La Veraj interparoladoj de Sokrato
- Автор: Ryner Han
- Год: 1979
- Язык: русский
- Жанр: Историческая проза
Электронная книга - «La Veraj interparoladoj de Sokrato». Краткое содержание книги:
Sokrato : Mi komprenas, kara Antifono, ke mia vivo ŝajnas: al ci malgaja kaj peniga. Mi vetus, ke ci preferus morti, ol es- ti kondamnita vivi, kiel mi.
Antifono : Ci vetus kun gajnocerto, kara Sokrato. Sokrato : Ni do ekzamenu, kion ci trovas tiel malagrabla en mia vivmaniero.
Antifono : Tion mi ĵus diris, filo de Sofronisko. Sokrato : Cu ci kompatas min, unue, tial ke malofte oni pro- ponas al mi monon kaj tiel ke se, hazarde, oni da ĝi proponas, mi ĝin rifuzas ?
Antifono : Mi ja kompatas cin pro tiuj du aferoj. Pro la unua mi kompatas cin,.kiel mi kompatas malfeliĉulon, kiu ne estas tute senkulpa pri sia malfeliĉo. Pro la dua mi kompatas cin, kiel oni kompatas frenezulon.
Spkrato : Sed mi male ĝojas pro tiuj du aferoj kaj aparte pro la dua. Tial ke mi pli ĝojas pro la bonaĵoj, kiuj depen- das tute de mi, kaj kiujn mi donacas al mi mem, ol pro la bonaĵoj, kiuj ne dependas tute de mi.
Antifono : Mi vidis' aliajn fienezulojn ĝoji pro sia frenezo. Sokrato : Kiu ricevas monon de siaj disĉiploj, ĉu tiu ricevas ĝin senkondiĉe aŭ ĉu li devas plenumi siajn promesojn ?
Antifono : Li plenumas siajn promesojn, se temas pri honest- ulo.
Sokrato : Ti.el temas pri kompatinda sklavo ofte devigata interparoii kun homoj, por kiuj li ne havas simpation, pri objektoj al li ne interesaj, kaj Se tempo, kiam li preferus ion alian fari. Sed kontraste mi restas libera homo. Mi konversacias kun homoj, kiujn mi amas, pri objektoj, kiuj pasiigas min, kaj en tempo, kiam estas al mi agrable deman- di kaj respondi. En Ĝi tiu momehto, ĉu ci mem ne ĝuas per nia diskuto iun vivan plezuron, kiun neniu monsumo povus doni ai ci ? .
Antifono. : Estas taŭga tempo por ĉio, bravega Sokrato. Sokrato : Kaj por konvinki min, bravega Antifono, ĉu ci ne pli ĝoje fervoras, ol dum iuj tagoj, por instrui ciajn dis- ĉiplojn ?
Antifono : Iujn aferojn oni prizorgas pro mono, Sokrato; iujn aliajn pro piezuro.
Sokrato : Diference, mi ĉion faras pro plezuro. Mi do ĝuas pli da plezuro ol ci; krome, mi evitas la devigojn, kiujn trudas al ci cia monavido. Pri tiuj du punktoj almenaŭ, mi volas, kara Antifono, ke ci proklamu min pli feliĉa ol ci. Antifono : Ĉu la infano, kiu pasigas siajn tagojn, ludante per kotabo, ĵetostetoj, ĉu tago ĉu nokto?, aŭ, kiel ili an- kaŭ diras, osrakindo [8], kaj je mi ne scias kiuj aliaj in- fanaĵoj similaj, ŝajnas al ci pli feliĉa ol la homo, kiu bone sukcesas en siaj entreprenoj ?
Sokrato : Sen iu dubo. Car la infanludoj estas belaj kaj liberaj. Sed la okupoj de la homo, kiun ci laŭdas, ne ĉiam estas senŝarĝigitaj je malbelo kaj sklaveco. Antifono : Sed ciajn infanecajn plezurojn ci pagas tro kare kaj je prezc, kiun konsentos neniu prudenta homo. Sokrato : Eble mi ne pagas ilin, sed estas ili, kiuj reĝe pagas min.
Antifono : Kion ci volas diri, Sokrato, kaj kian pagon ci aludas ?
Sokrato : Antaŭmcmente ci malŝatis la aĵojn, per kiuj mi nutras min. Ci diru al mi la motivojn de tiu malŝato. ĉu mia nutraĵo estas malpli taŭga ol cia, por konservi la vi- von kaj la sanon ? Aŭ ou ci opinias, ke ĝi estas pli mal- komuna kaj pli malfacile trovebla ?
Antifono : Ci ne atribuu al mi tiajn stultaĵojn. Miaj nutraĵoj karesas pli bone la palaton. Ciaj manĝoj estas malagrablaj■tas- koj; miaj manĝoj estas voluptoj.
Sokrato : Mi manĝas nur, kiarn mi malsatas, kaj ĉiu nutraĵo donas al mi la volupton kvietigi rnian malsaton. Mi trinkas nur, kiam mi soifas kaj la soifo igas la akvon pli bongusta ol Ĉiuj vinoj. Eble la nektaro, kiu ĝojigas la diojn, estas, Ĝe arda soifo,
klarega alcvo freŝa.
Antifono : Tion mi ne kredas, Sokrato.
Sokrato : Mi diras ŝerce kaj kun dubo aferon, kiun mi ne scias. "Ĉar gis nun mi neniam vidis dion trinki. Sed, se mi havus dian potencon, miaj elektoj ne ŝanĝiĝus : mia nektaro kutima es.tus, kiel nun, la akvo klara de la belaj fontanoj kaj, kiam mi, malsa- tus, Ĉio fariĝus ambrozio. Sed, ci diru al mi, bravega Antifono, kial ci alivestas cin laŭsezone ?
Antifono : Ci starigas la plej ridindajn kaj senutilajn demandnjn. Aŭ ĉu ci ne scias, kion ĉiuj infanoj scias ?
Sokrato : Ci indulgu miajn nesciojn, kara Antifono. Kaj, ne mal- laŭdante ilin, ne mezurante aŭ komparante ilin, ci respondu mian demandon pri la diferenco inter ciaj- vestoj vintraj kaj ciaj ves- toj someraj.
Antifono : Cia demando, ŝajhas al mi, entenas la respondon, kiun ci postulas. Miaj vestoj vintraj devas min ŝirmi kontraŭ malvar- mo; sed somere mi atentas, ke ili ne tro ŝarĝu korpon jam prem- egata de 1'varmo.
Sokrato : Ĉu mi ricevis de la naturo, aŭ ĉu mi mem faris al mi korpon pli diecan ol la cia ? Nek varmo nek malvarmo ĝenas min. Kiam ci vidis min resti hejme pro timo de l'malvarmo ? ĉu ci vi- dis min iam ajn vetbatali ombraj-on al iu ajn ? ĉu ci scias, kial mi surmetas mantelon ? Ĝi estas por iom obei kutimon, kiu ŝajnas al mi indiferenta. Aŭ eble mia korpo ne plu estas. sufiĉe juna kaj neniam estis sufiĉe bela por ĝojigi la okulojn kaj amigi min. Antifono : Kaj ciaj piedoj de malriĉulo restas nudaj ?, Sokrato : ĉu ci vidis, ke ili estis vunditaj ? Ĉu ili rifuzas iri, kien mi volas iri ?... Mi liberigis min, Antifono, je mil sklavecoj kaj tiu multohla liberiĝo igas min multoble feliĉa. Ci incitiĝas, kiam la manĝo, kiun bni prezentas al.ci ne Ŝajnas al ci sufiĉe delikata, aŭ se cia tuniko ne estas sufiĉe milda kaj sufiĉe fleksebla. Antaŭ kelkaj tagoj mi aŭdis cin impetege riproĉi al la komercisto, kiu vendis al ci cian mantelon. Nu, ci fariĝis sklavo de tiel absurdaj bezonoj, ke rni eĉ ne kompre- nis, pro kio ci plendis. Sed en mia koro mi kompatis cin, kaj
mi daŭrigas kompati cin, malfeliĉa Antifono, kiel oni kom-. patas malfeliĉulon, kiu ne estas tute senkulpa'pri sia malfeliĉo.
Antifono : Ci redonas al mi pikmokon pro pikmoko. Tamen, en la sekreto de cia spirito, ci samopinias, kiel mi. Sokrato : Ci ankoraŭ diras, mia kompatinda Antifono, ion, kion mi povus diri al ci. Ci do supozu, ke tion mi diris aŭ ne diris.
Antifono : Pri tiu punkto mi supozos, kio al ci plaĉos. Sokrato : La spirito,.kiu zorgas pri mil bezonoj, kiujn ĝi kreis al sia korpo, ĉu ci kredas, ke ĝi estas pli libera ol la spirito, kiu povas sin dediĉi tute, aŭ preskaŭ, al la belaj pensoj ?
Antifono : Ci argumentas laŭ stranga maniero. Sokrato : Miaopinie, se ekzistas dioj, mi kredas, ke ilia feliĉo konsistas el la manko de ĉiu bezono. La homo ne po- vas akiri tiel kompletan feliĉon. Sed ju pli li malplimult- igas siajn bezonojn, des pli li proksimiĝas al la dia si- tuacio. Kaj, se la dieco ŝajnas al ci la perfekto, ju pli la homo malmultigas siajn bezonojn, des pli li proksimiĝas. al la perfekto.
9
Alian tagon, Antifono diris al li :
Mi volas kredi, Sokrato, ke ci estas justa homo.
Almenaŭ, mi penadas por esti tia.
Sed, ju pli ci sukcesas esti justa, des pli ci konfesas, ke ci ne estas saĝa.
Kion ci diras, tio Ŝajnas al mi stranga, bravega Antifo- no.
A
Ci ne misinterpretu mian diron, bravega Sokrato. Car ci kutimas tion fari iom ofte. Mi ne diras, ke saĝo kaj justo malamikas. Mi diras, ke, ĉar ci estas justa kaj ricevas neniom da mono dc ciaj disĉiploj, per tio mem ci konfesas, ke cia instruado estas senvalora. Nu, ĉu ci kredas, ke la saĝo havas neniun valoron ?