаецца па лесьвіцы – павольна, нібы цягнучы вялікі цяжар.

Чараўнік падбег насустрач і выхапіў з рук хобіта цьмяны шар, загарнуўшы крысом плашча.

– Я паклапачуся пра яго, – вымавіў чараўнік. – Здаецца, гэтую рэч Саруман меней за ўсё жадаў бы выкінуць прэч.

– Можа, у яго знойдзецца яшчэ што выкінуць, – заўважыў Гімлі. – Калі прамовы скончыліся, дык мо аддалімся хоць бы па-за кідок каменем зь вежы?

– Але, скончыліся, – пацьвердзіў Гэндальф. – Рушым.