Уладар Пярсьцёнкаў: Дзьве вежы

У прыцемках прывёў іх да свайго жытла: папросту замшэлага каменю на дзярніне пад стромым узгоркам. Рабіны кольцам абкружалі паляну з валуном, быў там і струменьчык (як і ў кожным энтавым жытле), цьвірчэў, зьбягаючы па схіле. Раз маўлялі да цемры. Непадалёк чуліся галасы энтаў з Энтарады – нейкія строгія, глыбокія, не такія павольныя, і раз-пораз нечый голас узьнімаўся гучней, на вышэйшай, хутчэйшай ноце, а астатнія заміралі. А побач Брэгалад распавядаў ціхенька, амаль шэптам, на звычайнай мове, і хобіты даведаліся, што Брэгалад – з роду Караскура й што ягоныя родныя мясьціны былі разрабаваныя й панішчаныя. Гэта, як падалося хобітам, і тлумачыла ягоную "пасьпешлівасьць" – ва ўсялякім разе ў тым, што тычылася оркаў.

– Рабіны былі ля майго жытла, – распавядаў Брэгалад ціха й сумна, – рабіны, якія прабіліся зь зямлі, калі я быў толькі энцяняткам шмат-шмат гадоў таму, калі сусьвет быў спакайнейшы. Энты насадзілі старэйшыя рабіны, спрабуючы дагадзіць энтаўкам, а тыя адно зірнулі на іх ды пасьміхнуліся й сказалі, што ведаюць, дзе кветкі бялейшыя, а плады – багацейшыя. Але ж сярод усяго племені дрэваў не было для мяне прыгажэйшых. I расьлі тыя рабіны, і расьлі, пакуль пад кожнай не атрымалася падабенства зялёнай залі, і барва іхніх ягадаў увосень была цяжкім скарбам, і цудам, і хараством. Чароды птушак зьляталіся да іх. Я люблю птушак, хоць яны надта гаманлівыя, і ягадаў хапала ўсім. Але з часам птушкі рабіліся злоснымі, дралі галіны, абдзіралі ягады й кідалі, ня еўшы. Потым зьявіліся оркі зь сякерамі й пасеклі мае дрэвы. Я прыйшоў і паклікаў рабіны іхнімі доўгімі імёнамі, але яны не адгукнуліся, ня ўздрыгнулі. Нерухома ляжалі яны, памерлыя.