La Veraj interparoladoj de Sokrato

Mi ne sciis, ke tian belan buŝon mi havas, filo de Kli- niaso. Sed ni vidu, ĉu mi plibonŝance divenos la parolad- komencon de Eŭtidemo. "Atenanoj - li diros - neniu povas fanfaroni, ke li instruis ion al mi. Mi aŭdis pri homoj,

al kiuj oni atribuis keikan saĝon aŭ kelkajn sciojn. La pru- dento de miaj amikoj ĉiam malebiigis, ke mi aŭskuitu tiujn homojn. Ne nur mi volis eviti instruricevojn; sed mi volis, ke oni povu konjekteti, ke iun ajn mi ricevis. Vi do respekte aŭskultu mian opinion tian, kiel la hazardo povos ĝin inspiri al mi".

Ni ekridis. ĉirkaŭ Eŭtidemo neniu ridis. Kaj -la junulo havis la vangojn strangete ruĝaj.

Sokrato daŭrigis : - Mi ŝatus aŭdi tiajn komencojn sincerajn el multaj buŝoj. Plaĉus al mi homo, kiu, prezentante. sin por praktiki la kurac- arton, komencus sian paroladon jene : "Atenanoj, mi neniam pristudis maisanojn nek la kuracilojn per la heipo de tiuj, kiuj spertas en tiuj aferoj; neniam mi serĉis iun, kiu estus lerta;-en sia arto kaj povus ties principojn instrui al mi., Mi kunportas al vi la belan virgon de mia nescio. Mi do esperas, ke vi plenfidos min kaj ke vi permesos al mi instruiĝi, far- ante sur vin rniajn unuajn provojn".

Tiam, Eŭtidemo ridis- tiel forte, kiel ni. Liaj ĉirkaŭantoj poste ridis. Tamen la ruĝo plibriliĝis sur liaj vangoj. Li ekstaris kaj eliris, sekvate de sia aro da amantoj,-

2

Se ŝiaj gepatroj atentigis juninon kontraŭ nekonata junulo, ili riskas esti vekintaj en ŝi la deziron koni tiun junulon; ili riskas esti semintaj en ŝin ĝermon de amo. Tiom longe, kiom ŝi ne estos vidinta tiun, pri kiu oni parolas kun malamo kaj malfido, ŝi bridos sian scivolon, eble ŝi sulccesos malkon- fesi ĝin al si. Sed, se okazas, ke la gejunuloj interrenkont- iĝas, la junino - precipe se la junulo estas dirinta strang- etan vorton aŭ farinta iun mirigan geston - nur deziros revidi lin plu.

Tia estis Eŭtidemo, kiam li estis-renkontinta Sokraton kaj aŭdinta liajn- parolojn kaj ilian strangetan gracion. A1 siaj amikoj li parolis nur pri Sokrato. Kiam ii estis sola, tiam estis Sokrato, pri kiu ii pensis.

E»um kelka tempo li malcedis al la deziro revidi la Saĝulon. Iun tagon, fine, li estis venkita. Kun ĉiuj siaj amikoj li ve- nis sidi meze inter ni kaj li aŭskultis, nenion dirante.

Nu, tiun fojon, Sokrato ŝajnis ne distingi Eŭtidemon; li ne nomis lin kaj direktis al li neniun el'siaj paroloj.

Same okazis dum kelkaj tagoj. Eŭtidemo aspektis kiel la

plej silenta kaj diligenta el la disĉiploj. Kaj liaj oku- loj pli kaj pli similis du flamojn el amo kaj admiro, di^- rektitaj al la Majstro.

Iun vesperon, ĉe la horo de disiĝo, Sokrato metis la manon sur la ŝultron de Eŭtidemo, tiel montrante, ke li deziras paroli duope kun li. ..Tial ke la amikoj de Sokrato kaj la amikoj de Eŭtidemo forpaŝis, Sokrato, opiniante, ke la tiel nova amo de Eŭtidemo igis la junulon tro timema por publika interparolado, kredis utile konversacii kun li aparte. Mi eksciis poste la parolojn, kiujn ili interkomu- nikis.

Eŭtidemo, mi sentas por ci multe da korinklino kaj mi estus feliĉa, se ci reciprokus iom al mi.

Ci do estu feliĉa, Sokrato. Cin mi konas nur de malmul- taj tagoj, Sed el ĉiuj homoj estas ci, kiun mi plejamas.

Mi ja kredas, ke, jam nun^ ci amas min sufiĉe, por ke mi povu esti iom utila al ci. Car la filozofo estas homo, kiu efike kuracas nur tiujn, kiuj amas lin. ĉu do ci-konsentas, ke morgaŭ estu ci, kiun mi demandados kaj akusigos ? Ĉu Cl konsentas, ke, inter la pensoj, kiujn mi akuŝigos al ci,

ni ekzamenu, ĉuiuj estas malvive naskitaj idoj, ĉu la aliaj estas vivpovaj idoj ?

Ho Sokrato, mi estis maltimema antaŭ ol cin renkonti. Nun mi estas tima, kiel amanta junino.

Ĉu ci timas konfuziĝi, se mi demandas cin antaŭ multopa kunvenantaro ?

Mi konfuziĝus, eĉ se ci demandus min en la ĉeesto de nur unu sola el ciaj amikoj aŭ en la ĉeesto de unu sola el miaj amikoj. Mi ruĝiĝus kaj neniu vorto povus eliri el mia

elsekigita gorĝo.

Sed, se ni estus duope...

-' Tiam mi kredas, ke mi povus cin respondi, tremante pro feliĉo.

Morgaŭ ci do estu sola en tiu sprona butiko, kie mi vidis cin la unuan fojon kaj kie, jam cin amanta, mi diligentis por kapti cian atenton, por ke ci ankaŭ amu min. Miaflanke mi iros sole kaj mi provos ĉu, efektive, ci amas min sufi- ĉe, por ke mi povu iom utili al ci.

La sekvantaii tagon, ambaŭ fidele venis al la rendevuo.- Ili ^J-diĝas unu apud la alia. Kaj ilia interparolo estis kiel sekvas, aŭ kun tute eta diferenco :

Ĉu estas vere, mia kara Eŭtidemo, ke ci kolektis multajn verkojn, kies aŭtoro havas la reputacion esti saĝaj ?

Tio estas vera, Sokrato. Ciutage ankoraŭ mi kolektas tiajn verkojn kaj ĝi estas trezoro, kiun mi neniam ĉesos pligrand- igi.

Mi estas feliĉa, Eŭtidemo, ke ci nomas trezoro la saĝon prefere al oro kaj al arĝento. Ci jam scias, sendube, ke oro kaj arĝento ne povas plibonigi nin; sed la pensoj de la saĝ- uloj, se oni komprenas ilin ĝuste, havigas la verajn riĉaĵojn, la riĉaĵojn kaj la ĝojojn de la virto.