Воляй абраны. Дамова на спакусу
- Автор: Бароўскі Анатоль
- Год: 2012
- Язык: белорусский
- Жанр: Современная русская и зарубежная проза
Электронная книга - «Воляй абраны. Дамова на спакусу». Краткое содержание книги:
Пра тое, што ўва мне пачала нараджацца супярэчлівасць, я адчуў даўно. Але не надаваў таму асаблівай увагі.
Нервознасць і трывога за заўтрашні дзень, за здзяйсненне сваіх задумак, – жылі і жывуць у чалавеку заўсёды – ад нараджэння. Усё роўна ад якога – сто ці тысячу год таму. Потым дадаецца жаданне зрабіць нешта больш. Мы трацім сябе, каб здзейсніць задуманае, тое, што ўпадабала наша душа, наша сэрца, – але не заўсёды дамагаемся свайго...
Але ж мы ніколі не ўведаем, колькі можа трываць нашая душа, колькі мы яе можам нагружаць. Мы не ведаем, дзе мяжа магчымасцяў, дзе парог, за які ні ў якім разе пераступаць нельга... Бо, пераступіўшы яго, назад ужо ранейшым не вернешся. Адзін можа падняць камень з сябе ростам, не спаць суткамі, працаваць да знясілення, – і нічога. А другі і каменьчык падыме, ноч не паспіць – і надарвецца... Альбо галава не вытрымае...
Вось менавіта тады, калі мая душа зразумела пакуты майго сэрца (ці голасу?), нават не пакуты, а нейкую надарванасць ці надломленасць, – яна і наважылася папярэдзіць мяне, засцерагчы ад няшчасця. Падказаць, параіць, навучыць, дзе мне трэба саломкі падаслаць, а дзе ісці на злом галавы. Голас і душа аб’ядналіся, зліліся ў адно, – наважыліся выратаваць мяне. Таму і прадсталі перад маімі вачыма. Хаця ў сне якія вочы – то ж душа мае зрок, – і праз яе гаварыў з імі...
І вусны мае маўчалі, калі сіліўся нешта гаварыць.
Значыць, яны паядналіся... Зразумеў, хто іх паяднаў, знітаваў нас.
Але ўсё роўна папытаўся, баючыся памыліцца:
– Ты – хто?
Здаецца, у мяне задрыжэлі губы. Тарганулася сэрца, кальнула злёгку нават. Але мо мне тое толькі падалося.
– Я – твая душа. І – твой Голас. Я – твой Анёл-ахоўнік.
– Чаму раней цябе не бачыў? І не чуў?
– Бачыў. Ды не пазнаваў. Правільней – не прызнаваў. Чуў, ды не разумеў.
– Быў, значыць, сляпы?
– Выходзіць, што так.
Мне хацелася запярэчыць. Але адразу ж папракнуў сябе, паправіўся:
– Ды то я так, даруй, не ведаю, як і звяртацца да цябе...
– Так і звяртайся – Голас, Дружа, Сябра, Брат, Сястра – як пажадаеш.. Я шматаблічная і ў той жа час адзіная.
Не ведаючы пра тое, яшчэ ў той ужо час я і сапраўды быў сляпы. Праз паўгода, як лётаў-насіўся каля чарнобыльскага рэактара, мне спатрэбіліся акуляры... Тыя нябачныя промні пранізалі і сапсавалі не толькі зрок. Таму і пакутуе разам са мною, хварэе мая душа...
Я пачуў слабы ўздых, як быццам мой субяседнік набраў у лёгкія паветра, і голас данёсся ўжо з-за спіны:
– Ды не пра гэты зрок я вяду размову. Можна быць відушчым, але сляпым, а сляпы можа бачыць больш і лепш за відушчага...
– Веру ў тое. І зразумеў, калі пераводзіць на мяне. Прызнаю сваю памылку і віну...
– Ды не віну, – з адценнем крыўдлівасці прамовіў голас, – а сваю абыякавасць... Ды і не папракаю я, як ты думаеш, бо не маю на тое права, а проста канстатую. А калі так, то ты сам сябе ж і папракаеш...
Мне толькі заставалася ў знак згоды пахітаць галавой – баяўся зноў сказаць што-небудзь не так... Разумеў – Голас не крыўдаваў, а дзівіўся майму глупству...
Мусіць, быў падобны я на таго бязбожніка, які першы раз наклаў на сябе крыж і паспрабаваў звярнуцца да Бога, альбо першы раз у жыцці прыйшоў у царкву паспавядацца... Сапраўды, то ж я сам з сябе і здзіўляюся. Здзіўляюся і папракаю сябе ці не ўпершыню. Але, мусіць, лепш пазней, чым ніколі...
– Правільна, Антон Клімовіч, – лепш пазней, чым ніколі.
Голас як у маці. Акурат так яна казала, калі я, пасля запознена прасіў у яе прабачэння. Бо настырны быў, як той козлік, якога бабулька вельмі любіла...
Голас яшчэ, як я зразумеў, і шкадаваў мяне.
– Вельмі ўдзячны табе, мая шаноўная Сястра, што ты з’явілася перада мною. Бо і сёння спрачаюцца людзі – ці ёсць душа ў чалавека, ці ёсць другое жыццё. Нікому не сказаў пра гэта, бо ведаю тое, што я быў шляхцічам у Вялікім Княстве Літоўскім, змагаўся побач з Янушам Радзівілам – камандаваў крылатай харугвай коннікаў-ваяроў... А яшчэ быў мастаком у шаха, у першабытным племені – лекарам...