Забіць нягодніка, альбо Гульня ў Альбарутэнію. Сутарэнні Ромула

Акерман распавёў сябрам пра змрочнага дзівака з хімічнага факультэту, які можа зрабіць хоць вясёлку нябёсную.

Я тады быў ужо чалавек цалкам самавіты. У свае трыццаць — прафесар, сам меў лабарантаў… Мог пераехаць у вялікую кватэру — але па-ранейшаму жыў у адным пакоі непадалёк ад лабараторыі. За маім вакном рос каштан, ягоная вершаліна была абламаная, ня ведаю, кім… Калі я за­сяліўся, рана была яшчэ сьвежая. І каштан нават трохі прывяў. І я назіраў год за годам, як ён змагаецца за жыцьцё, каржакаваты, нібыта прыгорблены, няўклюдны, але кожную весну ўсё болей дзівосных белых кветак падымаў да парыжскага неба на сваіх вузлаватых руках.

Каштан гэты, здаецца, таксама быў маім сябрам. І, можа, самым лепшым.

Ён, вядома, ня стаў бы падгаворваць мяне ўзяць удзел у той сюрэаліс­тычнай авантуры. Прызнаюся: аднаму Уладзіміру гэта б і не ўдалося. Але ягоная каляжанка Мары…

Та-ак, Мары была стыхія.

Калі Уладзімір нас пазнаёміў, мне было дваццаць сем, а ёй — дваццаць два. Першы год нашага знаёмства быў страчаны мною на тое, каб прымусіць чароўную птушку-парыжаначку з бліскучым чорнымі вачыма назаўсёды забыцца нават шлях у маю лабараторыю, у мой пакой і ўвогуле, каб яна пры сустрэчы, дрыжучы ад страху, пераходзіла на той бок вуліцы.

Дарэмна. Праз год я здаўся.

Мары здаваліся ўсе.

Яна вырасла ў арыстакратычнай прыстойнай сям’і (яе прозьвішча гучэла з прыдомкам “дэ”, у Правансе можна адшукаць разваліны замка пад тым жа назовам, а герб нагадваў пастку на матылёў, стракаты, як кветкавы луг). Мары скончыла каталіцкі пансіён… Потым састрыгла валасы, паступіла ва універсітэт, зьвязалася з авангардыстамі… А шалёны тэмперамент у яе быў ад прыроды. Хвалілася, што адна з ейных пра-пра-прабабуляў забіла мячом нявернага мужа, а потым узброіла слугаў і адбіла напад каралеўскіх жаўнераў, пасланых зьвяршыць правасуддзе над дзёрзкай кабетай.