Вужык. Голуб на плячы. Дак

1.

Маўчун успоўз старому чараўніку на грудзі.

Ён, вуж, ведаў, што старога блажыла, што яму было кепска яшчэ звечара, калі легла за балотам у мяккія імхі счырванелае сонца. Але тады трывожны покліч не даходзіў да паўзучай істоты, і тым больш дзед сам не прасіў помачы, – ужо нат і не спадзяваўся на яе...

Вуж скруціўся шэрым кольцам і затаіўся, як чакаў, калі ажыве застаялая кроў, калі дзед глыбака ўздыхне паветра, – і тады пачнецца ўжо новы адлік часу, тады адсунецца на нейкі час тая апошняя хвіліна і дзед зноўку будзе радавацца цяплу і сонцу, лесу і сваім насельнікам, з якімі ён жыве ў суладдзі не адзін дзесятак гадоў... Вужыку не хочацца, вельмі не хочацца, каб старога напаткала бяда, бо тады ён асірацее без яго, жыццё стане нецікавым і сумным...

Аднекуль з глыбіні грудзей вырваўся слабенькі клёк, бы паветраная булька вырвалася з дна возера на паверхню, бы крынічка, шукаючы і прабіваючы сабе шлях, прарвалася скрозь тоўшчу зямлі на волю...

І тады вужык пачуў, як ажыла і набрала сілу і другая кропля – больш смялейшая і напорыстая, – вырвалася вонкі. Нешта зрушылася, нешта скранулася з месца і пачынала ажываць, – і ў грудзях, пад вужыкам, таўханулася радасна дзедава сэрца, – раз, другі і трэці, – з кожным разам усё мацней і мацней пачало разаграваць аслабелую кроў, жывіць новай сілай, прымушала разганяць і паскараць свой бег.

Праз колькі хвілінаў чараўнік-лесавік пачаў удыхаць паветра – лёгкія прасілі наталення, прапускалі праз сябе кісларод жыцця і памагалі сэрцу...

Стары кашлянуў, адчуваючы, як горла высахла, – яно патрабавала вільгаці. Дзед пракаўтнуў сліну, праштурхнуўшы шаршавым языком, – і тады ж у скроні кальнулі іголачкі, нарадзіўшы лёгкі боль, а потым ён аціх, знік, – і да чараўніка зноў вярнулася свядомасць...

Убачанае не вельмі радавала яго, але і не засмучала.

«Глядзі ты, – падумаў пра сябе Нікадым, – жывы, шэльма, тут-ка тваю, а ўжо адной нагой быў «там»... То ты мяне вярнуў назад, Маўчун?..»

«Можа і я... А каму, скажы, ахвота заставацца аднаму на ўсім белым свеце? Як жа я без цябе, га? А як Цыба, Шустрая, Клык і астатнія твае сябры? Мае суродзічы адпрэчылі мяне, што я з табой паразумеўся, вужыны цар забараніў вяртацца да іх, што я з табою зімаваў...»

«То дзякую, Маўчун, але колькі ўжо можна адцягваць тую хвіліну, калі мне паложана пераступіць парог? Усё роўна ж некалі прыйдзе той канчатак быцця... Мне перад Богам ужо сорамна, што вы не дапускаеце мяне на Вялікі Суд. А яго ж ніхто не міне, не абміне, ніхто...»