Вужык. Голуб на плячы. Дак

І потым ужо, калі дайшлі “да кандыцыі”, калі ў мяне і ў яго пачалі хістацца галовы, папытаўся мой субяседнік па-свойску:

– Антон, справа мінулая, як кажуць, але ты як сябру мне скажы, прызнайся, і я не выдам нікому твой сакрэт, буду трымаць у тайне – як табе ўдаецца ўцякаць з турмы? Ну, скажы, выдай тайну… Мы цябе ахоўваць будзем, аберагаць… Скажы, га?

Мы асалавелі. Хто з нас больш – невядома.

Пацюкевіч стаў самім сабой, голас быў той, ранейшы, які некалі я чуў – без падтэксту, шчыры.

– Калі шчыра, Вовік, то я і сам не ведаю, як гэта атрымліваецца. Я толькі падумаю пра ўцёкі – і перада мною расчыняюцца нябачныя дзверы.

– Мо і так, магу паверыць… Але прадай нам свой сакрэт. Любы ганарар выплацім, у любой валюце.

Нейкі момант я маўчаў. Абдумваў, як далей весці гамонку.

– Каб жа шчасце толькі ў грашах было, то яно канешне, але калі паглядзець з другога і трэцяга боку, то яно атрымліваецца і не зусім так, як і хацелася, – прагаварыў я абы-што, сам з сябе здзіўляючыся, чаго гэта я намалаціў столькі. Потым уздыхнуў і наліў (здаецца, першы раз сам разліваў – яму і сабе) па поўнай, не заўважыўшы таго.

– А ў чым тады заключаецца яно, тое шчасце?

– У адраджэнні. Тое, што я ўцякаю, нагадвае нейкі фокус, цыркавы атракцыён. А вось калі я табе пакажу, што мы сапраўды ўмеем, чым валодаем, то табе не хопіць ніякага ганарару адплаціць мне. Мы можам прадаць сакрэт, але з адной толькі ўмовай – калі вы з Галверам вернеце нам нашае, а вы і павінны самі тое рабіць, дарэчы, то ёсць ваш прамы і непасрэдны абавязак – ахоўваць і дзяржаўную бяспеку, і яе самыя дарагія каштоўнасці і багацце. Тую ж мову народа, якая недатыкальная, а вы яе растапталі…

– Ды не я это, Антон, пойми, – зноў не заўважыў пераходу на іншыя рэйкі субяседнік.

– Ну, няхай не ты, але ж вашая служба. Ну дык слухай – у нас ёсць яшчэ адзін сакрэт.

– Какой? – насцярожыўся і ажывіўся Пацюкевіч, радуючыся, што добрая ў нас ідзе размова, што мы можам па вялікім рахунку і дамовіцца. – Поделись…

– Ну, добра. Ты скажы, спадар Валодзя, вось пра што. Што робіць-парабляе ў дадзены момант самы галоўны дзяржавы? Якога вы, дарэчы, аберагаеце і ахоўваеце?

Гаспадар кабінета акругліў вочы:

– Ну, як дзе, у сваім, мусіць, кабінеце…

– Давай праверым…

Успыхнуў экран вялікага тэлевізара “Соні”. На секунду паказаўся бел-чырвона-белы штандар з “Пагоняю”, і адразу знік.Замест яго паказалася нечыя спіна, потым аб”ектыў выхапіў буйным планам твар Галвера, які сядзеў ці то ў асабістай прыбіральні, ці ў патаемным пакойчыку…

Нешта рабіла за сталом асабістая дакторка – ці то рыхтавала лякарствы, ці то афармляла нейкія медыцынскія дакументы…

Пацюкевіч нічога не разумеў.

Паглядзеў на мяне, як бы пытаючыся, што за жарты я наладзіў.

– Кто это снимает?

– Я.

– Как ты, если ты здесь?

– Я і тут, я і там…

А потым на экране з’явіліся мы абодва. Сядзім, п’ем каньяк. Здымае нас Мухіко ад кніжнай шафы, дзе стаяць творы Маркса і Энгельса, Леніна і Дзяржынскага. Праўду казаў Саяма – мы не ўбачым яе, ні пачуем. Мускулатуру ёй замяніў на іншую, што цяпер і гудзення яе не чуваць, і зліваецца з любым колерам, што немагчыма ўбачыць…