Маўчанне травы: Паэма лёсу
- Автор: Зуёнак Васіль
- Год: 1980
- Язык: белорусский
- Год: Мастацкая літаратура
- Жанр: Прочая поэзия
Электронная книга - «Маўчанне травы: Паэма лёсу». Краткое содержание книги:
Гэты твор пра лёс чалавека, селяніна, які праз усё жыццё нясе праўду сваёй мірнай працы, праўду хлеба. Нялёгкі і няпросты шлях героя, як нялёгкая і няпростая сама гісторыя, на скрыжаваннях якой — часцінкай народа — жыве невялікая беларуская вёсачка Ўзбор'е.
Перейти на страницу:
Па-святочнаму быў настроены
Трыханок — загадаў пачакаць,
Пахваліўся:
— Трэба ж узброіцца:
Сёння будуць вінтоўку ўручаць.
— Дык мы што — пры табе за лёкаяў? —
Лосік твар галодны скрывіў.
А Васіль падумаў: «Нялёгкая ж
Носіць гада,— шукае крыві».
Не сцярпеў, запытаўся без промаху:
— Як жа ты — галаруч губіў?
Бач, з гадзіннікам ходзіш Абромавым —
Значыць, працаю зарабіў.
Жаўтазуба Трыхан асклабіўся:
— Не страляў, але не гуляў.
Я пры ix там служыў за рабіна,
Як сказаць, на той свет бласлаўляў.
Распранаў, разуваў i ca шчэлепаў
Выдзіраць метал памагаў,
Каб у неба ўзнімацца лягчэй было,
Каб ляцелі хутчэй як мага.
Эх, жытуха мая ўскаласіла!
Я цяпер вам не драбяза.
Знайце гэта, бо «знание — сила»,
Як часопіс адзін казаў.
То чакайце! — I Трыхан па каменцы
Грукнуў ботам, як чорт капытом:
«Акрываўлены, а не спатыкаецца,
Круціць брава задзёртым хвастом.
Ды адплацяцца слёзы нявінныя...
Быць не можа!» — адкрэсліў Васіль.
— Там жратва ў ix з гарэлкай ды вінамі,
А ты кукіш свой укусі,—
Гэта Лосік думку галодную
Ўсё цягнуў, як за хвост ката.
— Дык бяжы ўслед за тым нягоднікам,
Пі ад пуза і еш — любата!..
— Не, пакуль пацярплю,— і да розвальняў
Збочыў — сена падкінуць каню.
А Васіль патупаў марозліва:
Прабягу — цяпло даганю.
Ды й цікава было абачыцца:
Што і як тут?..
Угледзеў здалёк:
Каля школы — як будка сабачая,
Толькі вышай. І з ганкам брылёк.
Вартавы выглядае праз шыбіну,—
Значыць, нейкі ваенны аб'ект.
За аб'ектам — шыі дзвюх шыбеніц
I вяровак марозны крэкт.
А насупраць з лакейскай адрыжкаю
Нейкі хітры, пранырлівы клоп
Шыльду ўладзіў: «Галенне і стрыжка
Афіцэраў і знатных асоб».
З калаўрота ca звонам і шоргатам
Бег у студню з вядром ланцуг.
Анямеў Васіль: «Ды няўжо гэта?!
Толькі твар... папаўнеў ці апух?..»
Так і ёсць:
— Рыва, ты?..—
Страпянулася.
— Як са свету таго прыйшла...
Плачам здаўленым усміхнулася:
— Я ж там, дзядзечка, шчэ не была...
Прыгажуня Абромава, меншая,
У вачах — сто пакутных спякот,
Сто прадонных усходаў праменіцца,
Сто спакус вядзе карагод.
I трывога, і ўцеха матчына,—
Каб не толькі цвіла ды расла,
Ханка ўменне кухарыць па спадчыне
Рыве ўпрытачкі перадала.
Знала Ханка: «За мною — горліцай,
Беднай птушкаю — без мяне...
Да каго ж яна сэрцам прыгорнецца
I галоўку сваю прыхіне?..»
Знала Ханка: планіда горкая
З прыгажосцю такою жыць.
Прыглянулася Рыва Гольбаху:
— Будзеш мне гатаваць і служыць.
Ca слязьмі Васілю расказвала:
— Пекла, дзядзечка, ў сто кругоў.
— Ён жа толькі хваліўся, зараза,
Што кухарыць мужчына ў яго...
Рыва слухала — як не слухала:
— Супакою ні ў дзень, ні ў ноч
Ад яго няма...
А пра кухара...
Гэта ён для адводу воч...
Перейти на страницу: