Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito
- Автор: Гашек Ярослав
- Год: 2009
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Vladimír Váňa
- Жанр: Юмористическая проза
Электронная книга - «Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito». Краткое содержание книги:
Kaj la idiota leŭtenanto Dub solene aldonis: “…Sangon kaj vivon por Habsburgoj! Por la tuta, unueca, granda Aŭstrio!”…
Li silentiĝis kaj ŝajne atendis, ke ankaŭ la ceteraj en la stabvagono parolos pri la nove estiĝinta situacio kaj li ankoraŭfoje al ili pruvos, ke li sciis tion jam antaŭ kvin jaroj, kiel Italio foje kondutos al sia aliancano. Sed li tute seniluziiĝis, ĉar la kapitano Ságner, al kiu la bataliona kuriero Matušič alportis el la stacidomo vesperan eldonon de ‘Pester Lloyd’, diris, rigardante en la ĵurnalon: “Jen vidu, tiu aktorino Weiner, kiun ni vidis gaste ludi en Bruck, ludis ĉi tie hieraŭ sur sceno de la Malgranda teatro.”
Per tio en la stabvagono finiĝis la interparolo pri Italio…
Krom tiuj, kiuj sidis malantaŭe, la bataliona kuriero Matušič kaj la servosoldato de la kapitano Ságner Batzer rigardis la militon kontraŭ Italio el pure praktika vidpunkto, ĉar iam antaŭ longaj jaroj, ankoraŭ dum la aktiva soldatservo, ambaŭ partoprenis manovrojn en suda Tirolo.
“Tio estos peno grimpi sur tiujn montetojn,” diris Batzer, “la kapitano Ságner havas kvanton da kofroj. Mi devenas de montaro, sed tio estas io tute alia, se la homo prenas fusilon sub mantelon kaj iras elserĉi ian leporon en la bienaro de la princo Schwarzenberg.”
“Scie, se oni ĵetos nin suben en Italion. Al mi tio ankaŭ ne plaĉus, kuregi trans montetojn kaj glaciblokojn kun ordonoj. Krom tio tiu voraĵo tie sube, nur polento kaj oleo,” diris Matušič malgaje.
“Kaj kial oni ne puŝus nin ĝuste en tiun montaron,” ekscitiĝis Batzer, “nia regimento estis jam en Serbio, Karpatoj, mi jam trenis kofrojn de sinjoro kapitano trans montojn, jam dufoje mi ilin perdis; foje en Serbio, la alian fojon en Karpatoj, en tia ĥaoso, kaj povas esti, ke la trian fojon atendas min tio ĉe la itala limo, kaj koncerne la voraĵon tie sube…” Li forkraĉis. Li alsidiĝis intime pli proksimen al Matušič: “Ĉu vi scias, ke ĉe ni en Kašperské Hory ni preparas tiajn etajn knedbuletojn el dispremitaj nekuiritaj terpomoj, tiujn oni kuiras, trempas en diskirlita ovo, surŝutas per raspita bulko kaj poste rostas sur lardo.” La lastan vorton li diris per mistere solena voĉo.
“Kaj la plej bongustaj ili estas kun saŭrkraŭto,” li aldonis melankolie, “makaronioj kompare kun ili konvenas por latrino.”
Per tio ankaŭ ĉi tie finiĝis la interparolo pri Italio…
Ĉar la trajno staris en la fervoja stacio jam pli ol du horojn, en la ceteraj vagonoj oni diris unuvoĉe, ke la trajnon oni ŝajne turnos kaj sendos al Italio.
Tion atestis ankaŭ la fakto, ke intertempe okazis strangaj aferoj koncerne la trajnon. Oni denove elpelis la viraron el vagonoj, venis sanitara inspektantaro kun desinfekta korpuso kaj ĉiujn vagoninternaĵojn surŝprucigis per krezolo, kio estis akceptita, ĉefe en vagonoj kie oni veturigis provizojn da soldatpano, kun granda malplaĉo.
Sed ordono estas ordono, sanitara komisiono eldonis ordonon desinfekti ĉiujn vagonojn de la trajno 728, tial oni tute trankvile surŝprucigis amasojn da soldatpano kaj sakojn kun rizo per krezolo. Laŭ tio ja eblis jam ekkoni, ke okazas io neordinara.
Poste oni enpelis tion ĉion reen en vagonojn kaj post duonhoro elpelis ĉion denove eksteren, ĉar la trajnon venis trarigardi ege maljuna generalo, tiel ke al Švejk tuj venis en la menson tute natura nomo por la maljuna sinjoro. Starante malantaŭe post la fronta vico, li rimarkis al la ĉefserĝentokontisto Vaněk: “Tio estas ŝrumpuleto.”
Kaj la maljuna generalo plu promenis antaŭ la fronta vico, akompanata de la kapitano Ságner, haltis antaŭ juna soldato por iel entuziasmigi la tutan viraron, kaj demandis lin, de kie li estas, kiom da jaroj li aĝas kaj ĉu li havas poŝhorloĝon. La soldato unu poŝhorloĝon havis, sed opiniante, ke de la maljuna sinjoro li ricevos ankoraŭ unu, li respondis, ke li havas neniun, al kio la grandaĝa ŝrumpuleto-generalo diris kun la sama idiota rideto, kiel tion faris la imperiestro Francisko Jozefo, kiam tiu ie en urboj alparolis urbestrojn: “Tiel estas bone, tiel estas bone,” post kio li honorigis per alparolo apude starantan kaporalon, kiun li demandis, ĉu lia edzino estas sana.
“Obee mi raportas,” kriegis la kaporalo, “ke mi ne estas edziĝinta,” al kio la generalo kun sia korfavora rideto denove diris la sian: “Tiel estas bone, tiel estas bone.”
Poste la generalo en sia maljunula reinfaniĝo petis la kapitanon Ságner, ke tiu al li montru, kiel la soldatoj mem kalkuldividas sin en parvicon, kaj jam post momento sonis: “Unua - dua, unua - dua, unua - dua.”
Tion la generalo-ŝrumpuleto ege ŝatis. Li havis hejme eĉ du servosoldatojn, kiujn li starigis antaŭ sin kaj tiuj mem devis kalkuli: “Unua - dua, unua - dua…”
Aŭstrio havis amason da tiaj generaloj.
Kiam do la parado feliĉe finiĝis, ĉe kio la generalo ne ŝparis laŭdojn antaŭ la kapitano Ságner, oni permesis al la viraro moviĝi en la limoj de la stacio, ĉar venis sciigo, ke oni veturos nur ankoraŭ post tri horoj.
La viraro do promenis ĉirkaŭe kaj gapis, ĉar en fervojaj stacioj ordinare estas sufiĉe da rigardantaro, kaj iu soldato tie aŭ alie tamen nur elalmozis al si cigaredon.
Vidiĝis, ke iama entuziasmo, respeguliĝanta en glora bonvenigado de soldatunuoj en fervojaj stacioj, jam ege malgrandiĝis kaj sinkis ĝis almozado.
Al la kapitano Ságner venis delegitaro de la ‘Societo por bonvenigado de herooj’, konsistanta el du terure kadukaj damoj, kiuj transdonis donaceton apartenantan al la bataliono, nome dudek skatoletojn da bonodoraj buŝpasteloj, reklamon de budapesta sukeraĵfabriko. La skatoletoj da bonodoraj buŝpasteloj estis bele faritaj el lado, sur la kovrileto estis desegnita hungara honvedo, kiu premas la manon al aŭstra miliciano, kaj super ili brilas la krono de sankta Stefano. Ĉirkaŭe vidiĝis germana kaj hungara surskribo: “Por la imperiestro, Dio kaj la patrujo.”
La sukeraĵfabriko estis tiel lojala, ke ĝi preferis la imperiestron antaŭ sinjoro dio.
Ĉiu skatoleto enhavis okdek pastelojn, tiel ke al ĉiuj tri viroj apartenis entute proksimume kvin pasteloj. Krom tio la zorgoelĉerpitaj, kadukaj damoj alportis grandan paketon da du presitaj preĝoj, verkitaj de budapesta ĉefepiskopo Géza de Szatmár-Budafal. Ili estis germanaj-hungaraj kaj enhavis la plej teruran malbenon al ĉiuj malamikoj. Tiuj ĉi preĝetoj estis verkitaj tiel pasie, ke ĉe la fino mankis tie nur la energia hungara: “Baszom a Kristus Marját!”
Laŭ la respektinda ĉefepiskopo la korfavora dio dishaku rusojn, anglojn, serbojn, francojn, japanojn je nudeloj kaj en paprikitan gulaŝon. La korfavora dio banu sin en la sango de la malamikoj kaj buĉu tion ĉion, kiel tion faris la krudulo Herodo al Bet-Leĥemaj infanoj.
La reverinda budapesta ĉefepiskopo uzis en siaj preĝetoj ekzemple tiujn ĉi belajn frazojn: “Dio benu viajn bajonetojn, ke ili profunde penetru en la ventron de viaj malamikoj. La plej justa Disinjoro direktu la artilerian fajron super la kapojn de malamikaj staboj. La kompatema Dio aranĝu, ke ĉiuj malamikoj sufokiĝu per sia propra sango el vundoj, kiujn vi al ili faros!”
Tial necesas ankoraŭfoje ripeti, ke al tiuj ĉi preĝetoj mankis fine nenio alia ol tiu: “Baszom a Kristus Marját!”
Kiam ambaŭ damoj ĉion tion transdonis, ili esprimis al la kapitano Ságner senesperan deziron, ĉu ili ne povus ĉeesti la disdonadon de donacetoj. Unu el ili aŭdacis eĉ mencii, ke ĉe tiu okazo ŝi povus ekparoli al la soldatoj, kiujn ŝi ne nomis alie ol “niaj bravaj feldgrizuloj[258]”.
258
“feld”: el la germana Feld = kampo, batalkampo (kp. ekz. feldmarŝalo). “Felde griza” estis ofica indiko por koloro de fronta uniformo, kiun portis aŭstraj infanterianoj (koloro de kampa grizo).