Вужык. Голуб на плячы. Дак

Што снілася акрамя сейнера, нічога не памятаў: як у беспрасветнае беспамяцтва праваліўся.

Адзінае, пра што я не ведаў, як гэтым, нечаканым і некім падораным, багаццем распарадзіца, распарадзіцца так, каб не нашкодзіць самому сабе, і не сапсаваць музыку цудадзейнага і чароўнага, якое прыходзіць не да кожнага і не так часта, – а мо і зусім не прыходзіць зусім…

Я ж нікога не клікаў, не скардзіўся на свой лёс, не крыўдаваў на сваё жыццё. Адзінае, у чым адчуваў дыскамфорт, горыч, шкадаванне, крыўду, знявагу, і што мяне палохала і апякала ўсярэдзіне, – дык гэта жорсткае бязладдзе на маёй Радзіме. Зневажала адкрытая хлусня, замаскіраваная пад клопаты “аб прастом народзе”, непрыхаваны цынізм, які ўзялі на ўзбраенне ўсе вертыкальшчыкі і ўся вертыкальна-гарызантальная хеўра на чале з галоўным камандуючым, галоўным вертыкальшчыкам – Галверам.

Хаця ж я магу быць не да канца шчырым. Найбольш перад гэтым мяне ўзрушыла і вывела з раўнавагі (прызнаюся, што ж рабіць?) Яніна. Правільней, тое, што яна збегла ад мяне. Пакінула не ў пажары сваркі ці істэрычнай спрэчкі, і нават не з-за таго, што я пачаў піць ці весці разгульны вобраз жыцця… Хаця ж і піў, праўда, чыстая праўда. Бо мне нічога не ўдавалася, нічога не тварылася, бо знямеў пэндзаль, а ў ручцы высахла чарніла і я не мог нарадзіць ніводзін прыстойны радок…

Творчы застой. Тупік…

Яна мне ўсё даравала. Не магла толькі дараваць іншага – маю няўвагу да яе.Тое для яе было страшэнным ударам.

Аднойчы прыйшла з працы вясёлая і шчаслівая. Але ў вачах я заўважыў схаваны сум і журбу. У руках трымала вялізны букет чырвоных ружаў, і сама разружовілася ад іх.

Я здзіўлена глядзеў на яе. Жонка спявала напаўголаса нейкую песеньку, глядзелася ў люстэрка, што вісела каля парога – як бы ацэньвала, рабіла агледзіны збоку. У яе і прычоска была нейкая незвычайная – такой ніколі не бачыў, і выглядала яна на той момант гадоў на дзесяць маладзей.

– І дзе ж гэта ты, мая жоначка, столькі кветак расстаралася? – не вытрымаў і папытаўся, настроіўшыся на вясёлы лад, падлабуньваўся, стараўся падтрымаць яе святочны і адначасова незразумелы настрой.

Яніна вытрымала паўзу і, не гледзячы на мяне, а некуды ўбок, прамовіла з мяккай, але глыбокай балючай падначкай, якая асляпіла мяне маланкай і забіла перуном, прынізіла, раструшчыла, знішчыла ўшчэнт мой паляшуцка-шляхетны гонар:

– Ну, калі каханенькі-родненькі муж забывае пра тое, што ў яго жонкі дзень нараджэння, то, дзякуй Богу, пра тое добра памятаюць мае палюбоўнікі!..

Пада мною, здаецца, расступілася зямля – і я, не маючы ніякага апірышча, ляцеў у бяздонне, праклінаючы сябе, сваю дзіравую памяць, бязглуздую ўпэўненасць у сваёй бязгрэшнасці і правільнасці, і запознена да мяне пякучай пульсацыяй даходзіць: “Божачка! Дык жа ў Яніны сёння, аказваецца, дзень народзін. Узрост Хрыста! Ёлупень! Ты пра што думаў, склероцік тупагаловы, га?!”

Ды каб жа толькі гэты выпадак. Ён жа не адзіны! Не толькі гэты пракол. Мне Яніна даравала б такую правіну, мо і не звярнула б на тое ўвагі, перавярнула б усё на жарт, але ж я ўмудраўся выкідваць шмат якіх і іншых конікаў, чым усё больш і больш выводзіў яе з раўнавагі і цярпення…