Pan Lodowego Ogrodu. Tom II

Widziałem wszystko w dziwacznych, gwałtownych błyskach, niczym we śnie. Że jesteśmy na zupełnie gładkim płaskowyżu, że w oddali widać bagienną równinę. Że nad nami wznosi się jeszcze jeden masyw.

Że kurty żołnierzy mają barwy różnych tymenów, a na tarczach nie widać znaku Podziemnego Łona.

Potem był wąski, stromy korytarz ze schodami, których krawędzie wygładziły wieki używania.

Wciąż wykręcano mi ręce, czyjaś dłoń szarpała mnie za kołnierz i gdybym nie przebierał nogami, wyłamaliby mi ramiona z barków, jak wyłamuje się nóżkę z pieczonego drobiu.

Na górze rozciągała się kolejna biała płaszczyzna, też równa jak stół, i pomyślałem, że to chyba jedna z tajemniczych pradawnych ruin, które znajduje się czasem na pustkowiach.

Pośrodku wznosiły się prastare, oślepiająco jasne budynki, większość wyglądała niczym kule do gry. Idealnie okrągłe i białe. Czasem wydawały się wystawać tylko częściowo, czasem leżały na kamiennej płycie, czasem wznosiły się ponad nią na grubych, też białych słupach.

Poprowadzono mnie do jednego z budynków, przed czarnym, kolistym otworem stało dwóch żołnierzy w hełmach i z włóczniami.

Mieli okrągłe tarcze, na których nie było ani numeru tymenu, ani jego godła. A potem wepchnięto mnie do wnętrza.

Spodziewałem się ciemności, a mimo to wewnątrz było jasno, zupełnie jakby kulisty budynek zbudowano z mlecznego szkła. Nie było okien ani kaganków, tylko jasne światło, jakby mrok, który przebiłem głową, był jakąś zasłoną.

Pośrodku kolistej podłogi ustawiono niewielki stolik, za którym na niskim taborecie siedział niemłody, łysiejący człowiek o przenikliwych oczach i popijał napar z czarki.

— Witaj, wędrowcze — powiedział. — Och, puścić go! Patrzyłem na niego z osłupieniem. Mężczyzna miał na sobie kurtę z klanowymi obszyciami i kireneński nóż u pasa, pykał też krótką fajkę z główką z kamienia i płaskim, drewnianym ustnikiem.

— Siadaj, chłopcze! — Spojrzał na mnie uważniej. — Święte żywioły... Ile ty masz lat? Szesnaście?

Przytaknąłem.

— Przeklęta wojna. Miałem syna w twoim wieku. Rozdzielił nas Ogień Pustyni. Nie wiem, czy żyje. Dlaczego cię tak wlekli? Pobiłeś któregoś?

Zaprzeczyłem.

— Siadaj! Napij się naparu... Zaraz każę przynieść śniadanie i czarkę. Przy okazji, jakie to ma być śniadanie?

— Słucham? — Wciąż byłem zbyt oszołomiony, by pojąć, o co mu chodzi.

— Śniadanie, chłopcze. Ten prosty, poranny posiłek, po którym rozpoznaje się, czy znalazłeś się wśród ludzi cywilizowanych, czy barbarzyńców. Czy trafiłeś dobrze, czy źle. Jeżeli gdzieś nie jadają śniadania w ogóle albo dojadają resztki z kolacji, nie jest dobrze. Jeśli zaś gdzieś nie wolno czegoś spożywać lub robić różnych codziennych rzeczy, to trafiłeś pod rządy tyranów i w tym zorientujesz się właśnie już przy śniadaniu. Jeśli bogowie lub królowie wtrącają się nawet do tego, czym prosty człowiek krzepi się o poranku, to niechybnie wtrącają się do wszystkiego i ciężko będzie żyć w takim miejscu. Moja rada: najpierw przyjrzyj się śniadaniu, gdy znajdziesz się w obcych ziemiach i między obcymi. Jeśli można tam godnie zjeść, wypić czarkę naparu i zapalić fajeczkę bakhunu, trafiłeś między dobrych ludzi. Jeśli nikt się nie zdziwi, gdy po śniadaniu do fajeczki weźmiesz szklaneczkę korzennego piwa lub ambriji, jesteś między ludźmi zacnymi i wolnymi. Jeżeli nawet tego nie wolno, lepiej uciekaj, jeśli tylko zdołasz. To znaczy, że nie wolno też mówić albo myśleć. Tyle mamy wolności, ile dotyczy nas samych. Kiedy i tę nam odbiorą, zmienią wkrótce w zwierzęta. My jadamy różne rzeczy. Nie mamy przesądów, choć mawia się, że rano należy jeść posiłek lekki. Biały. Mleko, sery, chleb, jaja, zimne mięso lub ryby, pasty, owoce. Co kto chce. Ale my jesteśmy potworami. Niewolimy swoje kobiety i zagarniamy dla siebie dobra ziemi. Chwyta się nas i morduje w wieżach albo gna na pola, byśmy pracowali, aż padniemy z wycieńczenia. Amitraje spożywają jedynie to, na co pozwala im Kodeks, zależnie od kasty. Tylko by utrzymać się przy życiu. Wojsko może nawet kosztować mięsa, choć rzadko i niekoniecznie na śniadanie. Co więc mam kazać ci przynieść? Czy wodę i rozgotowaną durrę bez krztyny soli i mleka? Suchą kromkę chleba? Masz na sobie szatę Sindara. Jesteś więc bogobojnym Amitrajem. Szanującym tradycję i posłusznym, nieźle urodzonym, choć niekoniecznie bogatym. Ale spójrzmy w zwój...