Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito
- Автор: Гашек Ярослав
- Год: 2009
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Vladimír Váňa
- Жанр: Юмористическая проза
Электронная книга - «Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito». Краткое содержание книги:
La generalo diris tion kun certeco, kiu signifis, ke estas jam proksimume la dekunua horo nokte, la vespermanĝon oni rajtis ricevi je la sesa horo, kiel li jam pli frue rimarkis, tiel ke restas nenio alia ol reteni la trajnon dum nokto kaj tago ĝis la sesa horo vespere, por ke oni ricevu gulaŝon kun terpomoj.
“Ekzistas nenio pli malbona,” li diris ege serioze, “ol ĉe transveturigado de soldataroj en la milito forgesi ilin provizi. Mia devo estas ekscii la veron, kia situacio propre regas en la kancelario de la stacia komandantaro. Ĉar, sinjoroj, en kelkaj okazoj kulpas la komandantoj de trupunuoj mem. Ĉe inspekto en la stacio Subotica sur la sudbosnia fervojlinio mi konstatis, ke ses trupunuoj ne ricevis vespermanĝon, ĉar la komandantoj de tiuj unuoj forgesis ĝin peti. Sesfoje oni kuiris en la stacio gulaŝon kun terpomoj kaj neniu ĝin petis. Oni tion elverŝis sur amasojn. Estis tio, sinjoroj, vera kontraŭfrosta ŝirmkavo por terpomoj kun gulaŝo, kaj je tri stacioj pli malproksime soldatoj el trupunuoj, kiuj traveturis laŭlonge de tiuj amasoj da gulaŝo en Subotica, almozpetis en la stacidomo pecon da pano. Ĉi tie, kiel vi vidas, ne kulpis la armea administrantaro.”
Li plenforte eksvingis la manon: “La komandantoj de trupunuoj ne plenumis siajn devojn. Ni iru en la kancelarion.”
Ili lin sekvis, meditante pri tio, kial ĉiuj generaloj freneziĝis.
En la stacia komandejo malkaŝiĝis, ke pri gulaŝo oni scias vere nenion. Estas vero, ekzistis decido kuiri ĝin ĉi tie hodiaŭ por ĉiuj trupunuoj, kiuj traveturas, sed poste venis ordono dekalkuli en interna kalkulado pri provizado de la soldataroj po sepdek du heleroj pro ĉiu soldato, tiel ke ĉiu traveturanta trupunuo havas al sia bono sepdek du helerojn pro ĉiu viro, kiujn ĝi ricevos de sia intendantaro cele de elpago ĉe la plej proksima disdonado de soldo. Koncerne panon, la viraro ricevos en la stacio Watiana po duono de panbulo por ĉiu.
La komandanto de proviza trupo ne timis. Li diris al la generalo rekte en la okulojn, ke ordonoj ŝanĝas sin ĉiuhore. Iam li havas preparita manĝon por trupunuoj. Sed alveturas sanitara trajno, montras pli superan ordonon kaj estas fino, la trupunuo staras antaŭ problemo de malplenaj kaldronoj.
La generalo konsente kapjesis kaj rimarkis, ke la situacio nepre pliboniĝas, komence de la milito estis multe pli malbone. Ĉio ne funkcias tuj, al tio nepre necesas spertoj, praktiko. Teorio fakte bremsas praktikon. Ju pli longe daŭros la milito, des pli granda ordo estos en ĉio.
“Mi povas doni al vi praktikan ekzemplon,” li diris kun ega ĝuo, ke li malkaŝis ion eminentan; “trupunuoj traveturantaj antaŭ du tagoj la stacion Hatvan ne ricevis panon, kaj vi ĝin tie morgaŭ ricevos. Ni iru nun en la stacian restoracion.”
En la stacia restoracio sinjoro generalo denove komencis paroli pri latrino kaj kiel nebele tio aspektas, se ĉie sur reloj estas kaktoformaj ekskrementoj. Li manĝis ĉe tio bifstekon kaj al ĉiuj ŝajnis, ke ‘kakto’ renversiĝas al li en la faŭko.
Al latrinoj li donis tian emfazon, kvazaŭ de ili dependus la venko de la monarkio.
Rilate al nove estiĝinta situacio koncerne Italion li proklamis, ke ĝuste en latrinoj de nia soldataro kuŝas nia nedubebla avantaĝo en la itala kampanjo.
La venko de Aŭstrio rampis el latrino.
Por sinjoro generalo ĉio estis ege simpla. La vojo al la milita gloro kondukis laŭ la recepto: je la sesa horo vespere la soldataro ricevos gulaŝon kun terpomoj, duonhoron post la oka ĝi kakas en latrino kaj je la naŭa iras dormi. Antaŭ tia soldataro la malamiko fuĝas kun teruro.
La generalmajoro ekpensis, ekbruligis al si fajnan cigaron kaj longe, longege rigardis la plafonon. Li rememoris, kion ankoraŭ diri, se li jam estas ĉi tie, kaj pri kio instrui la oficirojn de la trupunuo.
“La kerno de via bataliono estas sana,” li diris subite, kiam ĉiuj atendis, ke li plu rigardos la plafonon kaj silentos, “via etato estas en plena ordo. Tiu viro, kun kiu mi parolis, donas per sia rekteco kaj soldata konduto la plej bonajn esperojn por la tuta bataliono, ke ĝi batiĝos ĝis la lasta guto de la sango.”
Li silentiĝis kaj denove rigardis la plafonon, alpremita al seĝoapogilo, kaj poste daŭrigis en tiu ĉi pozicio, ĉe kio sole la leŭtenanto Dub sub instinkto de sia sklaveca animo rigardis kun li la plafonon: “Sed via bataliono bezonas tion, ke ĝiaj faroj ne estu forgesitaj. Batalionoj de via brigado havas jam sian historion, en kiu via bataliono devas daŭrigi. Kaj ĝuste al vi mankas viro, kiu farus precizajn registrojn kaj verkus la historion de la bataliono. Al li devas konduki ĉiuj fadenoj, kion kiu kompanio de la bataliono faris. Tio devas esti inteligenta homo, ne bruto, ne bovino. Sinjoro kapitano, ĉe la bataliono vi devas nomumi batalionan kronikiston.”
Poste li ekrigardis survandan horloĝon, kies montriletoj memorigis al la tuta dormema kompanio, ke estas jam tempo por disiri.
La generalo havis sur la trako sian inspektan trajnon kaj petis sinjorojn, ke ili iru lin akompani al lia dormovagono.
La komandanto de la stacio ekĝemis. La generalo ne rememoris, ke li pagu por bifsteko kaj botelo da vino. Li devas pagi tion denove mem. Ĉiutage estas kelke da tiaj vizitoj. Jam tio kostis du vagonojn da fojno, kiujn li igis fortreni sur senelirejan trakon kaj kiujn li vendis al la firmao Löwenstein, la armea liveranto de fojno, kiel oni vendas sekalon sur kampo. La armeo reaĉetis de la firmao tiujn du vagonojn, sed li lasis ilin tie por ĉiu okazo plu stari. Eble li iam devos denove ilin vendi al la firmao Löwenstein.
Sed kompense ĉiuj armeaj inspektantoj, traveturantaj tiun ĉi ĉefan stacion en Budapesto, proklamis, ke tie ĉe la komandanto de la stacio oni bone trinkas kaj manĝas.
Matene la trajno ankoraŭ staris en la stacio, estis veksignalo, la soldatoj lavis sin ĉe pumpiloj el gameloj, la generalo kun sia trajno ankoraŭ ne forveturis kaj iris persone kontroli latrinojn, kien oni paŝis laŭ bataliona tagordono de la kapitano Ságner: “Po taĉmentoj sub komando de la taĉmentestroj,” por ke sinjoro generalo havu ĝojon. Por ke la ĝojon havu ankaŭ la leŭtenanto Dub, la kapitano Ságner al li sciigis, ke la leŭtenanto havas hodiaŭ kontrolon.
La leŭtenanto Dub kontrolis do latrinojn.
Longa etendiĝanta latrinaro je du vicoj enprenis du taĉmentojn de unu kompanio.
Kaj nun la soldatoj bele unu apud la alia kalkansidis super fosaĵoj sen argilo, kiel hirundoj sur telegrafaj dratoj, kiam ili aŭtune sin preparas por la vojaĝo al Afriko.
Ĉe ĉiu gapis la genuoj el sub la mallevita pantalono, ĉiu havis la soldatzonon ĉirkaŭ la kolo, kvazaŭ li volus ĉiumomente sin pendumi kaj atendus ian komandon.
Sed en tio kompreneble vidiĝis fera soldata disciplino, organiziteco.
Sur la maldekstra alo sidis Švejk, kiu ĉi tien almiksiĝis kaj kun intereso legis paĝopeceton, elŝiritan el dio scias kia romano de Roza Jesenská[260]:
Kiam li deturnis la okulojn de la paperpeceto, li senvole ekrigardis al elirejo de latrinoj kaj ekmiris. Tie en plena parado staris sinjoro generalmajoro de la hieraŭa nokto kun sia adjutanto kaj apud ili la leŭtenanto Dub, fervore ion al ili rakontante.
260
(1863-1940), konata ĉeĥa poetino kaj verkistino.