Уладар Пярсьцёнкаў: Дзьве вежы

Сябры паселі долу ля ног чараўніка, і Арагорн пачаў расповед. Доўга-доўга Гэндальф не казаў анічога й ні пра што не пытаўся. Слухаў, паклаўшы рукі на калені, заплюшчыўшы вочы. Нарэшце, калі Арагорн сказаў пра сьмерць Бараміра й ягоную апошнюю выправу па Вялікай рацэ, стары ўздыхнуў.

– Ня ўсё ты прамовіў, Арагорне, сябра мой. Ня ўсё, што ведаеш ці пра што здагадваесься. Небарака Барамір! Я ня здольны бачыць, што здарылася зь ім. Цяжкое выпрабаваньне для такога чалавека – ваяра, гаспадара войскаў і народаў. Галадрыель казала мне, што ён у небясьпецы. Але ж ён пераадолеў яе ўрэшце. Я задаволены. Нездарма маладыя хобіты выправіліся з намі – хіба толькі дзеля Бараміра. Але ж тое не адзіная роля, якая выпала ім. Іх прынесьлі ў Фангарн, і іхняе прыбыцьцё стала тым самым маленькім каменьчыкам, які пачынае лавіну. Нават зараз, калі мы тут сядзім, я чую першыя грымоты. Саруману лепей быць як мага далей ад сваёй сядзібы, калі навала абрынецца!

– У адным мой стары сябар не зьмяніўся, – усьміхнуўся Арагорн. – Па-ранейшаму размаўляе загадкамі.

– Насамрэч? Загадкамі? Не! Упрост я ўголас размаўляў сам з сабою. Звычка старых: абіраць для гамонкі наймудрэйшага, бо доўгія вытлумачэньні стамляюць маладых.

Гэндальф засьмяяўся, але сьмех ягоны цяпер падаваўся добрым і цёплым, як сонечны пробліск.

– Я не малады нават паводле адліку людзей Старажытных Родаў, – сказаў Арагорн. – Ці не адкрыеш ты свае думкі ясьней для мяне?

– Так, і што ж тады мне сказаць? – вымавіў Гэндальф і змоўк, разважаючы. – Ну, калі ўжо вы жадаеце пачуць найпрасьцейшыя тлумачэньні, вось як я бачу цяперашні стан рэчаў: вораг, вядома, ужо даўно выведаў, што пярсьцёнак нясуць на поўдзень і захоўвае яго хобіт. Ведае, колькі нас выправілася з Долага Яру й хто мы такія. Але ж мэта нашая пакуль яму ня ясная. Ён лічыць: усе мы рушым у Мінас Тырыт, бо гэтак ён зрабіў бы на нашым месцы. I гэта, як ягоная мудрасьць падказвае яму, было б цяжкім ударам па ягонай моцы. Насамрэч, ён цяпер у вялікім жаху, ня ведаючы, хто з магутных паўстане, завалодаўшы ягоным пярсьцёнкам, ды пойдзе вайною, каб адолець яго і заняць ягонае месца. А тое, што мы хочам адолець яго й не дазволім анікому заняць ягонае месца, яму й да галавы не прыходзіць. Тое, што мы жадаем зьнішчыць пярсьцёнак, ён ня сьніў і ў найчарнейшым кашмары. У гэтым і ляжыць наш шанец на посьпех, нашая надзея. Бо, уявіўшы, што на яго йдуць вайною, ён распачне вайну сам, паверыўшы, што часу ў яго замала. А калі першы ўдар дастаткова моцны, наступнага не спатрэбіцца. I таму ўсе войскі, усе сілы, якія ён рыхтаваў загадзя, цяпер рушаць на захад – раней, чым плянавалася. Мудры дурань. Бо калі б ён скарыстаў моц на ахову Мордару, каб аніхто туды не прасьлізнуў, дый заняўся паляваньнем на пярсьцёнак – тады ў нас не засталося б надзеі. Ані пярсьцёнак, ані ягоны носьбіт не мінулі б ворага. Але цяпер ягоны позірк блукае далёка ад уласных земляў, пераважна – па Мінас Тырыце. Хутка, надта хутка моц ягоная абрынецца на горад людзей, нібы навальніца. Бо ён ужо ведае: дасланыя, каб напасьці на Зьвяз Пярсьцёнка, зноў не далі рады. Не захапілі ані пярсьцёнка, ані хобітаў. Калі б справіліся хоць з апошнім, тое было б цяжкой паразай для нас, можа, і непапраўнай. Але ж ня трэба азмрочваць сэрцы ўявай выпрабаваньняў, якія чакалі б хобітаў у Цёмнай вежы. Бо Вораг гэтым разам пацярпеў паразу – дзякуй Саруману.