Уладар Пярсьцёнкаў: Дзьве вежы

Пэўны час ехалі ў цішыні. Але Ляголас штохвілю азіраўся. Напэўна, ён часта прыпыняўся б, каб паслухаць лясныя згукі, калі б Гімлі дазволіў.

– Найдзівосьнейшы лес з усіх, якія я бачыў, – казаў эльф. – А я бачыў шмат дубоў ад іх маленства да скону, ад жолуда да струпехлага пня. Калі б толькі быў час пабадзяжыць сярод гэ тых дрэваў. Бо ў іх ёсьць галасы, і з часам я навучыўся б разумець іхнія думкі.

– Не, не! – прабурчэў Гімлі. – Няхай сабе растуць самі па сабе! Мне іхнія думкі й так відавочныя: нянавісьць да ўсяго на дзьвюх нагах, і размаўляюць яны пра тое, як расьціскаць і душыць.

– Не да ўсяго на дзьвюх нагах, – не пагадзіўся эльф. – Тут ты памыляесься. Яны ненавідзяць оркаў. А пра людзей з эльфамі анічога ня ведаюць. Вырасьлі яны ў далёкіх глухіх далінах Фангарну – так мне падаецца.

– Тады гэта насамрэч самы небясьпечны лес у Міжзем'і, – вырашыў Гімлі. – Я ім удзячны за дапамогу, але ж болей даспадобы яны мне з таго ня сталі. Мо ты й лічыш іх цудоўнымі, але я бачыў у гэтай зямлі цуды, прыгажэйшыя за любы гай, бор ці ўзьлесак, які толькі вырастаў у сьвеце. Маё сэрца яшчэ поўнае тым хараством. Дзівакі ўсё ж людзі, анягож. У іх тут пад носам адзін з найвялікшых цудаў паўночнага сьвету, і як яны называюць яго? Пячоры, вось як! Упрост – пячоры! Норы, каб хавацца падчас вайны, скляпеньні, каб трымаць ежу! Сябра мой Ляголасе, ці ведаеш ты, якія прасторныя, якія надзвычайна прыгожыя пячоры Хельмавага Яру? Калі б пра іх ведалі гномы, дык яны бясконца цягнуліся б з усіх краёў Міжзем'я, каб толькі зірнуць на іх! Ды што там, плацілі б чыстым золатам за адзін кароткі позірк!

– А я плаціў бы золатам, каб мяне такое шчасьце абышло, – сказаў Ляголас, – дый удвая, каб выйсьці, калі ўжо надарыцца забрысьці туды.

– Ты ня бачыў іх, таму я дарую табе твой жарт. Але ж ты кажаш лухту. Ты ж лічыш, напэўна, прыгожымі тыя залі пад гарою ў Ліхалесьсі, дзе жыве твой кароль? Калісьці гномы дапамаглі вычасаць іх. Аднак вашыя пакоі – проста дзірка ў зямлі ў параўнаньні з тым, што бачыў я: неабсяжныя залі, поўныя пракавечнай музыкай вады, якая павольна, па кроплі, падае, звонячы, у азёры, прыгожыя, як Келед Зарам у зорным сьвятле. А калі запаленыя паходні, і людзі ідуць па пяшчанай падлозе пад купаламі, і рэха крочыць за імі – вох, Ляголасе! Тады крышталі, і каштоўныя камяні, і жылы каштоўных рудаў зіхацяць на сьлігтаваных сьценах, і сьвятло прасочваецца праз мармуровыя складкі, нібы праз ракаўкі, паўпразрыстыя, як жывыя далоні каралевы Галадрыелі. Там белыя, пунсовыя, ружова-цёплыя калёны, галінастыя, вычварна перакручаныя. Яны падымаюцца з рознакаляровых падлог, каб сустрэць зіхоткі карунак ля столі: крылы, шнуры, завесы, быццам зьмерзлыя аблокі, дзіды, сьцягі, вежы палацаў, падвешаных у вышыні. Спакойныя азёры люструюць іх, і зіхоткі сьвет паглядае зь іхняй цьмянай роўнядзі, бы пакрытай празрыстым шклом. Гарады, якія самому Дарыну наўрад ці ўбачыліся б у ягоным сьне, шляхі й вуліцы паміж калёнаў – яны вядуць у цёмныя глыбіні, куды аніколі не сягала сьвятло. Араптам – зьвень! Падае срэбная кропля, і ад круглых зморшчынак на вадзе ўсе вежы згінаюцца й дрыжаць, як травы й каралы ў марскім гроце. Тады, за паходнямі, надыходзіць сутоньне – яны цьмянеюць, блікі гаснуць, – а паходні рушаць у іншы пакой, да іншых мрояў. У пакой за пакоем, Ляголас, і заля адчыняецца за заляй, купал за купалам, лесьвіца за лесьвіцай, а шлях, віючыся, вядзе ўсё далей, у сэрца гары. Пячоры! Пячоры Хельмавага Яру! Хай ушануецца той час, які прывёў мяне да іх! Я ледзь ня плакаў, пакідаючы іх.