Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito
- Автор: Гашек Ярослав
- Год: 2009
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Vladimír Váňa
- Жанр: Юмористическая проза
Электронная книга - «Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito». Краткое содержание книги:
El la buŝo de la malfeliĉa Baloun iris eksteren ankaŭ pecetoj da staniola kovraĵo de la pasteĉo.
“Kiel vi vidas, sinjoro ĉefleŭtenanto,” diris Švejk, perdante nenion el sia spirita ekvilibro, “ĉiu tia forvorita pasteĉo eliras eksteren kiel oleo super akvon. Mi volis preni la kulpon sur min, kaj tiu idioto tiel ĉi sin malkaŝis. Li estas tute bonanima homo, sed li forvoros ĉion, kion oni al li konfidis. Mi konis ankaŭ tian homon. Li estis servisto en banko. Al tiu eblis konfidi milojn da kronoj; foje li maldeponis monon en alia banko, oni donis al li je mil kronoj pli kaj li redonis tion tuj surloke, sed sendi lin por kolviando je dek kvin krejceroj, li forvoris duonon da ĝi dumvoje. Li estis tiel avida je voraĵo, ke kiam oficistoj sendis lin por tripkolbasoj, li distranĉis ilin dumvoje per poŝotranĉilo kaj la truojn glufermis per angla plastro, kiu ĉe kvin tripkolbasoj kostis al li pli ol la tuta kolbaso.”
La ĉefleŭtenanto Lukáš ekĝemis kaj foriris.
“Ĉu vi bonvolas havi iajn ordonojn, sinjoro ĉefleŭtenanto?” vokis malantaŭ li Švejk, dum la malfeliĉa Baloun senĉese ŝovis al si fingron en la gorĝon.
La ĉefleŭtenanto Lukáš eksvingis la manon kaj iris al la proviza magazeno, ĉe kio venis al li en la menson stranga ideo, ke se soldatoj voras hepatajn pasteĉojn de siaj oficiroj, ke Aŭstrio ne povas venki.
Intertempe Švejk forkondukis Balounon al la alia flanko de la soldata trako. Ĉe tio li lin ĝojigis, ke ili iros kune en la urbon kaj alportos de tie al sinjoro ĉefleŭtenanto Debrecenajn kolbasetojn, ĉar nomo de tiu ĉi fumaĵista specialaĵo kunfandiĝis ĉe Švejk nature kun imago pri la ĉefurbo de la hungara regno.
“La trajno povus al ni forveturi,” lamentis Baloun, al kies nesatigebleco ligiĝis ankaŭ grandega avareco.
“Kiam oni veturas al la fronto,” proklamis Švejk, “oni neniam malfruiĝos, ĉar ĉiu trajno, kiu veturas al la fronto, tre bone pripensos, ĉu al la finstacio alveturigi nur duonon de la trupunuo. Cetere, mi komprenas vin bone, Baloun. Vi ne povas trovi la poŝon.”
Sed ili iris nenien, ĉar eksonis signalo por envagoniĝi. La viraro de unuopaj kompanioj revenis de la proviza magazeno al siaj vagonoj denove kun maplenaj manoj. Anstataŭ dek kvin dekagramoj da ementala fromaĝo, kies disdonon oni ĉi tie anoncis, ĉiu ricevis skatoleton da alumetoj kaj bildkarton, kiun eldonis komitato por militaj tomboj en Aŭstrio (Vieno XX/4, Canisius-strato). Anstataŭ dek kvin dekagramoj da ementala fromaĝo ĉiu havis en la mano bildeton de okcidentgalicia tombejo de soldatoj en Sedlisko kun monumento de kompatindaj milicianoj, pretigita de frontevitulo-skulptisto, unujara volontulo ĉefserĝento Scholc.
Ankaŭ ĉe la stabvagono regis neordinara emocio. La oficiroj de la marŝbataliono amasiĝis ĉirkaŭ la kapitano Ságner, kiu ekscitite ion al ili rakontis. Li ĵus revenis de la stacia komandejo kaj havis enmane tre konfidencan, veran telegramon de la brigada stabo, enhavoriĉan, kun instrukcioj kaj ordonoj, kiel konduti en tiu ĉi nova situacio, en kiu Aŭstrio troviĝis la 23an de majo 1915.
La brigado telefonis, ke Italio deklaris militon al AŭstriHungario[252].
Ankoraŭ en Bruck an der Leitha ĉe tagmanĝoj kaj vespermanĝoj en la oficira kazino oni parolis kun plena buŝo pri stranga agado kaj konduto de Italio, sed entute neniu atendis, ke plenumiĝos profetaj vortoj de tiu idiota kadeto Biegler, kiu foje ĉe vespermanĝo forpuŝis teleron kun makaronioj kaj proklamis: “Tiujn mi satmanĝos nur antaŭ pordegoj de Verona.”
La kapitano Ságner, trastudinte instrukciojn, ĵus ricevitajn de la brigado, igis trumpeti alarmsignalon.
Kiam amasiĝis la tuta viraro de la marŝbataliono, oni starigis ĝin en kvadraton kaj la kapitano Ságner legis al la viraro per neordinare nobla voĉo ordonon, senditan al li telegrafe de la brigado.
“Pro senekzempla perfido kaj avideco la itala reĝo forgesis siajn fratecajn devojn, per kiuj li estis ligita kiel aliancano de nia monarkio. Ekde eksplodo de la milito, en kiu estis lia devo starigi sin ĉe flanko de niaj bravaj soldataroj, la perfida itala reĝo ludis la rolon de maskita insidulo, kondukante kiel duvizaĝulo, konservante ĉe tio sekretan traktadon kun niaj malamikoj, kaj tiu ĉi perfido kulminis nokte de la 22a al la 23a de majo per militdeklaro al nia monarkio. Nia la plej supera komandanto estas konvinkita, ke niaj ĉiam kuraĝaj kaj gloraj soldataroj respondos al mizera perfido de la malfidela malamiko per tia bato, ke la perfidulo venos al la konvinko, kiel, komencinte malhoneste kaj perfide la militon, li mem sin pereigis. Ni firme fidas tion, ke kun la helpo de dio baldaŭ venos la tago, kiam italaj ebenaĵoj denove vidos venkinton de Santa Lucia, Vicenza, Novara, Custozza. Ni volas venki, devas venki kaj certe venkos!”
Poste estis la kutima “trifoje gloron!” kaj la soldataro, iom embarasita, denove eksidis en la trajno. Anstataŭ dek kvin dekagramoj da ementala fromaĝo ili havas sur la kolo la militon kontraŭ Italio.
En la vagono, kie sidis Švejk kun la ĉefserĝento-kontisto Vaněk, la telefonisto Chodounský, Baloun kaj la kuiristo Jurajda, ekis interesa interparolo pri interveno de Italio en la militon.
“En Táborská-strato en Prago estis ankaŭ tia afero,” komencis Švejk; “tie estis komercisto Hořejší, iom pli malproksime sur kontraŭa flanko de la strato havis sian butikon komercisto Pošmourný kaj inter ili ambaŭ estis legomvendisto Havlasa. Do, tiu komercisto Hořejší ricevis foje ideon kuniĝi kun la legomvendisto Havlasa kontraŭ la komercisto Pošmourný kaj komencis kun li trakti, ke ili povus kunigi tiujn du butikojn sub unu firmao: ‘Hořejší kaj Havlasa’. Sed tiu legomvendisto Havlasa iris al la komercisto Pošmourný kaj diras al li, ke Hořejší donas al li mil ducent kronojn por tiu lia legomvendista butiko kaj volas, ke li, Havlasa, faru kun li kompanion. Sed se Pošmourný donos al li mil okcent kronojn, ke li prefere faros kompanion kun li kontraŭ Hořejší. Ili tion interkonsentis kaj tiu Havlasa certan tempon senĉese gapis ĉe Hořejší, kiun li perfidis, kaj ŝajnigis, kvazaŭ li estus lia la plej bona amiko, kaj se la parolo venis al tio, kiam ili tion kunigos, li diris: ‘Jes, tio estos jam baldaŭ. Mi atendas nur tion, kiam domloĝantoj revenos el somerumejoj.’ Kaj kiam tiuj domloĝantoj alveturis, estis tio vere jam preta, kiel li senĉese promesis al tiu Hořejší, ke ili tion kunigos. Kiam foje matene Hořejší iris malfermi la butikon, li vidis grandan surskribon super la butiko de sia konkurenculo, egan ŝildon: ‘Pošmourný kaj Havlasa’.”
“Ĉe ni,” rimarkis la stulta Baloun, “okazis foje ankaŭ tia afero: en la apuda vilaĝo mi volis aĉeti bovidinon, mi havis tion interkonsentita kaj viandisto el Votice aĉetis ĝin sub mia nazo.”
“Se ni do havas novan militon,” daŭrigis Švejk, “se ni havas je unu malamiko pli, se ni havas novan fronton, oni devos ŝpari municion. ‘Ju pli da infanoj estas en la familio, des pli da vergoj oni foruzas,’ diris ĉiam maljunuleto Chovanec en Motol, kiu por gepatroj en la ĉirkaŭaĵo batpunis infanojn por konstanta rekompenco.”
“Mi timas nur tion,” diris Baloun, tremante per la tuta korpo, “ke kulpe de tiu Italio estos pli malgrandaj porcioj.”
La ĉefserĝento-kontisto Vaněk ekmeditis kaj serioze diris: “Tio ĉio povas okazi, ĉar nun tiu nia venko iom prokrastiĝos.”
“Nun ni bezonus novan Radecký,” intervenis Švejk, “tiu jam konis tiean regionon, tiu jam sciis, kie estas la malforta flanko de italoj, kion kaj de kiu flanko sturmi. Ien invadi, tio ne estas tiel facila. Tion scias ĉiu, sed eliri de tie, tio estas vera soldata arto. Se la homo jam ien sin enpuŝis, li devas scii pri ĉio, kio ĉirkaŭ li okazas, por ke li subite ne troviĝu antaŭ malfacilaĵo, kiun oni nomas katastrofo. Foje en nia domo, ankoraŭ en la malnova loĝejo, homoj kaptis en la subtegmento ŝteliston kaj tiu ulo rimarkis, kiam li tien enpuŝiĝis, ke masonistoj ĝuste riparas lumŝakton, li do al ili elŝiriĝis, falegis domzorgistinon kaj tra skafaldo malsuprengrimpis en lumŝakton kaj de tie li tute ne povis eliri. Sed nia paĉjo Radecký sciis pri ĉiu vojo, oni povis lin nenie kapti. En ia libro pri tiu generalo oni ĉion tion priskribis, kiel li fuĝis de Santa Lucia, la italoj ankaŭ forkuris kaj kiel li nur la sekvantan tagon malkovris, ke li propre venkis, se li ne trovis tie italojn kaj ne vidis ilin per teleskopo, li do revenis kaj okupis la forlasitan Santa Lucia. En tiu tempo oni nomumis lin marŝalo.”
252
ekde la jaro 1882 Italio formis t.n. Trialiancon kun Aŭstri-Hungario kaj Germanio. La 23an de majo Italio deklaris militon al AŭstriHungario, pro kio Anglio, Francio kaj Rusio promesis al ĝi egan pligrandigon de itala teritorio.