Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito
- Автор: Гашек Ярослав
- Год: 2009
- Язык: эсперанто
- Переводчик: Vladimír Váňa
- Жанр: Юмористическая проза
Электронная книга - «Aventuroj de la brava soldato Švejk dum la mondmilito». Краткое содержание книги:
Kaj ke Lukáš terure ofendiĝis[249].
“El Budapesto ni ne vidos multon,” diris la kapitano Ságner, “oni veturigas nin preter la urbo. Laŭ la marŝordono ni staros ĉi tie du horojn.”
“Mi opinias, ke oni retroŝovas vagonojn,” respondis la ĉefleŭtenanto Lukáš, “ni alveturos en transŝarĝan stacion. La transporta soldata stacio.”
Laŭiris ilin la “milita doktoro” Welfer.
“Temas pri nenio,” li diris kun rideto, “sinjorojn, kiuj aspiras post tempo iĝi oficiroj de la armeo kaj kiuj ankoraŭ en Bruck fanfaronis pri siaj strategie-historiaj scioj en la kazino, necesus atentigi, ke estas danĝere formanĝi je unu fojo la tutan sendaĵon da dolĉaĵoj, kiun la panjo sendas al tia sinjoro en la fronton. De la tempo, kiam ni ekveturis el Bruck, la kadeto Biegler formanĝis tridek kremrulaĵojn, kiel li al mi konfesis, kaj ĉie en la stacidomoj trinkis nur reboligitan akvon, sinjoro kapitano, tio memorigas min pri la verso de Schiller[250]: ‘…Kiu diras pri…’”
“Aŭdu, doktoro,” interrompis lin la kapitano Ságner, “ne temas pri Schiller. Kio propre estas al la kadeto Biegler?”
La milita doktoro Welfer ekridetis. “La aspiranto por la rango de oficiro, via kadeto Biegler, surfekiĝis… Ne temas pri ĥolero, ne temas pri disenterio, temas pri natura kaj simpla surfekiĝo. Li eltrinkis iom pli da konjako, via sinjoro aspiranto por la rango de oficiro, kaj surfekiĝis… Li surfekus sin ŝajne eĉ sen via konjako. Li forvoris tiom da kremrulaĵoj, kiujn oni sendis al li el la hejmo… Tio estas infano.. En la kazino, kiel mi scias, li trinkis ĉiam unu pokalon. Abstinulo.”
Doktoro Welfer forkraĉis. “Li aĉetis al si Linzajn tortetojn.”
“Ĉu do ne temas pri io serioza?” ekparolis la kapitano Ságner, “sed tamen, tia afero… se tio disvastiĝus…”
La ĉefleŭtenanto Lukáš leviĝis kaj diris al Ságner. “Mi dankas pro tia plotonestro…”
“Mi iom helpis al li sur la piedojn,” diris Welfer, kiun ne forlasis rideto, “sinjoro bataliona komandanto aranĝos tion pluan… Tio estas, mi transdonos la kadeton Biegler ĉi tie en hospitalon… Mi pretigos ateston, ke temas pri disenterio. Peza kazo de disenterio. Izolejo… La kadeto Biegler estos lokita en desinfekta barako…”
“Tio estas nepre pli bona,” daŭrigis Welfer kun la sama naŭza rideto, “aŭ surfekita kadeto, aŭ per disenterio trafita kadeto…”
La kapitano Ságner turnis sin al sia Lukáš per pure ofica tono: “Sinjoro ĉefleŭtenanto, la kadeto Biegler de via kompanio malsaniĝis je disenterio kaj restos en Budapesto kaŭze de flegado…”
Al la kapitano Ságner ŝajnis, ke Welfer ridas terure arogante, sed kiam li ekrigardis la “militan doktoron”, li vidis, ke tiu mienas ege indiferente.
“Ĉio do estas en ordo, sinjoro kapitano,” respondis Welfer trankvile, “la aspiranto por la oficira…”
Li eksvingis la manon: “Ĉe disenterio ĉiu surfekas sian pantalonon.”
Tiel okazis, ke la brava kadeto Biegler estis forveturigita en soldatan izolan hospitalon en Új Buda.
Lia surfekita pantalono perdiĝis en kirlo de la mondmilito.
La revoj de la kadeto Biegler pri grandiozaj venkoj estis fermitaj en hospitalan ĉambron de izolaj barakoj.
Eksciinte, ke li havas disenterion, la kadeto Biegler pro tio vere entuziasmiĝis.
Ĉu esti vundita, aŭ malsaniĝi por sinjoro imperiestro, plenumante sian devon?
Poste okazis al li eta malagrablaĵo. Ĉar ĉiuj lokoj por malsanuloj je disenterio estis troŝtopitaj, oni transportis la kadeton Biegler en ĥoleran barakon.
Kiam la kadeton Biegler oni banlavis kaj metis al li termometron sub la brakon, hungara stabkuracisto ekskuis la kapon: “37°!” La plej malbona simptomo de ĥolero estas konsiderinda malaltiĝo de temperaturo. La malsanulo iĝas apatia.
La kadeto Biegler vere ne montris ian ekscitiĝon. Li estis neordinare trankvila, ripetante al si enmense, ke eĉ tiel li suferas por sinjoro imperiestro.
La stabkuracisto ordonis ŝovi la termometron al la kadeto Biegler en la rektumon.
“La lasta stadio de ĥolero,” ekpensis la stabkuracisto, “la simptomo de la fino, la plej ekstrema malforto, kiam malsanulo perdas la sencon por la cirkaŭaĵo kaj lia konscio estas vualita. Li ridetas en antaŭmortaj spasmoj.”
La kadeto Biegler dum tiu ĉi manipulado vere martire ridetis, ŝajnigante heroon, kiam oni ŝovis termometron al li en la rektumon. Sed li ne moviĝis.
“Simptomoj,” ekpensis la stabkuracisto, “kiuj ĉe ĥolero malrapide kondukas al la morto, pasiva sinteno…”
Li demandis ankoraŭ hungaran sanitaran suboficiron, ĉu la kadeto Biegler vomis kaj havis lakson en bankuvo.
Ricevinte negativan respondon, li ekrigardis Biegleron. Kiam ĉe ĥolero pasis lakso kaj vomado, estas tio denove, kiel la antaŭaj simptomoj, signo de tio, kio okazas ĉe ĥolero en lastaj horoj antaŭ la morto.
La kadeto Biegler, tute nuda, forportita el varma bankuvo sur liton, eksentis malvarmon kaj detklakis. Li ankaŭ ekhavis anserhaŭton sur la tuta korpo.
“Jen vidu,” diris la stabkuracisto hungare, “granda dentklakado, la membroj estas malvarmaj. Tio estas la fino.”
Klinante sin al la kadeto Biegler, li demandis lin germane: “Do, kiel vi fartas?”
“T-t-tre b-b-bo-bone,” dentklakis la kadeto Biegler, “…k-kko-kov-kovrilon.”
“La konscio parte vualita, parte konservita,” diris la hungara stabkuracisto, “la korpo tre magra, la lipoj kaj la ungoj devas esti nigraj… Tio estas jam la tria kazo, kiam iu ĉe mi mortis kaŭze de ĥolero, ne havante nigrajn ungojn kaj lipojn…”
Li denove klinis sin super la kadeton Biegler kaj daŭrigis hungare: “La dua eĥo super la koro ĉesis…”
“K-k-ko-ko-kov-kovri-kovrilon,” dentklakis la kadeto Biegler.
“Tio, kion li diras, estas liaj lastaj vortoj,” diris la stabkuracisto al la sanitara suboficiro hungare, “morgaŭ ni entombigos lin kun majoro Koch. Nun li falos en senkonscion. Ĉu la dokumentoj pri li estas en la kancelario?”
“Ili tie estos,” respondis trankvile la sanitara suboficiro.
“K-k-ko-ko-kov-kovri-kovrilon,” dentklakis malantaŭ la forirantaj la kadeto Biegler.
En la tuta ĉambro kun dek ses litoj estis kvin homoj. Unu el ili estis mortinto. Li mortis antaŭ du horoj, estis kovrita per litotuko kaj havis la nomon kiel la malkovrinto de ĥoleraj baciloj. Estis tio kapitano Koch[251], pri kiu la stabkuracisto menciis, ke li havos morgaŭ entombigon kun la kadeto Biegler.
La kadeto Biegler leviĝis sur la lito kaj la unuan fojon vidis, kiel oni mortas por sinjoro imperiestro sekve de ĥolero, ĉar du el la kvar restantaj, mortante, sufokiĝis kaj bluiĝis, ĉe kio ili ion kriis, sed ne eblis ekkoni, kion kaj per kia lingvo ili parolas, pli tio similis al stertorado de sufokita voĉo.
La aliaj du kun okulfrape ŝtorma reago al resaniĝo memorigis homojn trafitajn per tifa delirio. Ili nekompreneble kriis kaj elĵetis siajn maldikajn piedojn el sub la kovrilo. Super ili staris barba sanitaristo, parolanta per lingvaĵo el la Stiria regiono (kiel la kadeto Biegler ekkonis) kaj trankviligis ilin: “Ankaŭ mi havis jam ĥoleron, miaj oraj moŝtoj, sed mi ne piedbatis la kovrilon. Nun estas via stato jam bona. Vi ricevos forpermeson, kiam…”
249
La interparolo de la kapitano Ságner kun la ĉefleŭtenanto Lukáš estis kondukita en la ĉeĥa ligvo.
250
Johano Kristofo Frederiko Schiller (1759-1805), fama germana poeto kaj dramisto.
251
nekonsekvenceco de la aŭtoro, kelkajn liniojn pli supre li parolas pri majoro Koch.