Każde martwe marzenie

— Ver­dan­no?

— Tak. Dzie­sią­te­go dnia za­czął po­włó­czyć no­ga­mi, sła­niać się… a Ti­woh, ten par­szy­wy by­dlak — dłoń Wo­za­ka za­tań­czy­ła w av’ana­ho — owrzo­dzo­ny fiut sta­re­go capa uśmie­chał się i jeź­dził pal­cem po gar­dle. Ba­wi­ło go to. Pew­nie brandz­lo­wał się po­tem w na­mio­cie, wą­cha­jąc krew za­schnię­tą na ba­cie.

Zer­k­nął na nią spod oka. Ka­ile­an nie za­czer­wie­ni­ła się, cza­ar­dan har­to­wał, uod­par­niał na ta­kie głu­pie gad­ki.

— Wi­dzisz, kie­rat to ta­kie… — za­wa­hał się — … jed­no cia­ło. Jak z tu­zi­na lu­dzi ktoś od­pad­nie, resz­ta na­praw­dę to po­czu­je, bo dzien­nie wy­cią­ga­li­śmy dwie­ście wóz­ków z urob­kiem. Dwie­ście i ani jed­ne­go mniej. I krę­ci­li­śmy ko­łem, póki ostat­ni nie wy­je­chał na górę, na­wet je­śli kra­dło nam to pół nocy od­po­czyn­ku. Więc nie ma w kie­ra­cie wspól­no­ty in­nej niż od­li­cza­na licz­bą wy­cią­gnię­tych wóz­ków z rudą. Kie­dy je­den słab­nie, resz­ta prze­kli­na go, plu­je, a jak się­gnie nogą, to i ko­pie. Po­ga­nia. Cza­sem bar­dziej niż bat nad­zor­cy. I tak ro­bi­li inni. A ja… za­czą­łem się gnie­wać. Na nie­go, tego cho­ler­ne­go Bły­ska­wi­cę, ale nie, że słab­nie, tyl­ko że nie pła­cze, nie szlo­cha i nie bła­ga o li­tość. Że jest taki cho­ler­nie dum­ny. A po­tem na resz­tę, że za­cho­wu­ją się jak sta­do wście­kłych psów. A na koń­cu na nad­zor­cę, że nas w te psy zmie­nił. A gniew Ver­dan­no…

— Wiem, jaki jest. Jak bi­tew­na ka­ra­wa­na su­ną­ca przez step. Cięż­ko ru­szyć, ale jesz­cze trud­niej za­trzy­mać.

Męż­czy­zna za­śmiał się krót­ko i za­raz urwał, jak­by za­kło­po­ta­ny.

— Tak. Jak bi­tew­na ka­ra­wa­na. Wrza­sną­łem na in­nych, na­par­łem na mój drąg, pchną­łem. Nad­zor­ca za­re­cho­tał, rzu­cił roz­kaz i resz­ta, je­den po dru­gim, prze­sta­wa­ła pchać. W koń­cu zo­sta­li­śmy tyl­ko we dwóch, Pore i ja. A on pod­niósł się, za­parł i za­czął pchać ze mną. Czło­wiek da radę sam ob­ra­cać kie­ra­tem, tak jak da radę sam po­cią­gnąć wóz, ale jak dłu­go? Krę­ci­li­śmy we dwóch przez kwa­drans… może dłu­żej, a z każ­dym ob­ro­tem wy­cie­ka­ła ze mnie nie­na­wiść do tego po­kur­cza. Nie­na­wi­dzi­łem wszyst­kich in­nych, wła­ści­cie­la ko­pal­ni, nad­zor­cę, resz­tę nie­wol­ni­ków, ale jego co­raz mniej. A Ti­woh wściekł się w pew­nej chwi­li i za­czął wa­lić nas ba­tem gdzie po­pad­nie. Bił i bił, aż się zmę­czył i od­szedł. Nie za­tłukł nas wte­dy na śmierć, choć pew­nie chciał, ale za­bi­cie dwóch nie­wol­ni­ków na­raz nie uszło­by mu pła­zem.

Kor’ben za­milkł, wpa­trzo­ny w swo­je dło­nie, być może znów był przy kie­ra­cie, schy­lał kark i pchał z ca­łych sił, by tyl­ko nie upaść. Ka­ile­an nie po­na­gla­ła go. Wino ob­le­pia­ło jej ję­zyk kwiet­ną sło­dy­czą, szu­mia­ło w gło­wie. Słoń­ce nur­ko­wa­ło po­wo­li ku zie­mi, a nie­bo wo­kół nie­go ru­mie­ni­ło się, jak­by za­wsty­dzo­ne. Pra­wie mo­gła za­po­mnieć, gdzie jest i co robi.

— To nie bę­dzie opo­wieść o po­cząt­ku wspa­nia­łej przy­jaź­ni, dziew­czy­no. — Tym ra­zem to Kor’ben do­lał im wina. — Nie zo­sta­li­śmy brać­mi krwi, nocą nie wy­pła­ka­li­śmy so­bie na­wza­jem krzywd i grze­chów. Na­dal nie po­do­ba­ją mi się bły­ska­wi­ce wy­ta­tu­owa­ne na jego pier­si. Ale gdy na­stęp­ne­go dnia do ko­pal­ni przy­je­chał je­den z do­mo­wych i spy­tał, kto zna się na ko­niach, bo trze­ba ujeź­dzić kil­ka trzy­lat­ków, Pore zgło­sił się i mimo po­ha­ra­ta­nych ple­ców po­ka­zał, co po­tra­fi. Do dziś nie wiem, jak zdo­łał to zro­bić.

— Kha-dar po­wie­dział­by, że to się na­zy­wa mo… ty­wa­cja. Mo­ty­wa­cja.