La Veraj interparoladoj de Sokrato

sed, memfida batalanto, ii petas nur batalon.

Sokrato : Mi amas Antistenon pro iia forto. Mi maliaŭdas Anti-

stenon pro tio, ke, sennecese, li fanfaronas pri sia forto.

Ci estus pli bela, filo mia, se cia beio elmontriĝus malpli

fierege.

Antisteno : Eble mia fierego estas ia lumo, kiun nepre dis- radias ia suno de mia forto. ' .

Sokrato :-Ci iernu, mia Antisteno, oferial la gracioj kaj maipli pompe paroli-, cefe, kiarn ci paroias pri ci mem.

Ilia admiro por Sokrato maiebligis min rebate respondi. Sed mi bezonas mian malhumiion. Ĝi estas parto de mia forto.

Tial ke Sokrato estis forta sen malhumilo, li superis min. Sed ekzistjs nur unu Sokrato kaj neniam ekzistos multaj Anti- stenpj.

Mi instruas ai.miaj disĉiploj tiun malhumilon, kiun Sokra- to malprudente volis, ke mi mallernu kaj kiun bezonas la vir- to de ciuj horaoj, escepte la soian Sokraton.

Konservi mian malhtaiilon, ĝi estas protekti mian saĝon kaj obei al la granda maksimo : Ci konu cin mem. Jes,.Sokrato eraris, dezirante, ke mi estu pli perfekta ol in± povas esti kaj provante forpreni de mi la ilon de la perfekto, kiun mi povas realigi. Se mi ne timus esti tro subtila, mi al kiu Satono riprocas mahki je subtilo, mi aldiruŝ, ke estas ia laŭdinda modesto en la konfeso, ke mi bezonas mian malhumilon por subteni min.

* * *

Libro Tria **********

1

Sokrato ofte diris, ke la saĝon ne kontraŭas la malklero sed la frenezo. Nu, kion li nomis frenezo,- tio estas la malklero, kiani akompanas ĝin la kredo, ke oni estas klera. - La saĝulo - li asertis - konas iujn aferojn kaj scias, ke ĉion ceteran li ne konas. La saĝulo diligentas sole por koni la profundon de siaj bezonoj, la hierarkion de siaj bezonoj kaj la limojn de siaj fortoj. La frenezulo nenion scias pri tio kaj ki-edas scii ĉion. Kaj estas frehezuloj, kiuj imagas, ke iliaj fortoj estas senlimaj.

■ "Kiam temas pri la korpaj fortoj, la popolo primokas la plej tromemfidajn el tiuj nescioj. La popolo ridas, kiam la frenezulo Atenodoro, kiu kredas esti titano, klinas sin sub la urba pordego pro timo ektuŝegi sian frunton, aŭ kiam, enbrakigante angulon de sia domo, li pretendas forporti sian domon. Sed, kio mirigis min, tiom longe, kiom mi havis la kapablon miri, tio estas, ke la popolo ne mokas, kiam homo pretendas gvidi ĝin. Kaj mi demandis min : Cu do la popolo kredas esti pli malpeza kaj pli facile manipulebla ol iu el siaj domoj ?

"Sed, por konfesi la veron, malmultaj politikistoj estas frenezaj ĝis tia grado. La plimulto ne provas forporti la domon : dum ili deturnas la atenton per ĉarlatanaj gestoj kaj belegaj paroloj, ili ŝovas sub sian mantelon la plej grandvalorajn el la etaj objektoj, kiuj troviĝas en la loĝ- ejo; kaj la ormoneroj estas tio, kion plej volonte ili ŝo- vas sub sian mantelon.

"Tamen okazas, ke tute juna homo, ekzaltegita de sia juno kaj de la eksceso de sia malklero, kredas povi gvidi la popolon al saĝaj kaj justaj decidoj. A1 tiaulo, se li rerikontus min, la plej utila el la spektakloj mi estus al li. Mia senpoveco estus potenca sur lian spiriton. Ĉu li ne forlasus sian malsaĝan tromemfidon, kiam li vidus Sokra- ton pasigi sian tutan tempon, provante gvidi al la saĝo malgrandan nombron da taŭge naturdotitaj homoj, kaj kun malofta sukceso ?...

"Sed, se la junulo, pri kiu mi parolas, ne renkontos min kun mia instrua senpoveco, liaj unuaj malsukcesoj instruos lin kaj li fordecidos sekvi la popolon, pretekstante ĝin gvidi, aŭ li forlasos ĉiun sagon kaj ĉiun juston.

"Kiu decidis laŭ tiu lasta maniero, tiu laŭte prikantas la saĝon kaj la juston de 1'popolo, kaj li sekvas la popolon, perfideme senposedigante ĝin, inter ĉiuj ĝiaj kapricoj el mal- justo kaj malsaĝo. Liaj mensogaj prilcantoj kaj lia obeemo hav- igos al li altajn ŝtatoficojn kaj monon. Sed ĉu li ne fariĝis la plej malnoblega el la sklavoj kaj ĉu li ne konsentas, kant- ante la gloran himnon, al ĉiuj malnoblaĵoj kaj al ĉiuj faloj?"

Bstis en Ateno junulo el nobela kaj riĉa familio, kies korpo kaj vizaĝo estis perfekte belaj. Lia facila kaj fidela memoro ebligis al li reciti multajn versojn de Homero, de Pindaro, de Eskilo aŭ de Sofoklo. Pri ĉiuj temoj li flue pa- rolis, kun gracio kaj fleksebla aplombo. Lia intelekto sprita trovis argumentojn kaj kredis trovi veraĵojn. Li estis el tiauloj, kiuj, tial ke ili estas elokventaj, persvadas sin mem tiel, kiel aliajn kaj erare opinias, ke ili estas saĝaj. Ĝiuj liaj aŭskultantoj admiris lian elokventon,,kaj liaj am- antoj proklamis lian saĝon. Iliakonsile, li sin destinis al la vivo politika. Oni kutime diris, ke, se -la dioj indulgos lin, li havos la plej gloran vivon. Tiu distinginda junulo nomiĝis Eŭtidemo.