Маўчанне травы: Паэма лёсу
- Автор: Зуёнак Васіль
- Год: 1980
- Язык: белорусский
- Год: Мастацкая літаратура
- Жанр: Прочая поэзия
Электронная книга - «Маўчанне травы: Паэма лёсу». Краткое содержание книги:
Гэты твор пра лёс чалавека, селяніна, які праз усё жыццё нясе праўду сваёй мірнай працы, праўду хлеба. Нялёгкі і няпросты шлях героя, як нялёгкая і няпростая сама гісторыя, на скрыжаваннях якой — часцінкай народа — жыве невялікая беларуская вёсачка Ўзбор'е.
Перейти на страницу:
18
Хлеб
Пасад на паўкапы,
У два рады пасад,
І цокаюць цапы
То складна, то не ў лад.
А лад збіваю я —
Чацвёрты малацьбіт:
Яшчэ рука мая
Не дужая на спрыт.
Яшчэ не ўдосталь мой
Настоен мускул быў
Той сілаю крутой,
Што камень — на драбы!
Яшчэ цягнула ўслед
Мяне за цапаўём.
Яшчэ ад поту слеп,
Цвяліўся мазалём.
Яшчэ заносіў біч
Мяне ва ўсе бакі,
I над цапы — наўстыч —
Я пляскаў не з рукі.
Як тое гусяня,
Што цягне травіну,
Маўчком хістаўся я
I знаў сваю віну.
Наводзіў бацька лад —
Дa жарту не скупы:
— Ды ты паслухай, брат,
Што кажуць нам цапы:
Чорт у таку,
Чорт у таку,—
Змяні руку,
Змяні руку.
Стараўся я хвастаць
Усім чарцям назло:
Круціў ім так хваста,
Аж цапаўё гуло.
I тыя — хто куды! —
Зламыснікі мае...
Пасад у два рады,
I малацьба пяе:
Чорт за токам,
Чорт за токам —
З бітым бокам,
З бітым бокам.
Які там, праўда, ток —
Кавалачак двара:
Змялі наўзбоч пясок,
Ход унялі курам,—
Каб тут памаўзаваць
Не ўздумалі яны,
Каб сам памазгаваць
Быў певень не ляны,
Дзе падкарміць сваю
Ў галодным тым віры
Зрадзелую сям'ю —
Чубатак чацвярых.
«Як маеш галаву,
Далей двара зірні —
I пераб'еш траву
Зярняткам на жніўі...» —
Так павучаў Васіль
I цэпам браў размах,
Каб вязак паясы
Трашчэлі на снапах.
I радасна было:
Хоць і скупы, а плён,—
Вось, толькі што, сяло
Ці ашчаслівіць ён...
Папера — як загад —
Да Лосіка прыйшла:
Падатак — акурат
Усё зжарэ датла.
Да кроплі распісаў
Ваенны аграном,
За ўсіх падумаў сам,
Якім здаваць дабром.
Адмеран кругла год:
На жыта, і авёс,
Ні яйкі, і на мёд,
І на сабачы хвост.
Як маеш брахуна —
Плаці, пакуль не здох:
Сабачая цана
На шалю перамог.
Ды: ён не так сабе,
Не дурань наш Барбос:
Загаўкаў і пабег,—
Сабаку ўсё пад хвост!
Дазнайся, чый ён быў,
Разнюхай па слядах:
3бег — і падатак сплыў.
А з мёдам — тут бяда.
Ні вулляў, ні калод,
Ні пчол — а заплаці!..
Хоць па захлеўю мёд
Ім той збіраць ляці.
Аж плюнуў бацька ўбок,
А варта б — на агонь,
Што ўжо сушыў і пёк
Ягоную далонь.
Лічы, адзін за ўсіх
Ён цэпам біў і біў,
Бо мой зусім аціх
І Кацін лад згубіў.
Ды й мама ў добры час
Адвыкла цэп трымаць.
A Зіны паміж нас
Як і зусім няма.
Няма — і трэба жыць,
Бо ёсць на свеце ты...
Штодня гудуць крыжы,
Паўзуць калон хвасты.
Ці горкі лёс дзяўчат
Ці сам палын гарчэй:
Каб анікуды з хат,
Далей ад злых вачэй...
Перейти на страницу: