Воляй абраны. Дамова на спакусу
- Автор: Бароўскі Анатоль
- Год: 2012
- Язык: белорусский
- Жанр: Современная русская и зарубежная проза
Электронная книга - «Воляй абраны. Дамова на спакусу». Краткое содержание книги:
...Першы паверх банка свяціўся агнямі. Снавалі туды-сюды ахоўнікі – іх машына стаяла перад уваходам. Я думаў, што будзе праблема зайсці ў вестыбюль. Дарэмна хваляваўся – дзверы адразу ж пры набліжэнні да іх самі рассунуліся перада мною.
Ліфт як чакаў майго з’яўлення – расчынены... Зірнуў на табло з зялёнымі лічбамі. Гадзіннік паказваў 23.46.
Націснуў на панелі на самую ніжнюю сінюю кнопачку. Яна тут жа стала чырвонай – і ліфт закрыўся. І толькі цяпер убачыў самога сябе. І быў я зверху, і знізу – галавой уніз і ўверх, і тысячы і тысячы Антонаў глядзелі на мяне, усміхаліся...
Я падміргнуў ім, сказаў з’едліва:
– Ну, што, віншую з прыбыццём! З вяртаннечкам цябе, браце!
За маёй спіной, падалося, нехта рагатнуў. А, можа, што рыпнула ці піснула, не ведаю.
Першае, што адзначыў пра сябе, спакой. У душы ні трывогі, ні шкадавання. Ліфт спыніўся, выйшаў з яго.
У вочы ўдарыла зыркае святло.
У крэсле, перада мною, раскінуўшы рукі на падлакотніках, сядзеў Анатас.
– З вяртаннем цябе на палубу “Алкепа”, шаноўны Антон!
Паказаў мне на месца побач з сабой.
– Ці мо ты хочаш назад вярнуцца?
Моўчкі падышоў да Анатаса, бухнуўся ў крэсла.
– Чаго маўчыш? Мо пакрыўдзіўся за нябачнасць? Дык выбачай... Думаў, што цікава і з гумарам правядзеш там час...
– Трэба было ўсё ж папярэдзіць.
– А што змянілася б?
– Анічога. Сапраўды анічога, апроч таго, што ты паздзекваўся з мяне.
– І не думаў... Проста выканаў тваё даўняе жаданне. Ты ж з маленства марыў стаць нябачным, і потым – паглядзець на сваю жонку збоку...
– Тое было даўно...
– Даўно – паняцце адноснае. Добра, Антон. Больш так жартаваць не буду, раз табе такі эксперымент не спадабаўся, – ужо як бы і вінавата праказаў Анатас. – Бачыш, і я магу памыляцца… Даруй.
– Напачатку я напужаўся... – прызнаўся шчыра яму, – а потым здзівіўся... Але як бы яно ні выглядала – дзякую...
– Што я чую? – акругліў вочы Сатана. – Ты нават выказваеш мне падзяку?
– Ва ўсім трэба шукаць і плюсы... Мне раскрыліся вочы на маю жонку, на той свет, у якім жыў... От, каб кожны змог мець такую магчымасць, то і свет можа стаў бы іншы...
– Стаў бы, Антон, стаў бы... І стане. Вось для гэтага мы і павінны рабіць тое, каб перамяніць свет... І мы вучым таму ж. Сам зразумеў, колькі цікавага і нечаканага можа адкрыць той, каго нябачна.
Во-во усё больш і больш раскрываўся перада мною.
– Так, зразумеў. Пераканаўся.
– Дык ты, выходзіць, вярнуўся не расчараваным? – дапытваўся капітан Нэма.
– Ды не... мусіць жа, не. Проста тое, што раней здавалася невядомым, цяпер стала зразумелым... А тое, што здавалася зразумелым, ахуталася тайнай. Ці то свет перавярнуўся, ці я стаў іншы, не ведаю.
– Тое ўсё карысна для цябе?
– Зноў жа – не ведаю. Але, прызнаюся, такі вопыт цікавы для мяне.
– А калі так, то ці не шкадуеш ты аб праведзеным, там, часе? – прыгледзеўся пільна да мяне Люцыфер. – Скажы шчыра, Антон. Бо тое для мяне вельмі важна. Мне важна, каб ты не крыўдаваў і не злаваўся на мяне.
Мне прыйшлося прыкласці трошкі намаганняў, каб адказаць яму ўпэўнена і сумленна:
– Не, не шкадую. Прыемна і смешна нават успомніць.
І я ўжо, мусіць, казаў праўду. Не крывіў душой. Бо так яно і выглядала. І гэтая выснова прыйшла да мяне тут, у файе залы. Сам здзіўляўся, як усё на свеце бывае проста, як і складана, і мяжа паміж адным і другім часта бывае нябачнай. Ад таго мы і губляемся, мітусімся і робім шмат памылак, за якія потым расплачваемся...
– Што і патрабавалася даказаць.
Нэма святкаваў перамогу. Невядома якую і над кім, але усё ж перамогу.
Праказаў ён невядома для каго – для мяне, ці для сябе? Ці зусім нікому. І тое нагадвала падвядзенне выніку пад усю размову, – як быццам мы паставілі нябачную, але такую, яму неабходную, кропку.
З маіх грудзей вырваўся на волю толькі ўздых палёгкі і супакаення. Але – не скарэння...
– Ты сказаў, што гэты вопыт цікавы для цябе, ці не так?
– Казаў, браце капітане, казаў. І што?
– Ты ўсё здзіўляешся, у якім часе жывеш, – ён пашкрабаў мізінцам па васпаватым носе, прымружыў вока. – Дык вось, пра час, які ты ніяк не можаш зразумець.
– Любы на маім месцы не зразумеў бы, – апраўдваўся я, чакаючы працягу яго слоў. – Гэта ж не для звычайнага чалавечага розуму.
– Так, не для звычайнага... Што ж, тады слухай... Зноў жа, не пераконваю цябе, а проста тлумачу. Дзве тысячы гадоў таму, яшчэ ў тваім чацвёртым жыцці, старажытныя мудрацы сцвярджалі, што час – гэта змяя, якая кусае ці есць свой хвост. Абвяргалі цяперашняе разуменне часу. Сённяшнія шукальнікі ісціны прапаноўваюць больш простую тэзу, якая заганяе іх у тупік. Сцвярджаюць, можна звышдакладна адмерваць секунду за секундай, але ж калі ўзяць секунду цяперашнюю ды прыкласці яе да папярэдняй, каб параўнаць іх, супаставіць, праверыць на падобнасць, – то з гэтай задумкі, мой шаноўны Антон, анічагуткі не атрымліваецца. А тады хто сказаў, што час ідзе ці бяжыць, паўзе ці ляціць прамалінейна – раў-на-мер-на?