Vaterland [Fatherland - pl]

Luther mieszkał niedaleko Botanischer Garten, w cofniętym od ulicy, dziewiętnastowiecznym wiejskim dworku, do którego biegła kolista, wysypana białym żwirem aleja. W zaparkowanym po drugiej stronie podjazdu nie oznakowanym szarym BMW siedziało dwóch mężczyzn. Zdradzały ich marka i kolor samochodu. Dwóch następnych pilnowało z pewnością domu od tyłu, a co najmniej jeden patrolował pobliskie ulice. March przeszedł obok nich i zobaczył, jak jeden z agentów Gestapo odwraca się i mówi coś do swego kolegi.

Gdzieś w pobliżu wył silnik kosiarki; nad aleją unosił się zapach świeżo ściętej trawy. Dom i otaczające go tereny musiały kosztować fortunę — nie tyle może, co willa Buhlera, ale niewiele mniej. Spod okapu wystawało czerwone pudełko zainstalowanego niedawno alarmu przeciwwłamaniowego.

Zadzwonił do drzwi i poczuł, jak ktoś przygląda mu się bacznie przez zamontowany w solidnych drzwiach wizjer. Po pół minucie drzwi otworzyły się i ukazała się za nimi angielska pokojówka w czarno-białym fartuszku. Kiedy podał jej legitymację, odeszła, żeby zameldować go swojej pani. Po chwili wróciła i stukając obcasami po wyfroterowanym parkiecie, wprowadziła go do pogrążonego w mroku salonu. W powietrzu unosił się słodkawy zapach wody kolońskiej. Frau Marthe Luther siedziała na sofie, ściskając w ręku chusteczkę. Kiedy podszedł bliżej, podniosła ku niemu posiatkowane drobnymi żyłkami, załzawione błękitne oczy.

— Ma pan jakieś wiadomości?

— Żadnych, proszę pani. Bardzo mi przykro. Ale może pani być pewna, że nie szczędzimy wysiłków, żeby odnaleźć pani męża. — To, co mówił, bliższe było prawdy, niż sądziła.

Weszła w wiek, kiedy kobieta z dnia na dzień staje się coraz mniej atrakcyjna. Dzielnie zmagała się z losem, ale jej taktyka nie była zbyt fortunna: nienaturalnie jasne blond włosy, krótka spódniczka, rozpięta o jeden guzik za dużo jedwabna bluzka odsłaniająca mlecznobiały, obfity biust. Na haftowanej poduszce leżał grzbietem do góry otwarty romans. „Bal u Kaisera” Barbary Cartland.

Oddała mu legitymację i wydmuchała nos.

— Może pan usiądzie? Wygląda pan na zmęczonego. Nie miał pan nawet czasu się ogolić. Napije się pan kawy? Może sherry? Nie? Rosę, przynieś Herr Sturmbannführerowi kawy. A ja może wzmocnię się trochę malutkim sherry.

Przycupnąwszy z opartym o kolano notatnikiem na skraju głębokiego, krytego perkalem fotelu, March wysłuchał żałosnej opowieści Frau Luther. Jej mąż? Bardzo dobry człowiek, tak, może trochę porywczy, ale wszystko przez te nerwy, biedaczek. Biedny, biedny Martin. Stale łzawiły mu oczy, czy March o tym nie wiedział?

Pokazała mu fotografię: Luther w jakimś śródziemnomorskim kurorcie, odziany w absurdalne krótkie szorty, spoglądający ponuro w obiektyw powiększonymi przez grube szkła oczyma.

Ma już swój wiek, w grudniu skończy sześćdziesiąt dziewięć lat… Na jego urodziny mieli pojechać do Hiszpanii. Martin przyjaźnił się z generałem Franco — uroczy człowiek, czy March miał kiedyś okazję się z nim spotkać?

Nie? Co za szkoda.

No tak. Boi się pomyśleć, co mogło się wydarzyć, zawsze pamiętał, żeby powiedzieć jej, dokąd jedzie, nigdy przedtem nie zrobił czegoś takiego. Dobrze, że może z kimś o tym porozmawiać, to bardzo pomaga.

Zaszeleścił jedwab. Frau Luther skrzyżowała nogi. Na pulchnym kolanie uniosła się prowokacyjnie spódniczka. Pojawiła się z powrotem pokojówka; postawiła przed Marchem filiżankę kawy, dzbanuszek ze śmietanką i cukiernicę. Dla swojej pani przyniosła kieliszek sherry i opróżnioną do trzech czwartych kryształową karafkę.

— Czy słyszała pani kiedykolwiek, żeby mąż wymieniał nazwiska Josefa Buhlera albo Wilhelma Stuckarta? Na chwilę ją to zdekoncentrowało.

— Nie, nie przypominam sobie. Nie, na pewno nie.

— Czy wychodził gdzieś w zeszły piątek?

— W zeszły piątek? Chyba tak. Wyszedł wcześnie rano. — Wypiła trochę sherry. March zanotował jej odpowiedź w notesie.

— A kiedy powiedział pani, że będzie musiał wyjechać?

— Tego samego popołudnia. Wrócił koło drugiej. Ozmajmił, że coś się wydarzyło i że musi spędzić cały poniedziałek w Monachium. Wyleciał w niedzielę po południu, żeby przenocować i wstać wcześnie rano.

— Nie powiedział pani, o co chodzi?

— W tych kwestiach był bardzo staroświecki. Jego sprawy to były jego sprawy, jeśli rozumie pan, co mam na myśli.

— Jak zachowywał się przed podróżą?

— Och, był poirytowany, jak zwykle. — Zachichotała jak młoda dziewczyna. — No nie wiem, może bardziej niż zwykle. Telewizyjne wiadomości zawsze wprawiały go w depresję — ataki terrorystów, walki na Wschodzie. Mówiłam mu, żeby się nie martwił, zadręczanie się nic ci nie pomoże, powtarzałam, ale to wszystko… tak, to wszystko nie dawało mu spokoju. Podczas wojny — dodała, ściszając głos — przeżył załamanie. Biedaczek. Nie wytrzymał nerwowo…

Znowu zbierało się jej na płacz.