Збор твораў у двух тамах. Том 2. Проза

Дастала ліста здалёк. Пішуць: “У мяне захаваліся каля васьмёх Вашых, яшчэ праскае пары, вершаў, якія друкаваліся ў розных газетах, а не ў першым зборніку, і таму яны не маглі трапіць у зборнік другі. Яны беззаганна напісаныя і, па-мойму, маглі б ісці ў друк у Вас без ніякіх паправак ці зменаў”. Адным словам, іх нам вышлюць. “Было б ужо зусім нягожа, каб іх не прапусцілі, калі яны вяртаюцца “дахаты”, да паэткі, якая іх пусціла ў свет.” Гэта пішу між іншым. Гэта разгледзім пасля. Добра, што хоць з Табой усё ў парадку! Усе мае сяброўкі, ад Зоські пачынаючы, бядуюць, што з Табою? Ах, Данусенька мілая… Ужо цяпер і я паздаровею. Я баялася пісаць Табе…

Ад дзяцей – ні слоўца! Яшчэ адна пакута! Мае “добразычліўцы” ведаюць, якія лісты затрымліваць. Пра тыя вершы, як “Воўпа” і інш., было на тым лістку без пачатку і без канца. Адразу дадумалася, што аднаго лістка бракуе.

Цешуся, што была Ты на той цудоўнай пятніцы сярод сваіх. Добра было б, каб паказалі гэтую сустрэчу з Нінай М[ацяш] па тэлебачанні. Якія добрыя вершы ў Вярцінскага ў апошнім “ЛіМе”! І маю душу было б трэба (найвышэйшы час!) “ахоўваць законам”, а то ўжо мяне тут даканаюць…

Добра, што Віка мае кватэру. Як выглядае? Шкада, што Ты не перадала яшчэ маё захапленне харошаму Янку Брылю… Толькі ад Янкі Брыля можна было гэтага ўзроўню спадзявацца, а ад Хадыкі не спадзявалася, бо ў нас ён не гутарыў па-беларуску! Была ўзрушаная “прагрэсам”. Дай Божа, наперад лепей!

Маю нейкую надзею, што, едучы з Біскупцаў, заскочыш да мяне. Можа, прывязеш на зіму да сябе маму? Прызнайся, што мае вершы надаелі Табе, як Твой філосаф? Але я буду ўсё роўна іх Табе прысылаць, няхай адныя будуць у мяне, другія – у цябе. Ёсць яшчэ і многа старых, і з тых трэба пыл крыху абтрэсці. Крыху баюся доўгай зімы, але так і буду каратаць час, пішучы, збіраючы старыя вершы. Няма таго, хто меў бы з іх найбольшую радасць… Што ж, занясу на могілкі, прысяду там і ўсё Яму прачытаю, калі сапраўды кніжка выйдзе. Буду думаць, што і кніжкі – гэта таксама ж дзеці… Не буду зусім адна.

Ці не чула, дзе Міхась Ч[арняўскі]? Пэўна, яшчэ ў Трускаўцы. І даліся яму тыя каменні ў нырках… Можа, бачыла Свету? Хачу, каб Ты з імі падтрымоўвала адносіны, бо людзі гэта вельмі добрыя, а Бог ведае як у жыцці, часам трэба і абаперціся на некага – хоць душою. Як мне было добра, як паз’язджаліся да нас у горы… І ў радасці добра, калі побач – спрыяльныя людзі. Была б рада, каб паказалася Іра К[рэнь] да мяне, але яшчэ больш хацелася б бачыць Нору [Вецер]. Падзякаваць ёй…

Як здароўе сябра Эрыка? Мне аж палягчала, што Ты здала маю кніжку, і яна не будзе цяпер адрываць увагі ад Эрыка. Мяне з гэтай прычыны крыху мучыла сумленне. Я бачу, што з Табою, Дануся, можна “коні красці”. Ты разумны і талковы “хлопец”, пры ўсёй сваёй жаночасці. Толькі Табе трэба абавязкова прачытаць “Чужую Бацькаўшчыну”. Яе трэба абавязкова прачытаць кожнаму беларусу. Сакавітая, густая, багатая, як зямля наша, мова. Цудоўна. І не ідэалізуе свой народ. Піша рэальна. Словамі малюе – як пэндзлем!

Вельмі прашу Цябе – пішы мне час ад часу. Гэта – як лек для мяне. Вельмі цікава, як справа пойдзе далей. Той Давідзеня з райана ўжо недзе быў рады, што Цябе няма… О, Божа, і гэта таксама называюцца беларусы… Як жа падзічэла частка нашага народу, дарваўшыся не да мудрасці, а да карыта! Самыя сваіх елі б, гады… Няўжо толькі цярпенні робяць людзей людзьмі? Жаль – іх так многа на кіруючых становішчах… Я не веру, што яны чытаюць, што яны думаюць наагул, не кажучы ўжо пра гуманнасць, прагрэс, мір…