Вужык. Голуб на плячы. Дак
- Автор: Бароўскі Анатоль
- Год: 2012
- Язык: белорусский
- Год: Палесдрук
- Жанр: Современная русская и зарубежная проза
Электронная книга - «Вужык. Голуб на плячы. Дак». Краткое содержание книги:
Як казаў ваш ліцвінскі класік Сваяк: “Заўсёды развітвайцеся назаўжды, хаця пакідаеце каханых хоць на адно імгненне…”
Мне прыходзілася толькі маўчаць, як загадаў ці папрасіў мой сябар.
Я глядзеў неадрыўна яму ў вочы, лавіў хвалі дабрыні і пяшчоты, што зыходзілі ад яго, хаця то ўжо былі не хвалі, а языкі полымя, якое гарэла штодня, і не спальвала, а толькі сагравала мяне, прыдавала сілы. Мусіць жа, сам Бог паслаў мне яго, каб я выжыў, каб не стаў бамжом ці прапойцам, ці – яшчэ горш – злачынцам у сваёй вымушанай эміграцыі, калі абставіны выпхнулі мяне з маёй радзімы, ад чаго боль мой патроіўся. Бо боль на адлегласці – нашмат большы, невымяральны нават.
– Слухай сюды, Антон сан, – разліваў сябар па келіхах мандарынавы сок, – што я табе сказаць хачу. Падрыхтаваў я для цябе два падаруначкі. Недарагія. Каб не думаў, што я адкупіцца хачу. Ні ў якім разе. Дык вось, першы мой падарунак – дзоры. Не ведаеш, што гэта такое? Дзоры – мяккі абутак японцаў. Па вашаму – тапкі, ходнікі, пасталы. Яны вельмі танныя, недарагія ў параўнанні з іншымі прадметамі абутку...
Саяма дастаў іх аднекуль з-пад стала і паклаў побач на драўлянае крэсла:
– Вось яны. Акурат па тваіх нагах. Такі фасон можна купіць за паўіены ў любой японскай краме, але такія, як гэтыя, ты не купіш нідзе. І ні за якія грошы.
– І чым жа яны адметныя? – асмеліўся пацікавіцца, бо ведаў, што прыйшла пара і мне ўставіць свае тры грошыкі.
– Чым? А тым, што ты іх на ногі не насоўвай кожны дзень. Не адпачывай, як Шэрлак Холмс, вечарамі каля каміна. Насі з сабой, абуеш толькі ў самым крытычным выпадку – калі будзе невыносна цяжка, ці калі надарыцца безвыходная сітуацыя, у якой ужо ніхто і нішто памагчы не здолее…
– Хочаш аблегчыць мне жыццё? – па-дурному пракукарэкаў, але Саяма не пакрыўдзіўся на маю заўвагу, нават і вокам не міргануў.
– Я толькі даю табе магчымасць абысці дурную сітуацыю. Слухай, – нечакана ён перабіў і самога сябе, – а давай закажам тэмпуры, бо я чамусьці не магу наесціся. Гэта рыба, смажаная у цесце. Наш нацыянальны наедак.
– Давай. І я з’ем. І я не магу наесціся – як быццам мы галадалі з табой цэлы год.
Калі афіцыянтка прынесла нам смажаную рыбу, калі ветла нахілілася гнуткім станікам над сталом і пажадала нам смачна есці, Саяма сказаў:
– Дзоры – рэч карысная і неабходная. Табе – тым больш. Бо там у цябе, на радзіме, ідзе ўдушэнне святла і розуму. Ты ж адчуваеш абсурднасць і злачыннасць усяго, але нічога парабіць не можаш, каб спыніць рабаванне і вэрхал ведзьмаў… Таму памажы сабе сам, памажы краіне сваёй…
– Дзякую. І не толькі ад мяне.
– Першыя, даруй, разумныя словы, – заўсміхаўся Саяма, і яго вочы яшчэ больш звузіліся, сталі як шчылінкі, у якія прасвечвалася ранішняе сонца.
Я яшчэ раз падзякаваў.
– А цяпер другі падаруначак, Антон сан. Ён маленечкі-маленечкі, як карабок сярнічак. Ён і выглядае як карабок запалак. Але калі ты ссунеш пальцам верхнюю пласцінку, то ўбачыш кнопачкі з літарамі і лічбамі. Гэта – радыётэлефон. Ты ж павінен са мной трымаць сувязь? Павінен. Ты можаш мне званіць у любы час – сярод ночы і днём, – і я табе адкажу. Калі ж мяне не будзе, альбо пільна буду заняты – адкажа нехта іншы, мо і мой электронны сакратар.
– Дык я ж і мовы толкам вашай не ведаю.
– А тое і не трэба. Калі ж ты будзеш гаварыць са мною, то на сваёй, а словы аўтаматычна перакладуцца на мову той краіны, куды будзеш званіць. Не верыш? Можаш праверыць. Можаш пазваніць сакратару Біла Клінтана альбо Моніцы Левінскі і спытаць, дзе ў дадзены момант Біл.
– Не можа такога быць!
– Можа. Усё можа быць. Нават можаш набраць нумар тэлефона тваёй Яніны. Яна адкажа табе.
Я акругліў вочы, не верыў, а калі і верыў, дык не ведаў, якім павінна быць маё здзіўленне. А ён смяяўся з маёй недасведчанасці.
– Дык я ж нават яе і нумара не ведаю! – крычу я роспачна, тым самым даказваючы, што бязглудзіцу неймаверную нясу, а ён пасміхваецца з мяне, радуецца, што мне да спадобы такі падаруначак. – І ты пра тое ведаеш, Саяма сан!
Ён націснуў некалькі кнопачак з лічбамі, паклаў карабок перада мною на стале, прыўзняў матавую пласцінку, на якой бегалі-міргалі лічбы, шукаючы неабходныя, з мільёнаў нумароў выбіралі адзін, прызначаны для Яніны…
У мяне ўсё пахаладзела усярэдзіне – на экране высвецілася яна, Яніна і яе нумар тэлефона. Бачыў, як яна здзіўлена ўзяла слухаўку, паднесла да вуха:
– Алё! Алё, я вас слухаю, гаварыце!
А ў мяне адняўся язык. Як змярцвеў. Як анямеў.
Яніна як бы што зразумела, адчула, дыхала ў слухаўку і чакала ўсё ж такі пачуць маўклівага абанента.