Trzej muszkieterowie

— Kiepsko, mości panie, kiepsko — odparł król — nudzę się.

Była to istotnie najgorsza choroba Ludwika XIII. Monarcha często pociągał do okna któregoś z dworzan, mówiąc: “Mości taki a taki, nudźmy się razem”.

— Jak to! Wasza Królewska Mość się nudzi! — rzekł pan de Tréville. — Czyżbyś nie znalazł przyjemności w dzisiejszym polowaniu, Najjaśniejszy Panie?

— Ładna mi przyjemność, Tréville! Słowo daję, wszystko chyli się ku upadkowi i nie wiem, czy to zwierzyna nie zostawia tropów, czy psy straciły węch. Wypłoszyliśmy dziesięcioletniego rogacza, ścigamy go przez sześć godzin i kiedy pochwyciliśmy go już niemal, kiedy Saint-Simon przykłada róg do ust, by zagrać sygnał, nagle cała sfora zmienia kierunek i goni młodziutkiego jelenia. Zobaczysz, że będę musiał poniechać polowania z nagonką, jak poniechałem polowania z ptakami. Ach, jestem bardzo nieszczęśliwym królem, mości Tréville! Miałem tylko jednego białozora, a i ten zdechł przedwczoraj.

— W samej rzeczy, Najjaśniejszy Panie, rozumiem twą rozpacz, nieszczęście jest bowiem wielkie, ale zdaje mi się, że posiadasz jeszcze dość znaczną liczbę sokołów, jastrząbków i rarogów.

— I ani jednego człowieka, żeby je wyuczył. Nie ma już sokolników, tylko ja jeden znam się jeszcze na sztuce polowania. Gdy mnie zabraknie, wszystko się skończy i będzie się zastawiać jedynie sidła, sposobić wnyki i wilcze doły. Gdybym miał czas, by wykształcić uczniów! Ale nie, pan kardynał nie pozostawia mi chwili wytchnienia, mówi o Hiszpanii, mówi o Austrii, mówi o Anglii! A skoro już mówimy o panu kardynale, powiem ci, że jestem niezadowolony z ciebie, mości Tréville.

Pan de Tréville spodziewał się tego. Znał króla wybornie i zrozumiał, że wszystkie te żale były tylko wstępem, którym król dodawał sobie odwagi, żeby wreszcie dojść do tego, do czego chciał dojść.

— Za jaką to przyczyną miałem nieszczęście nie spodobać się Waszej Królewskiej Mości? — zapytał udając głębokie zdumienie.

— Alboż to tak wypełnia się obowiązki, mości panie — ciągnął król, nie odpowiadając wprost na pytanie pana de Tréville — czy po to mianowałem cię kapitanem moich muszkieterów? Muszkieterowie mordują człowieka, buntują całą dzielnicę i chcą spalić Paryż, a ty milczysz? Może zresztą — mówił dalej król — oskarżam cię zbyt pośpiesznie, wichrzyciele są zapewne w więzieniu, ty zaś mi powiesz, że sprawiedliwości stało się zadość.

— Najjaśniejszy Panie — odparł pan de Tréville — przyszedłem tu, by prosić się o wymierzenie sprawiedliwości, ale zgoła komu innemu.

— Komuż to? — zawołał król.

— Oszczercom — rzekł pan de Tréville.

— Proszę, oto coś nowego! Nie powiesz mi chyba, że ci twoi trzej przeklęci muszkieterowie i ów młokos z Bearn nie rzucili się jak wściekli na biednego Bernajoux i nie obeszli się z nim w taki sposób, że kona, być może, w tej chwili! Nie powiesz mi, że nie oblegali pałacu księcia de La Trémouille i nie chcieli go podpalić, co nie byłoby zbyt wielkim nieszczęściem w czasie wojny, zważywszy, że to gniazdo hugenotów, ale w czasie pokoju jest to przykład gorszący. No cóż, może temu wszystkiemu zaprzeczysz?

— I któż opowiedział ci tę piękną bajkę, Najjaśniejszy Panie? — zapytał spokojnie pan de Tréville.

— Kto mi opowiedział, mój panie! A któż, jeśli nie ten, kto czuwa, kiedy śpię, kto pracuje, kiedy się bawię, kto kieruje sprawami wewnątrz i na zewnątrz królestwa, we Francji i w Europie.

— Wasza Królewska Mość ma na pewno Boga na myśli — rzekł pan de Tréville — nikt bowiem inny nie jest o tyle potężniejszy od Waszej Królewskiej Mości.

— Nie, mości panie, mam na myśli podporę państwa, mojego jedynego sługę, jedynego przyjaciela, pana kardynała.

— Jego Eminencja nie jest Jego Świątobliwością, Najjaśniejszy Panie.

— Co masz na myśli?

— Że tylko papież jest nieomylny i że ta nieomylność nie rozciąga się na kardynałów.

— Chcesz powiedzieć, że mnie oszukuje, że mnie zdradza. Oskarżasz go zatem. Proszę, mów, o co go oskarżasz.

— Nie oskarżam, Najjaśniejszy Panie, ale powiadam, że się myli; powiadam, że został wprowadzony w błąd, że zbyt spiesznie oskarżył muszkieterów, wobec których jest niesprawiedliwy, i że jego wiadomości nie pochodzą z dobrego źródła.

— Oskarża przecie książę, pan de La Trémouille we własnej osobie. Co powiesz na to?

— Mógłbym powiedzieć, że sprawa zanadto go obchodzi, by mógł być świadkiem bezstronnym, ale nie uczynię tego, bynajmniej; znam księcia, Najjaśniejszy Panie, jest to uczciwy szlachcic i odwołam się do niego, ale pod jednym warunkiem.

— Jakiż to warunek?

— Że Wasza Królewska Mość go wezwie, wybada, ale sam, w cztery oczy, bez świadków, i że zostanę przyjęty zaraz po księciu.