Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito
- Автор: Гашек Ярослав
- Год: 2009
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Vladimír Váňa
- Жанр: Юмористическая проза
Электронная книга - «Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito». Краткое содержание книги:
Ambaŭ mienis terure ofendite, kiam la kapitano Ságner rifuzis ilian peton. La donacoj iris provizore en vagonon, en kiu estis la magazeno. La honorindaj damoj laŭiris vicon da soldatoj kaj unu el ili ne forgesis ĉe tiu okazo manfrapeti barban soldaton sur la vango. Estis tio Šimek el Budějovice, kiu, sciante nenion pri la nobla tasko de tiuj damoj, diris post ilia foriro al siaj kolegoj: “Tiuj publikulinoj estas ĉi tie ja arogantaj! Se tia simio aspektus almenaŭ kiel el tiu ĉi mondo, sed estas tio kiel cikonio, la homo vidas nenion krom tiuj piedaĉoj kaj mienas tio kiel ĉe martirigo de Kristo, kaj tia maljuna harpio ankoraŭ volas komenci al si ion kun soldatoj.”
En la fervoja stacio estis tre vigle. La okazaĵo kun italoj kaŭzis ĉi tie certan panikon, ĉar estis retenitaj du trajnoj kun artilerio kaj senditaj en Stirion. Staris ĉi tie ankaŭ trajno kun bosnianoj, kiu pro iaj nekonataj kaŭzoj atendis ĉi tie jam du tagojn, estis tute forgesita kaj perdita. La bosnianoj jam du tagojn ne ricevis manĝon kaj iradis almozpeti panon en la budapesta Nova Urbo. Oni aŭdis ankaŭ nenion alian ol ekscititan parolon de forgesitaj, vivece gestantaj bosnianoj, kiuj senĉese kriis: “Fikiviandion — fikivianpsikon, fikivianpanjon.”
Poste la naŭdekunua infanteria regimento estis denove kunpelita kaj okupis la lokon en siaj vagonoj. Sed post momento la bataliona kuriero Matušič revenis de la stacia komandejo kun sciigo, ke oni veturos nur post tri horoj. Tial la denove kunvokita viraro estis ellasita el vagonoj. Tuŝapude antaŭ la forveturo de la trajno eniris la stabvagonon tre ekscitita leŭtenanto Dub kaj petis la kapitanon Ságner, ke tiu senprokraste igu malliberigi Švejkon. La leŭtenanto Dub, malnova konata denuncanto en sia agadejo kiel gimnazia profesoro, tre ŝatis komenci interparolojn kun soldatoj, ĉe kio li esploris ilian konvinkon kaj samtempe serĉis la okazon por instrui ilin kaj klarigi al ili, kial ili batalas, pro kio ili batalas.
Dum sia rondiro li vidis malantaŭ la stacidomo ĉe stratlampo stari Švejkon, kiu kun intereso rigardis afiŝon de bonfara milita loterio. Tiu afiŝo bildigis, kiel aŭstra soldato alpikas embarasitan barban kozakon al muro.
La leŭtenanto Dub ekfrapetis la ŝultron de Švejk kaj demandis lin, kiel tio al li plaĉas.
“Obee mi raportas, sinjoro leŭtenanto,” respondis Švejk, “ke tio estas idiotaĵo. Mi vidis jam sufiĉe da idiotaj afiŝoj, sed tian bovaĵon mi ankoraŭ ne vidis.”
“Kio al vi en tio ne plaĉas?” demandis la leŭtenanto Dub.
“Al mi, sinjoro leŭtenanto, en tiu afiŝo ne plaĉas tio, kiel tiu soldato manipulas konfiditajn armilojn, li ja povas rompi tiun bajoneton je la muro, kaj krom tio estas tio tute superflua, oni lin pro tio punus, ĉar tiu ruso havas la manojn levitaj kaj kapitulacas. Li estas militkaptita kaj kaptitojn oni devas trakti dece, ĉar, kion fari, ankaŭ ili estas homoj.”
La leŭtenanto Dub plu esploris la pensojn de Švejk kaj demandis lin: “Vi do bedaŭras tiun ruson, ĉu?”
“Mi bedaŭras, sinjoro leŭtenanto, ambaŭ virojn, kaj tiun ruson, ĉar li estas trapikita, kaj tiun soldaton, ĉar li estus pro tio malliberigita. Li ja devis, sinjoro leŭtenanto, tiun bajoneton ĉe tio rompi, tio certas, tio ja aspektas kiel ŝtonmuro, kien li tion puŝegas, kaj ŝtalo estas facile rompebla. Foje, sinjoro leŭtenanto, ankoraŭ antaŭ la milito, dum aktiva soldatservo ni havis ĉe la kompanio certan sinjoron leŭtenanton. Eĉ hardita soldulo ne sciis esprimi sin tiel, kiel tiu sinjoro leŭtenanto. Sur ekzercejo li ĉiam al ni diris: ‘Se estas ’Atenton!‘, vi devas malfermegi la okulojn, kiel se virkato fekas en furaĝhakaĵon.’ Sed alie li estas tre bonkora homo. Foje ĉe la Kristnasko li ricevis frenezan ideon, aĉetis por la kompanio la tutan veturilon da kokosoj, kaj de tiu tempo mi scias, kiel rompiĝemaj estas bajonetoj. Duono da kompanio rompis siajn bajonetojn je tiuj kokosoj kaj nia subkolonelo igis la tutan kompanion malliberigi, tri monatojn ni havis malpermeson forlasi la kazernon, sinjoro leŭtenanto devis restadi en sia loĝejo…”
Koleriĝinta leŭtenato Dub ekrigardis la senzorgan vizaĝon de la brava soldato Švejk kaj ekscitite lin demandis: “Ĉu vi min konas?”
“Mi konas vin, sinjoro leŭtenanto.”
La leŭtenanto Dub ekrulis la okulojn kaj piedfrapis: “Mi diras al vi, ke vi min ankoraŭ ne konas.”
Švejk respondis denove kun tiu senzorga trankvilo, kvazaŭ li anoncus raporton: “Mi konas vin, sinjoro leŭtenanto, vi apartenas, obee mi raportas, al nia marŝbataliono.”
“Vi min ankoraŭ ne konas,” kriis la leŭtenanto Dub denove, “vi konas min eble de tiu bona flanko, sed kiam vi min ekkonos de tiu malbona flanko! Mi estas malbonkora, ne opiniu, mi aldevigos ĉiun ĝis ploro. Do, ĉu vi min konas, aŭ vi min ne konas?”
“Mi konas vin, sinjoro leŭtenanto.”
“Mi diras al vi la lastan fojon, ke vi min ne konas, azeno. Ĉu vi havas fratojn?”
“Obee mi raportas, sinjoro leŭtenanto, ke mi havas unu fraton.”
Rigardante la trankvilan, senzorgan vizaĝon de Švejk, la leŭtenanto Dub furioziĝis, kaj ne regante sin plu, ekvokis: “Tiu via frato estas ŝajne ankaŭ tia bruto kiel vi. Kio li estis?”
“Profesoro, sinjoro leŭtenanto. Li ankaŭ soldatservis kaj plenumis la oficiran ekzamenon.”
La leŭtenanto Dub ekrigardis Švejkon, kvazaŭ li volus lin trapiki. Švejk kun digna pripenso eltenis la malbonkoran rigardon de la leŭtenanto Dub, tiel ke la tuta interparolo inter li kaj la leŭtenanto provizore finiĝis per la vorto: “Formarŝi!”
Ĉiu iris sian vojon kaj ĉiu pensis la sian.
La leŭtenanto Dub pensis pri Švejk, ke li diros al sinjoro kapitano, ke tiu igu lin malliberigi, kaj Švejk pensis, ke li vidis jam multe da idiotaj oficiroj, sed tia, kia estas la leŭtenanto Dub, estas ĉe la regimento tamen nur raraĵo.
La leŭtenanto Dub, kiu precipe hodiaŭ ekintencis, ke li devas eduki soldatojn, trovis malantaŭ la stacidono novan viktimon. Estis tio du soldatoj de la regimento, sed de alia kompanio, kiuj tie en mallumo marĉandis per kripligita germanlingvo kun du ĉiesulinoj, vagantaj po tutaj dekduoj ĉirkaŭ la stacidomo.
La malproksimiĝanta Švejk aŭdis ankoraŭ tute klaran, akran voĉon de la leŭtenanto Dub: “Ĉu vi min konas?!…
Sed mi diras al vi, ke vi min ne konas!…
Sed kiam vi min ekkonos!…
Vi konas min eble de tiu bona flanko!…
Mi diras al vi, kiam vi min ekkonos de tiu malbona flanko!…
Mi aldevigos vin ĝis ploro, azenoj!…
Ĉu vi havas fratojn?…
Tiuj estas ŝajne ankaŭ tiaj brutoj kiel vi!… Kio ili estis?… Ke ĉe la trajnotrupo?… Nu bone… Memoru, ke vi estas soldatoj… Ĉu vi estas ĉeĥoj?… Ĉu vi scias, ke Palacký diris, ke se ne ekzistus Aŭstrio, ni devus ĝin krei[259]… Formarŝi…!”
Sed entute la rondiro de la leŭtenanto Dub ne havis pozitivan rezulton. Li haltigis ankoraŭ proksimume tri grupojn da soldatoj kaj lia eduka klopodo “aldevigi ĝis ploro” tute fiaskis. Estis tio tia homa materialo, forveturigata sur batalkampon, ke en la okuloj de ĉiu unuopulo la leŭtenanto Dub vidis, ke ĉiuj pensas pri li ion certe tre malagrablan. Lia fiereco estis ofendita kaj la rezulto de tio estis, ke antaŭ forveturo de la trajno li petis la kapitanon Ságner en la stabvagono, ke Švejk estu malliberigita. Li parolis ĉe tio, motivante la neceson izoli la bravan soldaton Švejk, pri tre stranga, aroganta konduto, ĉe kio sincerajn respondojn de Švejk al sia lasta demando li nomis melicaj rimarkoj. Se tio tiel ĉi daŭrigus, la oficiraro perdus en la okuloj de la viraro ĉian estimon, pri kio dubas certe neniu el sinjoroj oficiroj. Li mem ankoraŭ antaŭ la milito parolis pri tio kun sinjoro distriktestro, ke ĉiu superulo devas zorgi konservi super siaj subuloj certan aŭtoritaton.
259
la historiisto kaj politikisto Francisko Palacký pledis por tio, ke Aŭstri-Hungario ŝanĝiĝu al federacia ŝtato. Laŭ lia konvinko unuopaj nacioj (ĉeĥoj, aŭstroj, hungaroj, poloj ktp.) povas ekzisti nur en la kadro de la potenca Aŭstri-Hungario, kaj de tie devenas lia eldiro: “Se ne ekzistus Aŭstrio (=Aŭstri-Hungario), ni (=ĉeĥoj) devus ĝin krei.” Sed pli poste li konvinkiĝis, ke tiu ideo estas erara, kaj diris: “Ni (=ĉeĥoj) estis tie antaŭ Aŭstrio (=ni ekzistis antaŭ Aŭstri-Hungario), ni estos ankaŭ post ĝi” (=se ĝi ne ekzistos).