Tajemna historia Moskwy

Siergiej zesztywniał na ramieniu Jakowa.

– Odpręż się – mruknął Jakow. – Nie wiedzą, kim jesteś. Może nawet to nie są te same ptaki.

– Oczywiście, że są – powiedziała Galina. Odepchnęła go na bok i wbiegła po schodkach. – Masza? – Pytała każdą wypatrzoną kawkę.

Ptaki spoglądały na nią lśniącymi, czarnymi oczami, przekrzywiały łebki porośnięte kępkami piór, ale żaden nie odpowiedział.

Zemuna i Kościej zbliżyli się do drzwi. Kościej szarpnął klamkę.

– Zamknięte na klucz.

– Może go nie ma – powiedziała Zemuna.

Timur-bej pokręcił głową.

– Droga Niebiańska Krowo – zaczął – nie możemy odejść bez sprawdzenia, czy Berendeja nie ma. Nie znam się na waszych bogach, ale duchy moich przodków mówią mi, że bogowie są śmiertelni. Musimy sprawdzić. Jeśli pozwolisz, z przyjemnością wyważę drzwi.

– Zapukajmy jeszcze raz – zaproponował Jakow. – Może nie usłyszał nas za pierwszym razem. – Nie wspomniał o czymś, co zaczęło trapić go w chwili, gdy zobaczył ptaki: a jeśli to Berendej zmawiał się ze Sławą? Może to jego słyszał Siergiej? Należał do tych bardzo nielicznych mieszkańców podziemia, którzy często odwiedzali powierzchnię, żeby kraść światło słoneczne; miał okazję, a Jakow wiedział z doświadczenia, że okazja często przeważa nad motywem.

Timur-bej uśmiechnął się drwiąco.

– Wiem, co mówią ludzie. „Nieproszony gość gorszy od Tatarzyna", prawda?

– To tylko takie powiedzenie. – Galina uśmiechnęła się z zakłopotaniem.

Ten uśmiech zirytował Jakowa – przypomniał mu o byłej żonie, o jej skłonności do łagodzenia każdego konfliktu, do wygładzania zmarszczek na powierzchni bez względu na to, jaka uraza wrzała w głębi. Odwrócił się do Timur-beja.

– A co, wolałbyś, żebyśmy mówili, że nieproszony gość jest lepszy od Tatara?

Ku jego zaskoczeniu Tatar-Mongoł parsknął śmiechem, pokazując drobne, nierówne i bardzo białe zęby.

– Rozumiem cię, choć nadal wątpię w celowość dokonywania takich porównań. Śmiało, pukaj.

Jakow zapukał i przez parę minut wszyscy – ludzie, ptaki, krowa – słuchali, czy z domu napłyną jakieś dźwięki. Nie napłynęły. Jakow pomyślał, że słyszy ciche brzęczenie, ale nie mógł określić jego pochodzenia, a nawet nie był pewien, czy nie jest po prostu wytworem wytężonego słuchu.

Po chwili kiwnął na Timur-beja.

– Na trzy.

Policzył do trzech i obaj uderzyli ramionami w mocne drzwi. Powiodła się trzecia próba – drewno przy zawiasach pękło i drzwi na wpół wpadły do środka, wisząc na zamkniętym ryglu.

W środku dom pachniał wiórami i żywicą, słońcem i sianem. Ptaki wlały się do środka, jakby przymuszone jakąś niewidzialną siłą.

– Jest tu kto?! – Zawołał Jakow w głąb mrocznego korytarza, stojąc w przestronnej sieni.

Nie doczekawszy się odpowiedzi, dał znać, żeby wszyscy zostali na miejscu. Nigdy w życiu nie nosił broni, ale teraz żałował, że nie ma pistoletu, gdy szedł korytarzem, lewą ręką muskając ścianę. Kopniakiem otworzył drzwi po lewej stronie. Była to kuchnia, sądząc po wypolerowanych miedzianych rondlach, i zastanowił się przelotnie, po co w ogóle bogom i półbogom kuchnia. Niedawno zamieciona podłoga pachniała świeżą sośniną, pękaty piec był wyczyszczony, bez odrobiny popiołu w przepastnym wnętrzu; obok leżał stos długich wiórów kory brzozowej na rozpałkę, a w kącie piętrzyły się starannie połupane szczapy.

Ptaki wpadające do domu omijały kuchnię, szturmując zamknięte pomieszczenie na końcu korytarza; machały skrzydłami, uderzały, padały na podłogę i podrywały się do kolejnego ataku. Kolejne czarne fale rozbijały się o drzwi i Jakow musiał się przedzierać między ptakami. Skrzydła biły go w twarz, a Siergiej wbijał mu pazury w ramię, jakby się bał, że obłęd otaczających ich ptaków owładnie jego ptasim ciałem i pchnie go do bezmyślnego ataku na zamknięte drzwi.

Jakow przesuwał się wśród pisku i trzepotania. Miękkie puszyste pióra sowy musnęły jego policzek w nieomal czułym geście. Była to płomykówka, i jej widok przypomniał mu o dziewczynie, Darii, z zamierzchłej przeszłości, o jej małym ciemnym mieszkaniu z torami tuż za oknem… Z tymi samymi torami, uświadomił sobie, które mijały jego dom, z tymi samymi torami, którymi jeździły wagony ze szklanymi kulkami – duszokamieniami – do huty szkła. Pokręcił głową, gdy zrozumiał, że gra na zwłokę, niechętny otworzyć drzwi ze strachu, co może za nimi zobaczyć.

Przyłożył ramię do drewna i słaby zamek ustąpił po pierwszej próbie. Była to sypialnia, pełna łagodnego światła przesianego przez zaciągnięte zasłony. Na łóżku leżała pierzyna z zaskakującą górą ozdobnych poduszek, a spod niego wystawał lśniący mosiężny nocnik. Z ikon na ścianie spoglądały ciemne oczy świętego Nikołaja i świętego Gieorgija (i jego wszechobecnej jaszczurki). Na podłodze, równolegle do łóżka, leżały zwłoki, wyciągnięte jak we śnie. Wokół zebrała się kałuża ciemnej krwi, która ściekła z szerokiej klatki piersiowej okrytej kaftanem w kolorze mchu. W ranie nad sercem tkwił bagnet. Choć Jakow nie był ekspertem, rozpoznał, że bagnet jest stary.