Pelagia i czerwony kogut

Była to jednak rzecz chwilowa – tłuszczyk zniknął natychmiast. Spróbujcie przejść w upale siedemdziesiąt wiorst.

Po zejściu na brzeg Jakow Michajłowicz uznał, że należy zmienić wygląd – na parowcu był nierzucającym się w oczy pasażerem w panamie i płóciennym kostiumie, a na lądzie wtopił się w tłum jeszcze bardziej –jako chłopski pielgrzym. Tacy ciągną do świetlanej Jerozolimy w niesłychanej liczbie.

Obiekt jechał konnym zaprzęgiem, ale tak byle jakim, że nie trzeba być kozą, żeby nadążyć. W Jerozolimie zaś Jakow Michajłowicz uznał za celowe przeobrazić się w Żyda. Publika ta była tutaj niesłychanie różnorodna, przy czym wszyscy boczyli się na siebie nawzajem i porozumiewali własnymi gwarami. Do fałszywego litwaka podchodzili parę razy podobni chałaciarze w kapeluszach i o coś zagadywali, ale Jakow Michajłowicz jedynie meczał w odpowiedzi – Żydzi także bywają głuchoniemi. Litwacy litościwie cmokali i zostawiali nieboraka w spokoju.

I wszystko toczyło się jak najlepiej, dopóki nie przydarzył się kłopot.

Jakow Michajłowicz podążał za obiektem ciasnym zaułkiem. Utrzymywał dystans, nie kleił się, ale też nie tracił z oczu, nie zawierzał samemu postukiwaniu obcasików.

Nagle ukazało się nadprzyrodzone zjawisko, po prostu fatamorgana, inaczej tego nie nazwiesz.

Odwrócił się zaledwie na sekundkę, żeby sprawdzić, czy nikt nie idzie z tyłu. Z przodu raptem plusk.

Spojrzał – z okienka na piętrze leje się woda, a mniszka jakby zapadła się pod ziemię. Przetarł oczy – chyba przywidzenie. Dopiero co tutaj była i żegnajcie: na ziemi tylko kałuża wody z mydlinami. Roztopiła się niczym Śnieżka? A może zauważyła, że ktoś ją śledzi, i puściła się co sil w nogach?

Popędził przed siebie, ale po stu krokach zaułek kończył się ślepo. Dopiero wracając, odkrył po prawej stronie wąziutkie przejście, gdzie pewnie czmychnęła ruda.

Za późno – nie dogonisz.

Pokręcił się trochę po zaułkach, spocił jak mysz. Ktoś inny, o słabszym charakterze, natychmiast by zwątpił, ale Jakow Michajłowicz, jak już mówiliśmy, wierzył święcie w potęgę ludzkiego rozumu. Nie ma nierozwiązywalnych zadań, zdarzają się jedynie tępi rozwiązujący.

Zatrzymał się w cieniu, natężył umysł.

No, no. Co w takiej sytuacji podpowie rozum? Iść do rosyjskiej misji, do kobiecego hotelu? I tam czekać na zbytnicę? Ale po co miała w ręku sakwojażyk? Jeśli nie zamierza wracać do hotelu, to co wtedy? Kombinował dalej. Kiwnął głową i powiedział: „Mądralina". Zawrócił w stronę dzielnicy żydowskiej.

Przygarbiony Żydziak był w tym samym miejscu, gdzie przywołała go ruda. Stał oparty plecami o mur i pociągał nosem. Potem przysiadł na piętach, podniósł patyk i zaczął coś gryzmolić na ziemi. Tak go to wciągnęło, że nie zauważył, jak podszedł do niego Jakow Michajłowicz.

Ow odczekał, aż ulica opustoszeje, i trącił chłopaka w ramię.

W skierowanych na Jakowa Michajłowicza czarnych oczach odbił się różowy poblask zachodu; można w nich było także odczytać strach.

Cherlak zaszwargotał coś w żydowskim żargonie i potrząsnął głową – wyglądało na to, że próbuje się usprawiedliwiać.

– Chodź ze mną, koleżko – powiedział Jakow Michajłowicz, lekko ścisnął chudziutkie ramię i jednym szarpnięciem postawił Żydka na nogi.

– Ja nic – wybełkotał chłopczyna po rosyjsku. – Ja dałem jej tylko wody...

– Chodźmy, chodźmy – powtarzał uspokajająco rzekomy litwak, prowadząc chłopaka za sobą. – O, tutaj mamy spokojne miejsce. Pogadamy sobie i nikt nam nie przeszkodzi. O co pytała cię ta ruda?

Żydek spojrzał w spokojne oczy Jakowa Michajłowicza i zdaje się, że zobaczył w nich coś szczególnego, bo z trudem przełknął ślinę, a wargi mu zadrżały.

To dobrze, że jest taki pojętny. Aby zaoszczędzić sobie czasu, Jakow Michajłowicz przycisnął palcem miejsce pod obojczykiem, gdzie jest splot nerwowy, a drugą ręką zamknął chłopakowi usta, żeby niepotrzebnie nie krzyczał.

Krzyczeć nie mógł –jedynie zajęczał. Rozszerzyły się mu źrenice – to od bólu. Jakow Michajłowicz, z racji swych zajęć, wielokrotnie miał okazję obserwować to osobliwe zjawisko, ostatnio zaś w pewnym naukowym piśmie wyczytał, że to reakcja fizjologiczna, wywołana ostrym podrażnieniem nerwu wzrokowego.

– To o co cię ona pytała? – powtórzył Jakow Michajłowicz, odczekawszy, aż źrenice chłopaka nieco się zwężą.

Cofnął dłoń, ale tylko odrobinę – na parę werszków. Palec, którym przycisnął bolesne miejsce, także trzymał w gotowości.

– O rosyjskiego proroka – szybko odpowiedział Żydek. – O Emmanuela... Jest tu taki... Jakow Michajłowicz uśmiechnął się i z aprobatą poklepał chłopca po głowie, a ten ze strachu aż przymknął oczy.