Trzej muszkieterowie

Dwaj strażnicy, nie słuchając lamentów pana Bonacieux (do lamentów byli zresztą przyzwyczajeni), wzięli więźnia pod ramiona i wyprowadzili go, podczas gdy komisarz pisał w pośpiechu list, na który czekał pisarz sądowy.

Bonacieux nie zmrużył oka, nie dlatego nawet, że w lochu było mu nazbyt niewygodnie, ale dlatego, że trapił go wielki niepokój. Przez całą noc siedział na ławeczce wzdrygając się przy najmniejszym szmerze, a kiedy pierwsze światło brzasku przedostało się do lochu, wydało mu się, że słońce wschodzi w żałobnych barwach.

Nagle usłyszał zgrzyt zamków i podskoczył z przestrachem. Sądził, że przyszli już po niego, by go zaprowadzić na szafot; toteż gdy zamiast kata ujrzał w drzwiach wczorajszych znajomych, komisarza i pisarza, gotów był rzucić się im na szyję.

— Pańska sprawa znacznie się skomplikowała od wczoraj, mój zacny panie — powiedział do niego komisarz — i radzę powiedzieć całą prawdę; jedynie skrucha może złagodzić gniew kardynała.

— Ależ jestem gotów wszystko powiedzieć! — zawołał Bonacieux — a przynajmniej to, co wiem. Proszę, niech mnie pan pyta.

— Przede wszystkim, gdzie jest pańska żona?

— Przecież powiedziałem panu, że ją porwano.

— Tak, ale dzięki twej pomocy uciekła wczoraj o piątej po południu.

— Moja żona uciekła! — zawołał Bonacieux. — O, nieszczęsna! To nie moja wina, jeśli uciekła, przysięgam panu.

— A cóżeś pan robił u pana d’Artagnana, twego sąsiada, z którym miałeś długą rozmowę tego samego dnia?

— Tak, panie komisarzu, tak, to prawda, przyznaję, że popełniłem błąd. Byłem u pana d’Artagnana.

— Jaki był cel tej wizyty?

— Prosiłem go, by pomógł mi odnaleźć żonę. Myślałem, że mam do tego prawo; zdaje się, że się omyliłem, i proszę pana o wybaczenie.

— I co powiedział pan d’Artagnan?

— Przyrzekł mi pomoc; ale wkrótce spostrzegłem, że mnie zdradził.

— Usiłujesz wprowadzić w błąd sprawiedliwość! Pan d’Artagnan zawarł pakt z panem, zmusił do ucieczki naszych ludzi, którzy aresztowali pańską żonę, i uniemożliwił wszelkie poszukiwania.

— Pan d’Artagnan porwał moją żonę! Co też pan powiada?

— Na szczęście pan d’Artagnan jest w naszych rękach i zaraz go tu przyprowadzimy.

— Na Boga, nic więcej nie pragnę! — zawołał Bonacieux. — Miło mi będzie ujrzeć znajomego.

— Proszę wprowadzić pana d’Artagnana — rzekł komisarz do strażników.

Strażnicy wprowadzili Atosa.

— Ależ to nie jest pan d’Artagnan! — zawołał Bonacieux.

— Jak to, to nie jest pan d’Artagnan? — ryknął komisarz.

— Nie, ani trochę — odparł Bonacieux.

— Jak się nazywa ten pan? — zapytał komisarz.

— Nie mogę panu tego powiedzieć, nie znam go.

— Nie znasz go?

— Nie.

— Nie widziałeś go nigdy?

— Owszem; ale nie wiem, jak się nazywa.

— Pańskie nazwisko? — zapytał komisarz.

— Atos — odparł muszkieter.

— Ależ to nie jest nazwisko człowieka, to nazwa góry! — zawołał nieszczęsny komisarz, który zaczynał tracić głowę.

— To moje nazwisko — rzekł spokojnie Atos.

— Powiedziałeś pan jednak, że nazywasz się d’Artagnan.

— Ja?

— Tak, pan.

— Zapytano mnie: “Pan jest d’Artagnan?” Odparłem: “Tak sądzicie?” Strażnicy krzyknęli, że są tego pewni. Nie chciałem im przeczyć. Zresztą mogłem się mylić.

— Panie, pan obraża powagę sprawiedliwości.

— Bynajmniej — rzekł spokojnie Atos.

— Jesteś d’Artagnan.

— Widzi pan, że znowu mi pan to mówi.

— Ależ powiadam panu, panie komisarzu — zawołał z kolei pan Bonacieux — sprawa jest jasna jak słońce. Pan d’Artagnan mieszka u mnie i chociaż nie płaci mi komornego lub właśnie z tego powodu, muszę go znać. Pan d’Artagnan to młodzieniec dziewiętnasto- lub dwudziestoletni, a ten pan ma trzydzieści lat z okładem. Pan d’Artagnan jest w gwardii pana des Essarts, a ten pan w kompanii muszkieterów pana de Tréville; spójrz pan na jego mundur, panie komisarzu.

— To prawda — mruknął komisarz — do licha, to prawda.

W tej samej chwili drzwi otworzyły się gwałtownie; wszedł posłaniec w towarzystwie odźwiernego z Bastylii i wręczył list komisarzowi.

— O, nieszczęsna! — zawołał komisarz.

— Jak, co pan powiada? O kim pan mówi? Mam nadzieję, że nie o mojej żonie.

— Właśnie o niej. Pańska sprawa pięknie wygląda, słowo daję.