Vaterland [Fatherland - pl]

— Która była godzina?

— Dokładnie dwunasta w południe. Wspięli się razem po schodach.

— Kiedy byłam na drugim piętrze — ciągnęła dalej — wpadli na mnie biegnący z góry dwaj mężczyźni.

— Proszę ich opisać.

— Wszystko to zdarzyło się zbyt szybko, żebym mogła im się dobrze przyjrzeć. Jeden był w brązowym garniturze, drugi w zielonej kurtce. Mieli krótko przystrzyżone włosy. To wszystko.

— Co zrobili na pani widok?

— Po prostu przecisnęli się obok mnie. Ten w kurtce powiedział coś do drugiego, ale nie usłyszałam ani słowa. Monter w windzie włączył akurat świder. Wdrapałam się na czwarte piętro i nacisnęłam dzwonek przy drzwiach Stuckarta. Nikt nie odpowiadał.

— To co pani wtedy zrobiła?

— Zeszłam na dół, do portiera, i poprosiłam go, żeby otworzył mieszkanie Stuckarta i sprawdził, czy nic mu się nie stało.

— Dlaczego? Zawahała się.

— Nie podobali mi się ci dwaj mężczyźni. Coś mnie tknęło. Wie pan: stoi pan przed zamkniętymi drzwiami, nikt nie odpowiada, a mimo to czuje pan, że ktoś jest w środku.

— I udało się pani przekonać portiera, żeby otworzył drzwi?

— Powiedziałam, że jeśli tego nie zrobi, zadzwonię na policję. Że jeżeli coś się stało doktorowi Stuckartowi, on odpowie za to przed władzami.

Sprytny argument, pomyślał March. Po trzydziestu latach ścisłego wykonywania rozkazów przeciętny niemiecki obywatel wolał nie brać odpowiedzialności za nic, nawet za otwarcie czyichś drzwi.

— I wtedy znalazła pani ciała?

— On zobaczył je pierwszy. Usłyszałam jego krzyk i wpadłam do pokoju.

— Powiedziała mu pani o tych dwóch mężczyznach, których zobaczyła pani na schodach? Co mówił portier?

— Z początku był zbyt zajęty rzyganiem, żeby coś powiedzieć. Potem upierał się, że nikogo nie widział. Stwierdził, że musiało mi się przywidzieć.

— Sądzi pani, że kłamał? Przez chwilę się zastanawiała.

— Nie, nie sądzę. Wydaje mi się, że rzeczywiście ich nie widział. Z drugiej strony nie bardzo rozumiem, jak mogli wyjść nie zauważeni.

Stali wciąż na podeście między pierwszym a drugim piętrem, tam gdzie według niej minęli ją dwaj mężczyźni. March zszedł na pierwsze piętro. Amerykanka przez chwilę czekała na górze, a potem ruszyła w ślad za nim. Uchylił drzwi z klatki na korytarz.

— Mogli ukryć się gdzieś tutaj — mruknął pod nosem. — Gdzie jeszcze?

Zeszli na parter. Tu mieli do wyboru dwoje drzwi. Pierwsze prowadziły do holu wejściowego. March przekręcił klamkę drugich. Nie były zamknięte.

— Mogli też zejść tutaj.

Oświetlone jarzeniówką stopnie z surowego betonu prowadziły do piwnicy. March ruszył długim korytarzem, otwierając po kolei wszystkie drzwi. Pralnia. Magazyn. Generator. Schron przeciwatomowy.

Na mocy wydanego w roku 1948 Regulaminu Obrony Cywilnej

Rzeszy każdy budynek powinien mieć schron przeciwatomowy; te wybudowane pod biurami i blokami mieszkaniowymi musiały być dodatkowo wyposażone w generator i system filtrowania powietrza. Schron w bloku Stuckarta był wyjątkowo dobrze zaopatrzony: prycze do spania, szafka z zapasami, oddzielna kabina z sanitariatami. March podstawił metalowe krzesło pod znajdujący się dwa i pół metra nad podłogą wylot otworu wentylacyjnego. Złapał metalową siatkę i bez żadnej trudności wyjął ją z ramy. Wszystkie śruby zostały usunięte.

— Przepisy Ministerstwa Budownictwa określają, że otwór ma mieć półmetrową średnicę — powiedział. Rozpiął pasek i powiesił go razem z kaburą na oparciu krzesła. — Szkoda, że nie wzięli pod uwagę, ile to nam przysporzy kłopotów.

Zdjął kurtkę od munduru, podał ją Amerykance i wszedł na krzesło. Wsadził ręce do środka szybu, złapał się czegoś twardego i wsunął do środka. W szybie nie było ani filtrów, ani wentylatora. Opierając się ramionami o metalową obudowę posuwał się powoli do przodu. Otaczała go kompletna ciemność, w gardle czuł gryzący pył. Po jakimś czasie trafił wyciągniętymi rękoma na metalową pokrywę i pchnął ją mocno do góry. Pokrywa ustąpiła i opadła na ziemię. Owionęło go nocne chłodne powietrze. Przez moment poczuł nieprzepartą chęć, żeby wyczołgać się na zewnątrz, ale zamiast tego popełzł z powrotem w stronę schronu. Zeskoczył na podłogę, zakurzony i pobrudzony smarem.

Amerykanka celowała do niego z pistoletu.

— Pif paf! — zawołała. — Już po panu. — Uśmiechnęła się, widząc jego przerażoną minę. — Amerykański żart.

— Mało śmieszny. — Zabrał jej lugera i schował do kabury.

— W porządku — powiedziała. — Mam dla pana coś lepszego. Naoczny świadek widzi, jak dwaj mordercy opuszczają dom, a policji zajmuje cztery dni, żeby odkryć, którędy uciekli. Nie wydaje się to panu śmieszne?

— To zależy od okoliczności. — Otrzepał koszulę z kurzu. — Jeśli policjanci odnajdują przy jednej z ofiar napisany przez nią własnoręcznie samobójczy list, wtedy nietrudno zrozumieć, dlaczego nie zawracają sobie głowy poszukiwaniami morderców.