Доўгая дарога дадому

Toe, па ўсёй верагоднасьцi, было праўдай. А той псыхiятар праз кароткi час зьнiк. Можа, паплацiўся за сваю даверлiвасьць, а можа, яшчэ што. Мы з Куранёвым спрабавалi яго адшукаць, але Куранёў неўзабаве памёр. I тады я зразумеў, што ў маiм жыцьцi трэба нешта мяняць. Тым болей, што сыны мае на той час вырасьлi i абралi свой шлях. Старэйшы, Сяргей, скончыў вайсковую вучэльню ў Палтаве i служыў у Лейпцыгу. Нядаўна ў яго нарадзiўся сынок, таксама Сярожка. Малодшы, Васiль, ужо працаваў доктарам у Гораднi, захапляўся рыбалкай. У мяне з сынамi былi нармальныя адносiны. Дрэнна хiба, што пры пэўных абставiнах жыцьця я ня мог стварыць iм нацыянальных умоваў выхаваньня, i хлопцы вырасьлi па сутнасьцi ў касмапалiтычным гарадзкiм асяродку. Жонкi iх таксама былi небеларускамi, — у аднаго расейка, а ў другога ўкраiнка. Вельмi шкада было пакiдаць Горадню, якая стала для мяне роднай, але мусiў перабрацца ў Менск. Нейкi час жыў у гатэлях, ды тое было ня надта зручна ва ўсiх адносiнах. Тады Андрэй Макаёнак, зь якiм я неяк па-добраму зблiзiўся, пазванiў у ЦК Кузьмiну. Той адразу зрэагаваў — паклiкаў мяне да сябе, распытаў, што i як. Пачуўшы, што мне трэба жытло, прыпамятаў, як колiсь таксама агiтаваў мяне на пераезд у Менск, дзе я меў магчымасьць выйсьцi з-пад гнятлiвай увагi абласных босаў. У Менску, казаў, усё ж лягчэй будзе дыхаць. Тады я адмовiўся, а цяпер сам прашуся. Аляксандр Трыфанавiч павёў мяне на iншы паверх — да Аксёнава, якi без даўгiх размоваў зьняў тэлефонную трубку i кудысь пазванiў. Празь дзень я атрымаў ордэр на недабудаваную, праўда, кватэру па Танкавай, дзе i жыву дасюль. У навасельскiх клопатах мне нямала дапамог спачувальны Мiкола Матукоўскi зь яго паслужлiвым шафёрам Пецем. Матукоўскi затым вазiў мяне да мiнiстра гандлю, каб набыць для новай кватэры мэблю (iначай было немагчыма), перавозiў некаторыя рэчы з Гораднi. Як увечары я саматугам зьбiраў-зьвiнчваў тую мэблю, прыехаў для знаёмства палкоўнiк Сульянаў. Яшчэ вучачыся ў акадэмii ў Маскве, ён чытаў мае кнiгi i адчуў пэўную сымпатыю да аўтара. Неўзабаве Анатоль Канстанцiнавiч стаў генэралам, пiсьменьнiкам i адарыў мяне адданай i сардэчнай дружбай.