Pelagia i czerwony kogut

Przewielebny, którego zerwano z łóżka, był w szlafroku i w pilśniowych pantoflach. Drżącymi ze zdenerwowania rękami pociągał i szarpał krzyżyk na piersi.

– Uchronić ją to rzecz najważniejsza – powiedział ochrypłym głosem. – O tym tylko myślę. Wyślę ją jak najdalej, do jakiegoś spokojnego klasztoru. Nikomu nie wolno o tej sprawie wiedzieć. A ciebie o nic nawet nie zapytam! – zagroził duchowej córce, oczekując sprzeciwu.

Mniszka jednak zmilczała. Najwyraźniej zmyślny podstęp z gwoździem przestraszył ją nie na żarty. Berdyczowski tak pożałował biedaczki, że gwałtownie zamrugał, władyka zaś zasępił się i zaczął chrząkać.

– Przeorysza w monasterze Znamieńskim nad Angarą jest moją wychowanicą, opowiadałem ci o niej. Miejsce odległe, spokojne. – Przewielebny zagiął jeden palec, a po nim drugi. – Poza tym dobra pustelnia jest też nad rzeką Ussuri. Obcych widać na dziesięć wiorst. Tamtejszy starszy zgromadzenia jest moim przyjacielem. Sam cię odwiozę – czy to nad Angarę, czy nad Ussuri, dokąd zechcesz.

– Nie! – zgodnie zawołali prokurator i mniszka.

– Wam nie wolno – wyjaśnił Berdyczowski. – Zbyt jesteście widoczni. A wiadomo już, że śledzą nas, nie spuszczają z oka. Trzeba po cichutku, skrycie.

Pelagia dodała:

– Najlepiej ja sama.

– I dobrze byłoby, rzecz jasna, żeby nie w mnisiej szacie, ale w przebraniu – zaproponował Berdyczowski, choć był przekonany, że ten pomysł odrzucą.

Mitrofaniusz i czernica wymienili spojrzenia, ale niczego nie odpowiedzieli.

– Składałam przysięgę – niepewnie wyrzekła Pelagia, czym zaskoczyła Berdyczowskiego (o istnieniu pani Lisicynej prokurator nie miał pojęcia).

– W takim przypadku zwalniam cię z przyrzeczenia. Tymczasowo. Dotrzesz na Syberię jako Lisicyna, a tam wrócisz do właściwej postaci. No, mów, dokąd byś chciała?

– Dlaczego na Syberię, lepiej już do Palestyny – oznajmiła nagle siostra. – Zawsze marzyłam o pielgrzymce do Ziemi Świętej.

Nieoczekiwany pomysł spodobał się mężczyznom.

– W istocie! – zawołał Matwiej Bencjonowicz. – Za granicą najbezpieczniej.

– I z korzyścią poznawczą – poparł go władyka. – Ja także przez całe życie marzyłem, ale nie dostawało czasu. A przecież jestem członkiem Towarzystwa Palestyńskiego. Jedź, córeczko. W pustelni będzie ci nieswojo, znam twoje żywe usposobienie. A tam zobaczysz nowe krainy, nabierzesz nowych doświadczeń. Ani się spostrzeżesz, kiedy czas minie. Ja zaś napiszę do ojca archimandryty w misji i do przeoryszy klasztoru na Górze Oliwnej. Powędruj po Palestynie, popielgrzymuj, pomieszkaj w klasztorze, dopóki Matwiej nie pochwyci przestępców.

Tu biskup od razu zasiadł do stołu, aby napisać listy rekomendacyjne – na specjalnym papierze z archijerejskim monogramem. Środki ostrożności przemyśleli aż do najdrobniejszych szczegółów. Rankiem odwieziono Pelagię „karetką pogotowia" – wielu to widziało. Uczennicom, które przybiegły do szpitala, powiedziano, że kierowniczka bardzo źle się czuje i że nikogo nie wolno do niej wpuszczać. W nocy zaś mniszka wyślizgnęła się tylnym wejściem, a Berdyczowski zawiózł ją do maleńkiej przystani o piętnaście wiorst od miasta.

Czekał tam kuter. Konspiratorzy pokonali nim jeszcze pięć wiorst i zatrzymali się pośrodku Rzeki. Pół godziny później pojawił się rozświetlony parowiec, który płynął z prądem od Zawołżska. Kuter zamrugał lampą i kapitan, uprzedzony zawczasu tajną depeszą, zatrzymał maszyny – cicho, bez wołania przez tubę i bez sygnałów, żeby nie budzić śpiących pasażerów.

Matwiej Bencjonowicz pomógł Pelagii wejść po trapie. Po raz pierwszy widział ją niejako mniszkę, ale jako damę–w podróżnej sukni i w kapelusiku z woalką. Z powodu tego stroju przez cały czas, od samego szpitala, pozwalał sobie na niedopuszczalne fantazje. Powtarzał w cichości: „To kobieta, to po prostu kobieta". W duszy prokuratora kłębiły się szaleńcze nadzieje.

Pelagia tymczasem była nieobecna, jej myśli krążyły gdzieś daleko.

Kiedy weszli na pokład, Berdyczowskiemu nagle ścisnęło się serce. Usłyszał jakiś głos, który ze smutkiem powiedział: „Pożegnaj się. Nigdy więcej jej nie zobaczysz".

– Proszę nie wyjeżdżać... – zaczął pleść w panice prokurator. – Nie znajdę sobie... – Tu oprzytomniał, olśniony zbawiennym, jak mu się zdawało, pomysłem. – Wie pani co, a może jednak nad Angarę? Władyka nie może, ale ja bym panią zawiózł. I potem już wezmę się do śledztwa. Co?

Wyobraził sobie, jak będą jechali we dwójkę przez całą Syberię. Przełknął ślinę.

– Nie, muszę do Palestyny – wymamrotała podróżniczka, wciąż nieobecna. I półgłosem, już tylko do siebie, dodała: – Byle tylko zdążyć. Przecież zabiją...