Pelagia i czerwony kogut

Wersja numer trzy

– Katarzynkę – wyszeptał, rozglądając się, przystojny młody człowiek.

– Sto rubli?! – oburzył się Matwiej Bencjonowicz, ale raczej tylko dla porządku, bo gotów był teraz zapłacić każde pieniądze, nawet tak duże. Łatwo powiedzieć – sto rubli. Jedna czwarta miesięcznego uposażenia. Rzecz jasna, życie w Zawołżsku jest tańsze niż gdzie indziej, nie mówiąc już o stolicach, ale kiedy masz czternastoosobowa rodzinę, szybko nauczysz się oszczędzać. Najgorsze, że nie da się wziąć pokwitowania – zmartwił się przy okazji Berdyczowski – a zatem nie będzie można tego włączyć do wydatków służbowych.

– Niech pan się nie waha. – Kiesza wyciągnął wąską, wypielęgnowaną dłoń. – Jeśli moje dane nie będą wiarygodne, zwracam całą sumę.

Słusznie. Prokurator wyjął papierek z Katarzyną Wielką i wręczył go blondynowi, ale ten nie spieszył się z przyjęciem honorarium – trzymał banknot delikatnie dwoma palcami, jakby chciał zademonstrować, że gotów jest go zwrócić na pierwsze żądanie.

– Kto zatem wykupił Racewicza? – zapytał ochryple Matwiej Bencjonowicz.

– Sądzę, że ten, który go kochał.

Romantyczna historia? Prokurator był zaskoczony. To całkowicie nowy trop i nie wiadomo na razie, dokąd zaprowadzi.

– Chciał pan powiedzieć: „ta, która go kochała"?

– Nie, nie chciałem – uśmiechnął się Kiesza.

– Jakoś nie bardzo...

– Myśli pan, że Racewicza szurnęli z żandarmów za długi? W żadnym razie. Gdyby wszystkich przepędzali ze służby za takie drobiazgi, mało kto by został. Poza tym zwierzchność nie pozwoliłaby posadzić do kozy zasłużonego oficera. Nie, to był tylko pretekst.

– To jaka była rzeczywista przyczyna? Młody człowiek uśmiechnął się zagadkowo.

– Nikt tego nie wie oprócz miejscowego dowództwa żandarmerii i naszych.

– Naszych?

Subiekt ponownie ujął lewą rękę Berdyczowskiego i powtórzył dziwny rytuał – połaskotał dłoń palcem. Widząc na twarzy rozmówcy pełną konsternację, parsknął:

– Co, trudno uwierzyć? Proszę sobie wyobrazić, że i wśród żandarmów są tacy, którym podobają się mężczyźni.

Zdumiony Matwiej Bencjonowicz bezwiednie otworzył usta.

– Widzę, że swoje sto rubli zarobiłem – zauważył z zadowoleniem blondyn i włożył banknot do portfela.

Prokurator tymczasem wciąż nie mógł się pozbierać. Czy to możliwe?

I tu jakby grom go poraził. Ależ tak! Pelagia opowiadała, że parowcem płynęli pederaści, przesiedleńcy do odbudowywanej Sodomy. Ale to... Ale to kierowało śledztwo w zupełnie inną stronę!

Radca stanu mocno ujął młodego człowieka za łokieć.

– Nie powiedział pan mi jeszcze, kto wniósł pieniądze.

– Nie wiem tego na pewno, ale jestem przekonany, że to Czarnokucki, nikt inny.

– Kim jest ten Czarnokucki?

– Nie słyszał pan o hrabiach Czarnokuckich? – zapytał z niedowierzaniem Kiesza.

– Słyszałem. Znany polski ród.

– Znany! To za mało! Czarnokuccy są najbogatszą familią na całym Wołyniu. Dwadzieścia wiorst stąd zaczyna się powiat czarnokącki, a miasto powiatowe Czarny Kąt w całości należy do hrabiego.

– Całe miasto? Czy to w ogóle możliwe? – zdumiał się Matwiej Bencjonowicz. – W końcu to nie średniowiecze.

– Na Wołyniu bardzo możliwe. Równe należy do księcia Lubomirskiego, Staro-Konstantynów do księżny Abamelek, a Dubno do księżny Bariatyńskiej. Czarnokuccy zaś siedzą na Wołyniu od siedmiuset lat. Czy widzi pan tamtą skałę? – Kiesza wskazał widoczne w oddali malownicze urwisko, które nawisało nad rzeką. – Żytomierska osobliwość. Nazwano ją „Głową Czackiego".

Skała istotnie przypominała nieco dumnie pochyloną głowę.

– Co tu ma do rzeczy Czacki?

– Absolutnie nic. Dawniej skała nazywała się „Głową Czarnokuckiego". W szesnastym wieku hajdamacy ścięli tutaj przodka obecnego hrabiego. Po sześćdziesiątym trzecim zaś skałę postanowiono przemianować. Rzecz w tym, że niektórzy spośród Czarnokuckich brali udział w polskim powstaniu, a jeden nawet zapłacił za to głową. I żeby uniknąć dwuznaczności, przerobiono na Czackiego.