Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito

En la vagono, kie estis la unujara volontulo kaj Švejk, oni denove kondukis strangajn parolojn de pli mapli ŝtatperfida enhavo dum la tuta tempo de trajna transveturigado de la bataliono, rikoltonta militan gloron post kiam ĝi piedmarŝos de Laborec tra la orienta Galicio al la fronto; en pli malgranda amplekso, sed ni povas diri, ke ĝenerale, okazis tiel ankaŭ en aliaj vagonoj, eĉ en la stabvagono regis certa malkontenteco, ĉar pere de la regimento venis en Füzesabony armea ordono, laŭ kiu porcio da vino por oficiroj malaltiĝas je unu okono de litro. Kompreneble ke ĉe tio oni ne forgesis la viraron, al kiu oni malaltigis porcion da saguo je unu dekagramo por la viro, kio estis tiom pli mistera, ke en la armeo neniu kaj neniam vidi saguon.

Malgraŭ tio necesis tion anonci al la ĉefserĝento-kontisto Bautanzel, kiu sentis sin per tio terure ofendita kaj priŝtelita, kion li esprimis ankaŭ per tio, ke saguo estas en la nuna tempo rara aĵo kaj ke por unu kilogramo li ricevus almenaŭ ok kronojn.

En Füzesabony oni malkovris ankaŭ tion, ke unu kompanio perdis sian militkuirejon, ĉar en tiu ĉi stacio oni fine kuiris gulaŝon kun terpomoj, kion ege emfazis la “latrina generalo”. Post esploro malkaŝiĝis, ke la kompatinda militkuirejo ne kunveturis kun ili el Bruck kaj ke ŝajne ĝis nun staras tie ie malantaŭ la barako 186, forlasita kaj malvarmiĝinta.

Scie, kuirista personaro apartenanta al tiu militkuirejo estis unu tagon antaŭ la forveturo malliberigita en la ĉefgardistejo pro senbrida konduto en la urbo, kaj la kuiristoj sciis aranĝi tion tiel, ke ili sidis ankoraŭ tiam, kiam ilia marŝkompo veturis jam trans Hungarion.

La kompanion sen kuirejo oni do alvicigis al alia militkuirejo, kio kompreneble ne okazis sen kverelo, ĉar inter viraro de ambaŭ kompanioj destinita por senŝeligadi terpomojn ekis disputoj, ke tiuj unuaj asertis al la aliaj, ke ili ne estas tiaj brutoj por penegi profite al iu alia. Fine montriĝis, ke tio pri gulaŝo kaj terpomoj estas propre manovro por ke la soldatoj alkutimiĝu al tio, ke kiam oni kuiros gulaŝon en la fronto antaŭ la malamiko, subite venos ordono “Ĉiuj cedi!”, gulaŝon el kaldronoj oni elverŝos kaj neniu ricevos ĝin eĉ nur leki.

Tio ĉi estis do ia preparo, ne tiel konsekvence tragika, sed tamen nur instrua. Nome, kiam estis la tempo por disdoni gulaŝon, venis ordono “Envagoniĝi!” kaj oni jam veturis al Miskolc. Ankaŭ tie oni ĝin ne disdonis, ĉar sur la trako staris trajno kun rusaj vagonoj, tial oni ne ellasis la viraron el vagonoj kaj lasis al ĝi liberan kampon por fantazii, ke oni disdonos gulaŝon, kiam oni elvagoniĝos en Galicio, kie oni rekonos la gulaŝon aĉiĝinta, nemanĝebla kaj ke poste oni ĝin elverŝos.

Poste oni veturigis gulaŝon plu al Tiszalök, Zombor, kaj kiam jam neniu atendis, ke oni ĝin disdonos, la trajno haltis en Sátoraljaújhely, kie oni denove ekhejtis sub kaldronoj, la gulaŝon varmigis kaj fine disdonis.

La fervoja stacio estis troŝtopita, estis decidite unue forsendi du trajnojn kun municio, poste du trajnojn kun artilerio kaj trajnon kun pioniraj taĉmentoj. Ĝenerale eblis diri, ke ĉi tie amasiĝis trajnoj kun trupunuoj de ĉiuj eblaj partoj de la armeo.

Malantaŭ la stacidomo honvedoj-husaroj amuzis sin per du polaj judoj, al kiuj ili elrabis dorskorbon kun brando kaj nun en bona humoro anstataŭ pago batis ilin sur la buŝon, kion ŝajne ili havis permesite, ĉar tute proksime staris ilia kapitano kaj al la tuta sceno li agrable ridetis, dum malantaŭ magazeno kelke da aliaj honvedoj-husaroj palpis sub jupojn de nigrookulaj filinetoj de la batataj judoj.

Estis tie ankaŭ trajno kun aeroplanoj. Sur aliaj reloj staris sur vagonoj la samaj objektoj, kiel aeroplanoj kaj kanonoj, sed en detruita stato. Estis tio forpafitaj flugmaŝinoj, frakasitaj haŭbiztuboj. Dum ĉio freŝa kaj nova veturis tien supren, tiuj ĉi restoj de gloro veturis enlanden cele de riparoj kaj rekonstruoj.

Al soldatoj, kiuj amasiĝis ĉirkaŭ la detruitaj aeroplanoj kaj kanonoj, la leŭtenanto Dub kompreneble klarigis, ke tio estas milita predo, kaj li ankaŭ rimarkis, ke iom pli malproksime denove staras Švejk en grupo da soldatoj kaj ion rakontas. Li proksimiĝis do al tiu loko kaj aŭdis la vivospertan voĉon de Švejk: “Oni prenu tion tiel aŭ alie, estas tio tamen nur milita predo. Estas vero, unuavide estas tio stranga, kiam iu legas ĉi tie sur afusto i.k.r. artileria divizio. Sed tio ŝajne estas tiel, ke tiu kanono falis en rusajn manojn kaj ni devis denove ĝin reakiri, kaj tia predo estas multe pli valora, ĉar…”

“Ĉar,” li diris solene, kiam li rimarkis la leŭtenanton Dub, “oni lasu nenion en la manoj de la malamiko. Tio estas la samo kiel pri Przemyšl[266] aŭ pri tiu soldato, al kiu la malamiko dum batalo elŝiris ladbotelon. Tio okazis ankoraŭ dum la napoleonaj militoj, kaj tiu soldato nokte foriris en la malamikan tendaron kaj alportis al si la ladbotelon reen, kaj ĉe tio li ankoraŭ gajnis, ĉar la malamiko ricevis por nokto brandon.”

La leŭtenanto Dub diris nur: “Zorgu malaperi, Švejk, ke mi jam ne vidu vin ĉi tie la duan fojon!”

“Laŭ via ordono, sinjoro leŭtenanto.” Kaj Švejk foriris al alia grupo da vagonoj, kaj se la leŭtenanto Dub lin aŭdus, kion li ankoraŭ aldonis, li certe elsaltus pro kolero el la uniformo, kvankam tio estis tute senkulpa biblia frazo: “Mallonge, vi vidos min kaj denove mallonge, kaj vi ne vidos min.”

Post foriro de Švejk la leŭtenanto Dub estis al ĉio ankoraŭ tiel idiota, ke li atentigis soldatojn pri forpafita aŭstra aeroplano, sur kies metala lameno estis klare gravurite “Viena Nova Urbo.”

“Tiun ni forpafis al la rusoj ĉe Lvov,” diris la leŭtenanto Dub. Tiujn ĉi vortojn ekaŭdis la ĉefleŭtenanto Lukáš, kiu proksimiĝis kaj laŭte aldonis: “Ĉe kio ambaŭ rusaj pilotoj brulmortis.”

Poste li senvorte iris pluen, ekpensinte, ke la leŭtenanto Dub estas bruto.

Malantaŭ aliaj vagonoj li renkontiĝis kun Švejk kaj klopodis lin eviti, ĉar sur la vizaĝo de Švejk ĉe ekvido de la ĉefleŭtenanto Lukáš vidiĝis, ke tiu viro havas sur la koro multe da tio, kion li volas al li diri.

Švejk iris rekte al li: “Obee mi raportas, kompania kuriero Švejk petas pluajn ordonojn. Obee mi raportas, sinjoro ĉefleŭtenanto, ke mi vin jam serĉis en la stabvagono.”

“Aŭdu, Švejk,” diris la ĉefleŭtenanto Lukáš per tute forpelanta kaj malamika tono. “Ĉu vi scias, kia estas via nomo? Ĉu vi jam forgesis, kiel mi vin nomis?”

“Obee mi raportas, sinjoro ĉefleŭtenanto, ke tian aferon mi ne forgesis, ĉar mi ne estas unujara volontulo Fera. Tiam, ankoraŭ antaŭ la milito, ni servis en la kazerno en Karlín kaj tie estis kolonelo laŭnome Fliedler von Bumerang aŭ tiel similje.”

La ĉefleŭtenanto Lukáš senintence ekridetis al tiu “similje” kaj Švejk rakontis plu: “Obee mi raportas, sinjoro ĉefleŭtenanto, ke tiu nia kolonelo havis duonon de via alto, portis plenbarbon kiel la arkiduko Lobkowitz, tiel ke li aspektis kiel simio, kaj kiam li ekscitiĝis, li saltis duoble pli alten ol li mem mezuris, tiel ke ni nomis lin kaŭĉuka maljunulaĉo. Tiame estis la unuan de majo, ni havis batalpretecon kaj vespere antaŭ tio li kondukis al ni sur la korto longan parolon, ke tial ni ĉiuj devas resti morgaŭ en la kazerno kaj ne moviĝi de tie, por ke ni povu laŭ la plej supera ordono, en okazo de bezono, mortpafi tiun tutan socialistan bandon. Tial ankaŭ soldato, kiu havas hodiaŭ permeson veni post la dormosignalo, ne revenos en la kazernon kaj plilongigos al si tion ĝis la sekvanta tago, tiu ke faris ŝtatperfidon, ĉar kiam estos salvoj, tia ebriega ulo trafos eĉ ne unu homon, kaj eĉ, li pafos en aeron. Do, la unujarulo Fera revenis en la ĉambron kaj diras, ke la kaŭĉuka maljunulaĉo havis tamen nur bonan ideon. Tio estas ja entute vero, morgaŭ ja oni enlasos neniun en la kazernon, do plej bone estas tute ne veni, kaj, obee mi raportas, sinjoro ĉefleŭtenanto, li tion ankaŭ tute senhezite realigis. Sed tiu kolonelo Fliedler, tiu estis tia mizera bestio, dio donu al li ĉielon, ke la sekvantan tagon li paŝis tra Prago kaj serĉis iun, kiu de nia regimento aŭdacis eliri el la kazerno, kaj ie ĉe la Polva Turo li feliĉe renkontis tiun Fera kaj tuj al li tondris: ‘Mi montri al vi, mi inŝtrui, mi duople al vi dolĉigi!’ Li diris al li ankoraŭ pli da tio, kunprenis lin en la kazernon kaj dum la tuta vojo diris al li diverson malbelan, minacan kaj senĉese lin demandis, kia estas lia nomo. ‘Fera, Fera, vi pagi pro tio, mi ĵoji, ke kapti, mi montri al vi unua maja. Fera, Fera, vi esti mija, malliberigi, bona malliberigi!’ Por Fera estis ĉio tio jam tute egala. Kiel ili iris tiel tra Poříč, laŭlonge de ‘Ĉe Rozvařil’, Fera saltis en traveturejon, perdiĝis al li en trapasejo kaj malebligis al la kaŭĉuka maljunulaĉo tiun grandan ĝojon, kiam tiu sidigos lin en malliberejon. La kolonelon tiom ekscitis, ke Fera al li fuĝis, ke en furiozo li forgesis, kia estas la nomo de tiu lia deliktulo, li intermiksis tion kaj kiam li venis en la kazernon, li komencis salti ĝisplafone, la plafono estis malalte, kaj tiu, kiu havis deĵoron ĉe la bataliono, miris, kial la maljunulaĉo subite parolas per kripligita ĉeĥa lingvo kaj krias: ‘Kupra maliberigi, Kupra nje malliberigi, Plumba maliberigi, Stana maliberigi!’ Kaj tiel ĉi la maljunulaĉo turmentis de tago al tago kaj senĉese demandis, ĉu oni jam kaptis Kupran, Plumban kaj Stanan, kaj li ankaŭ igis vicordigi la tutan regimenton, sed Feran, pri kiu tio ĝenerale sciiĝis, oni jam lokis al malsanulĉambro, ĉar li estis dentista teknikisto. Foje en la gastejo ‘Ĉe Bucek’ soldato de nia regimento mortpikis dragonon, kiu entrudiĝis al lia ulino, kaj tiam oni starigis nin en kvadraton, devis eliri ĉiuj, ankaŭ malsanuloj, kiu estis tre malsana, tiun subtenis du viroj. Do ankaŭ tio ne helpis, Fera devis eliri sur korton kaj tie oni legis al ni regimentan ordonon proksimume en tiu senco, ke ankaŭ dragonoj estas soldatoj kaj estas malpermesite ilin trapikadi, ĉar ili estas niaj kamaradoj en la milito. Certa unujarulo tion tradukis kaj nia kolonelo rigardis kiel tigro. Unue li laŭris la frontvicon, poste iris malantaŭen, ĉirkaŭiris la kvadraton kaj subite ekvidis Feran, kiu estis alta kiel monto, tiel ke, sinjoro ĉefleŭtenanto, estis tio terure komika, kiam la kolonelo altrenis lin en mezon de la kvadrato. La unujarulo ĉesis traduki kaj nia kolonelo komencis salti antaŭ Fera kiel hundo atakanta ĉevalon kaj ĉe tio li kriegis: ‘Do, vi mi ne malaperi, vi mi iri nenjen fuĵi, nun vi denofe diri ke vi Fera, kaj mi ĉjam diri Kupra, Stana, Plumba, li esti Fera kaj tia bastarto esti Fera, mi inŝtrui vin Plumba, Stana, Kupra, vi bruto, vi porko, vi Fera!’ Poste li ŝarĝis lin pro tio per unumonata malliberigo, sed proksimume post dek kvar tagoj kaptis lin dentodoloro kaj li rememoris, ke Fera estas dentista teknikisto, li igis lin do alkonduki el malliberejo en la malsanulĉambron kaj volis lasi elŝiri al si de li denton kaj Fera ŝiris ĝin al li proksimume duonhoron, tiel ke la maljunulaĉon oni eble trifoje rekonsciigis, sed la maljunulaĉo iel malsovaĝiĝis kaj pardonis al Fera tiujn restantajn dek kvar tagojn. Tiel tio do estas, sinjoro ĉefleŭtenanto, se superulo forgesas nomon de sia subulo, sed devo de la subulo estas neniam forgesi nomon de sia superulo, kiel diris al ni ĉiam ĝuste tiu sinjoro kolonelo, ke ni ne forgesos eĉ post jaroj, ke ni iam havis kolonelon Fliedler. — Ĉu ne estis tio eble tro longa, sinjoro ĉefleŭtenanto?”