Trzej muszkieterowie

— Ale co się z nim stało?

— Nie wiem; miał dosyć i odjechał nie czekając na resztę. A cóż się z tobą działo, mój drogi d’Artagnanie?

— Więc to zwichnięcie trzyma cię w łóżku, mój drogi, Portosie?

— A tak, nic innego, zresztą za kilka dni będę już na nogach.

— Dlaczego nie kazałeś się przewieźć do Paryża? Musiałeś się tu nudzić okrutnie.

— Miałem zamiar to uczynić; ale muszę ci coś wyznać, przyjacielu.

— Cóż takiego?

— Ponieważ nudziłem się okrutnie, jak sam powiedziałeś, a miałem w kieszeni siedemdziesiąt pięć pistoli od ciebie, zaprosiłem przyjezdnego szlachcica, któremu zaproponowałem partię gry w kości, żeby się nieco rozerwać. Przystał i siedemdziesiąt pięć pistoli zawędrowało z mojej kieszeni do jego, nie licząc konia, którego zabrał na dokładkę. Ale ty, mój drogi d’Artagnanie?

— Cóż chcesz, drogi Portosie, nie można być szczęśliwym we wszystkim. Znasz przysłowie: “Kto nie ma szczęścia w grze, ma szczęście w miłości”. Jesteś zbyt szczęśliwy w miłości, by wiodło ci się w grze; ale co cię obchodzą niełaski fortuny! Czy nie masz, szczęśliwe ladaco, swej księżny, która na pewno pośpieszy ci z pomocą?

— Ach, mój drogi d’Artagnanie, jako że gram nieszczęśliwie — odezwał się Portos z największą swobodą — napisałem do niej, żeby przysłała mi kilkadziesiąt luidorów, których koniecznie mi było trzeba, zważywszy moją sytuację...

— No i co?

— Zapewne jest w swoich posiadłościach, nie odpowiedziała mi bowiem na list.

— Rzeczywiście?

— Tak. Toteż wysłałem jej wczoraj drugą epistołę, jeszcze bardziej naglącą niż pierwsza; ale skoro tu jesteś, drogi przyjacielu, mówmy o tobie. Wyznam ci, że zacząłem się trochę o ciebie niepokoić.

— Jednakże widzę, że gospodarz odnosi się do ciebie dobrze, mój drogi Portosie — rzekł d’Artagnan wskazując na pełne rondle i puste butelki.

— Ujdzie, ujdzie — odparł Portos. — Przed kilkoma dniami ten zuchwalec przedłożył mi rachunek, ja zaś wyrzuciłem go za drzwi wraz z rachunkiem, jestem więc tu na prawach zwycięzcy, zaborcy. Obawiając się, że mogą mnie zaatakować, uzbroiłem się, jak widzisz, po zęby.

— Wydaje mi się jednak — rzekł śmiejąc się d’Artagnan — że od czasu do czasu robisz wycieczki.

I wskazał palcem na butelki i rondle.

— Niestety, to nie ja! — rzekł Portos. — Nieszczęsne zwichnięcie trzyma mnie w łóżku, ale Mousqueton prowadzi boje i zdobywa żywność. Mousqueton, mój przyjacielu — ciągnął dalej — jak widzisz, przybywają nam posiłki, trzeba zatem powiększyć zapasy.

— Mousqueton — rzekł d’Artagnan — chciałbym, abyś mi oddał pewną przysługę.

— Jaką, panie?

— Udziel wskazówek Planchetowi; może się zdarzyć, że i mnie kiedyś będą oblegać, a nie gniewałbym się wcale, gdyby wiodło mi się równie dobrze, jak twemu panu.

— Mój Boże! — odparł Mousqueton z najskromniejszą miną — ależ nic łatwiejszego, proszę pana. Trzeba tylko zręczności, ot i wszystko. Wyrosłem na wsi i mój ojciec w wolnych chwilach zajmował się po trochu kłusownictwem.

— A co robił przez resztę czasu?

— Trudnił się rzemiosłem, które zawsze uważałem za bardzo korzystne, proszę pana.

— Jakież to rzemiosło?

— Ponieważ było to w czasach wojen katolików z hugenotami i widział, jak katolicy zabijają hugenotów, a hugenoci katolików — zawsze w imieniu religii — wybrał sobie religię mieszaną, tak że bywał raz katolikiem, innym razem hugenotem. Zazwyczaj przechadzał się za przydrożnymi płotami ze strzelbą na ramieniu i kiedy ujrzał idącego samotnie katolika, religia protestancka natychmiast brała w nim górę. Kierował strzelbę w stronę podróżnego; za czym, gdy był już w odległości dziesięciu kroków, nawiązywał z nim rozmowę, na skutek której katolik niemal zawsze wyrzekał się sakiewki, by ratować życie. Jest rzeczą jasną, że gdy spotkał hugenota, gorliwość katolicka ogarniała go tak gwałtownie, że nie pojmował, jak przed kwadransem mógł powątpiewać o przewadze naszej świętej religii. Ja bowiem, panie, jestem katolikiem, ponieważ mój ojciec, wiemy swym zasadom, starszego brata wychował na hugenota.

— A jakże skończył ten zacny człowiek? — zapytał d’Artagnan.

— Och, w najbardziej nieszczęśliwy sposób, panie. Pewnego dnia znalazł się na wąskiej drodze pomiędzy hugenotem i katolikiem, z którymi miał już do czynienia; rozpoznali go obaj, połączyli się przeciw niemu i powiesili ojca na drzewie, potem przyszli pochwalić się swym pięknym czynem do karczmy, gdzie piliśmy razem z bratem.

— I co zrobiliście? — rzekł d’Artagnan.

— Pozwoliliśmy im gadać do woli — ciągnął Mousqueton. — Potem wyszli z karczmy i każdy udał się w innym kierunku; wówczas mój brat zaczaił się na drodze katolika, a ja na drodze protestanta. W dwie godziny potem było już po wszystkim; każdy z nas zrobił, co do niego należało, podziwiając przezorność ojca, który każdego z nas wychował w innej religii.

— W samej rzeczy, z tego, co mówisz, Mousqueton, widać, że twój ojciec był tęgim chwatem i mądrym człowiekiem. Powiadasz więc, że w wolnych chwilach zajmował się kłusownictwem?